Ψηλά ο πήχης από το Ευρωκοινοβούλιο
Με ευρεία συναίνεση, το Ευρωκοινοβούλιο υιοθέτησε χθες τη διαπραγματευτική του γραμμή για τον επταετή προϋπολογισμό 2028-2034, βάζοντας ψηλά τον πήχη και ανοίγοντας την αυλαία μιας δύσκολης θεσμικής μάχης με τα κράτη-μέλη.
Οι ευρωβουλευτές, με 370 ψήφους υπέρ, 201 κατά και 84 αποχές, διεκδικούν κονδύλια άνω των 2 τρισ. ευρώ, ήτοι 1,38% του ευρωπαϊκού ΑΕΠ, έναντι 1,26% που προτείνει η Κομισιόν.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η απαίτηση για έναν πιο φιλόδοξο, επενδυτικό προϋπολογισμό, με επιπλέον σχεδόν 200 δισ. ευρώ να ζητούνται για τη γεωργία, τις περιφέρειες, την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας, την καινοτομία, την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, την άμυνα και την εκπαίδευση.
Ταυτόχρονα, το Κοινοβούλιο απορρίπτει το σχέδιο της Κομισιόν για «ένα σχέδιο ανά κράτος», θεωρώντας ότι υπονομεύει τη συνοχή. Επιμένει σε ξεχωριστά κονδύλια για την Κοινή Αγροτική Πολιτική, την πολιτική συνοχής και το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο.
Αναζητώντας νέους πόρους, οι ευρωβουλευτές ζητούν ίδιους πόρους από ψηφιακές υπηρεσίες και μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες, ώστε να αποφευχθεί η υπερφόρτωση των εθνικών εισφορών. Υπενθυμίζεται ότι από το 2028 ξεκινά η αποπληρωμή του χρέους του NextGenerationEU, την οποία το Κοινοβούλιο θέλει εκτός των ανώτατων ορίων δαπανών.
Οι διαπραγματεύσεις προβλέπονται σκληρές, καθώς απαιτείται ομοφωνία στο Συμβούλιο, όπου η Γερμανία και η Ολλανδία τάσσονται υπέρ αυστηρής δημοσιονομικής πειθαρχίας. Η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, προειδοποίησε σήμερα ότι η εξίσωση είναι δύσκολη: νέες και παλιές προτεραιότητες, αποπληρωμή χρέους και συγκράτηση των εισφορών. Χωρίς νέους ίδιους πόρους, η μόνη λύση είναι είτε υψηλότερες εθνικές εισφορές είτε «λιγότερη Ευρώπη».
Η κυπριακή προεδρία του Συμβουλίου αναμένεται να παρουσιάσει τον Ιούνιο ένα πρώτο διαπραγματευτικό πλαίσιο (negobox). Επισήμως, στόχος είναι η ολοκλήρωση ως το τέλος του έτους, αν και πολλοί διπλωμάτες θεωρούν το χρονοδιάγραμμα υπερβολικά αισιόδοξο.
