Αν και το ΝΑΤΟ έμεινε εκτός του αμερικανο-ισραηλινού πολέμου στο Ιράν, η σύγκρουση αποκάλυψε ρωγμές στις άμυνες της Συμμαχίας, οι οποίες θα την έθεταν σε δυσχερή θέση σε περίπτωση επίθεσης από τη Ρωσία.
«Οι πόλεμοι στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή δεν αποτελούν ξεχωριστά φαινόμενα. Υπάρχουν πολλά να μάθουμε και από τους δύο, καθώς σκεφτόμαστε τους πολέμους του μέλλοντος», δήλωσε ο Dominique Tardif, αναπληρωτής αρχηγός της γαλλικής πολεμικής αεροπορίας. «Αυτά τα συνδυασμένα διδάγματα θα πρέπει να μας οδηγήσουν σε μια καλύτερη κατανόηση του τρόπου με τον οποίο πρέπει να κατευθύνουμε την ανάπτυξη των δυνατοτήτων μας». Ευρωπαίοι στρατιωτικοί αξιωματούχοι έχουν προειδοποιήσει ότι η Μόσχα θα μπορούσε να βρίσκεται σε θέση να επιτεθεί σε ένα μέλος της Συμμαχίας έως το 2029, υπογραμμίζοντας την επείγουσα ανάγκη για στρατιωτική ετοιμότητα και πολιτική συνοχή σε ολόκληρη τη Συμμαχία.
Το POLITICO μίλησε με αρκετούς διπλωμάτες, νυν και πρώην αξιωματούχους του ΝΑΤΟ, καθώς και εμπειρογνώμονες σε θέματα άμυνας ορισμένοι από τους οποίους ζήτησαν να διατηρήσουν την ανωνυμία τους ώστε να μιλήσουν ελεύθερα για το ευαίσθητο αυτό θέμα. Πέντε κενά στη Συμμαχία αποκαλύφθηκαν από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
Εξάντληση πυρομαχικών
Ο πόλεμος στο Ιράν έφερε σε πρώτο πλάνο την έλλειψη πυρομαχικών του ΝΑΤΟ. Οι ΗΠΑ εξάντλησαν περίπου το μισό του συνολικού αποθέματός τους σε πυραύλους Patriot, ενώ Γάλλοι αξιωματούχοι προειδοποίησαν ότι τα αποθέματα των πυραύλων Aster και Mica εξαντλούνταν ήδη από τις δύο πρώτες εβδομάδες του πολέμου. Αμυντικές εταιρείες όπως η Rheinmetall και η MBDA έχουν επίσης επισημάνει την αυξανόμενη ζήτηση και την επικείμενη έλλειψη. Σύμφωνα με ανώτερο διπλωμάτη του ΝΑΤΟ, εάν οι ΗΠΑ συνεχίσουν να στρέφουν την προσοχή τους στον Ινδο-Ειρηνικό, «θα αποσυρθούν από την Ευρώπη σημαντικά μέσα και διαθέτουμε πολύ λίγα από αυτά».
Ο Calvin Bailey, βουλευτής του κυβερνώντος Εργατικού Κόμματος της Βρετανίας στην επιτροπή άμυνας του βρετανικού κοινοβουλίου προειδοποίησε ότι «η Ρωσία θα μας αποκλείσει γρήγορα από τον πόλεμο, εκτός αν το ΝΑΤΟ αλλάξει στρατηγική». Με τη Μόσχα να παράγει «6.000 έως 7.000» μη επανδρωμένα αεροσκάφη επίθεσης μίας χρήσης κάθε μήνα, οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ θα μείνουν χωρίς πυραύλους αεράμυνας υψηλής αξίας μέσα σε «εβδομάδες», υποστηρίζει ο Justin Bronk, ανώτερος ερευνητής στο Royal United Services Institute. Αυτό δημιουργεί μια «επείγουσα ανάγκη για πιο οικονομικά προσιτούς αναχαιτιστικούς πυραύλους αέρος-αέρος». To ΝΑΤΟ επομένως θα πρέπει να επικεντρωθεί σε φθηνότερες εναλλακτικές λύσεις του Patriot, όπως ο πύραυλος AGR-20 με καθοδήγηση λέιζερ και να αναπτύξει παθητικά αμυντικά συστήματα, όπως θωρακισμένα καταφύγια αεροσκαφών από σκυρόδεμα. Η έλλειψη πυρομαχικών της Συμμαχίας αναμένεται να αποτελέσει κεντρικό θέμα στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ τον Ιούλιο.
Αεροπορική κατωτερότητα
Η ικανότητα του Ιράν να συνεχίζει να βομβαρδίζει τις γειτονικές χώρες του Περσικού Κόλπου με πάνω από 5.000 επιθέσεις πυραύλων και drones, παρά την αεροπορική εκστρατεία των ΗΠΑ, δείχνει τα «σαφή όρια της προσδοκίας ότι μπορείς να υποτάξεις μια χώρα με βομβαρδισμούς» χρησιμοποιώντας συμβατικά αεροσκάφη, δήλωσε ο Pieter Wezeman, ανώτερος ερευνητής στο Διεθνές Ινστιτούτο Ερευνών για την Ειρήνη της Στοκχόλμης.
