Δύο μήνες μετά το ξέσπασμα του πολέμου με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, το Ιράν βιώνει μια ιστορική ανατροπή στην ιεραρχία της εξουσίας του. Η παραδοσιακή δομή, που ήθελε έναν ανώτατο κληρικό να έχει τον τελευταίο λόγο, αποτελεί παρελθόν. Μετά τον θάνατο του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ στην έναρξη των εχθροπραξιών, τα ηνία της χώρας έχουν περάσει ολοκληρωτικά στα χέρια των διοικητών των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC).
Ένας ηγέτης «αιχμάλωτος» των στρατηγών
Ο γιος του εκλιπόντος ηγέτη, Μοτζταμπά Χαμενεΐ, ανέλαβε τυπικά το αξίωμα, ωστόσο η επιρροή του είναι εξαιρετικά περιορισμένη. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο ρόλος του είναι πλέον διακοσμητικός, λειτουργώντας απλώς για να νομιμοποιεί τις αποφάσεις των στρατηγών. Ο Μοτζταμπά, ο οποίος τραυματίστηκε σοβαρά στο πλήγμα που σκότωσε τον πατέρα του, παραμένει μακριά από τη δημοσιότητα, επικοινωνώντας μόνο μέσω στενών συνεργατών των Φρουρών.
«Ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ παραμένει στην κορυφή του συστήματος, αλλά ο ρόλος του είναι σε μεγάλο βαθμό να νομιμοποιεί αποφάσεις που λαμβάνονται από τους στρατηγούς του, παρά να δίνει ο ίδιος εντολές».
Παράλυση στις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ
Η απουσία ενός ισχυρού διαιτητή στην Τεχεράνη έχει προκαλέσει σημαντικές καθυστερήσεις στις διπλωματικές επαφές. Πακιστανοί αξιωματούχοι που μεσολαβούν στις συνομιλίες με την Ουάσιγκτον περιγράφουν μια χαοτική κατάσταση, όπου η λήψη αποφάσεων απαιτεί πλέον πολύ περισσότερο χρόνο από ό,τι στο παρελθόν.
«Οι Ιρανοί είναι απελπιστικά αργοί στην ανταπόκρισή τους. Προφανώς δεν υπάρχει μία ενιαία δομή διοίκησης για τη λήψη αποφάσεων. Κατά περιόδους, τους παίρνει 2 έως 3 ημέρες για να απαντήσουν».
Το σκληρό πρόσωπο των Φρουρών
Στο πεδίο των διαπραγματεύσεων, ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί και ο πρόεδρος της Βουλής Μοχαμάντ Μπακέρ Καλιμπάφ αποτελούν τη διπλωματική βιτρίνα. Ωστόσο, ο πραγματικός συνομιλητής και ο άνθρωπος που κινεί τα νήματα πίσω από τις κλειστές πόρτες είναι ο διοικητής των IRGC, Αχμάντ Βαχιντί.
Οι Φρουροί της Επανάστασης εμφανίζονται αμετακίνητοι στις θέσεις τους, αρνούμενοι να συζητήσουν το πυρηνικό πρόγραμμα πριν τον τερματισμό του πολέμου και την επίλυση των διαφορών για τη ναυσιπλοΐα στον Κόλπο.
«Νέα πρόταση υπέβαλε το Ιράν στην Ουάσιγκτον τη Δευτέρα, η οποία προβλέπει σταδιακές συνομιλίες, με το πυρηνικό ζήτημα να τίθεται στο περιθώριο στην αρχή, μέχρι να τελειώσει ο πόλεμος».
Η σκληρή στάση της Τεχεράνης, σε συνδυασμό με την πίεση που δέχεται ο Ντόναλντ Τραμπ ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ, καθιστά κάθε προοπτική συμφωνίας εξαιρετικά δύσκολη. Οι Φρουροί της Επανάστασης, ελέγχοντας πλέον πλήρως τη στρατηγική της χώρας, φαίνεται να ποντάρουν στον χρόνο, θεωρώντας ότι ο έλεγχος των Στενών του Ορμούζ τους δίνει το απαραίτητο πλεονέκτημα απέναντι στην οικονομική πίεση της Δύσης.