Το ΝΑΤΟ πρέπει επομένως να επανεξετάσει την έννοια της αεροπορικής υπεροχής και να αναζητήσει δημιουργικές λύσεις για την αποτροπή της Ρωσίας, όπως η επιτάχυνση των επενδύσεων σε όπλα ακριβείας μεγάλου βεληνεκούς, ικανά να στοχεύσουν τις εγκαταστάσεις παραγωγής drones της Μόσχας και στρατιωτικές βάσεις στο εσωτερικό της χώρας, δήλωσε ο Bronk. «Αν καταφέρουμε να αποκτήσουμε αεροπορική υπεροχή σε μια αμφισβητούμενη περιοχή, τότε ακόμη και η Ευρώπη από μόνη της θα μπορούσε να καταστρέψει τις ρωσικές δυνάμεις στο πεδίο της μάχης», είπε, προτείνοντας την ενίσχυση των αγορών αμερικανικής κατασκευής πυραύλων AGM-88G, με βεληνεκές έως 300 χιλιόμετρα. Καθώς φέτος ξεκινούν οι συνομιλίες για τον επόμενο τετραετή κύκλο αμυντικού σχεδιασμού του οργανισμού, ο πόλεμος στο Ιράν έχει ήδη προκαλέσει νέες συζητήσεις εντός του ΝΑΤΟ.
Ανεπαρκές Ναυτικό
Η περιορισμένη στρατιωτική παρουσία της Ευρώπης για τη στήριξη των συμμάχων στον Κόλπο κατέδειξε την τεράστια έλλειψη επενδύσεων στις ναυτικές δυνάμεις του ΝΑΤΟ. Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το Ηνωμένο Βασίλειο. Αφού χρειάστηκαν τρεις εβδομάδες για να στείλει το αντιτορπιλικό HMS Dragon στη Μεσόγειο, το πλοίο αναγκάστηκε να επιστρέψει στο λιμάνι λόγω τεχνικού προβλήματος. Αυτό δεν αποτελεί έκπληξη. Ο αρχηγός του βρετανικού Ναυτικού, Gwyn Jenkins, αναγνώρισε τον περασμένο μήνα ότι το Βασιλικό Ναυτικό δεν ήταν έτοιμο για πόλεμο, υποστηρίζοντας ότι και άλλοι σύμμαχοι υστερούσαν. Ο πρωθυπουργός του Καναδά, Mark Carney, είχε δηλώσει προηγουμένως ότι επιχειρησιακό είναι λιγότερο από το μισό του στόλου της χώρας του.
«Από το 2022, εστιάζουμε πολύ περισσότερο στις χερσαίες δυνάμεις… και τώρα ξαφνικά διαπιστώνουμε ότι η διαθεσιμότητα του στόλου σε ολόκληρο το ΝΑΤΟ είναι πραγματικά αρκετά χαμηλή», δήλωσε ο Ed Arnold, πρώην αξιωματούχος του ΝΑΤΟ. Σε οποιαδήποτε σύγκρουση με τη Μόσχα, οι ναυτικές δυνάμεις θα είναι απαραίτητες για τον εντοπισμό υποβρυχίων κοντά στη βόρεια χερσόνησο Κόλα της Ρωσίας και την εξουδετέρωση σκαφών εξοπλισμένων με πυραύλους κρουζ Kalibr μεγάλου βεληνεκούς, δήλωσε ο Sidharth Kaushal, εμπειρογνώμονας ναυτικής ασφάλειας στο RUSI. Το ΝΑΤΟ πρέπει επίσης να βελτιώσει τις κοινές εγκαταστάσεις συντήρησης πλοίων, πρόσθεσε, καθώς και να αντιμετωπίσει την έλλειψη προσωπικού και να επενδύσει σε ευέλικτα σκάφη που μπορούν να προσαρμοστούν σε διαφορετικές αποστολές.
Διαρκής διχόνοια
Ο πόλεμος έχει επίσης διευρύνει το χάσμα στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ — με την Ευρώπη να αγνοεί τα αιτήματα του προέδρου Τραμπ για στρατιωτική υποστήριξη, ωθώντας την Ουάσιγκτον να καταρτίσει σχέδια – αντίποινα. Αυτό προκαλεί νέες ανησυχίες στο εσωτερικό της Συμμαχίας, καθώς ο Τραμπ συνεχίζει να επιτίθεται στο ΝΑΤΟ. Για τον Arnold ο κίνδυνος μετά το Ιράν είναι ότι «ο πρόεδρος μπορεί να πει “Δεν θα εμπλακούμε αυτή τη φορά”» ή να δεσμευτεί μόνο για περιορισμένη αποστολή στρατευμάτων σε περίπτωση εισβολής της Μόσχας.
Για τον Άντερς Φογκ Ράσμουσεν, πρώην ΓΓ του ΝΑΤΟ, οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες πρέπει να υιοθετήσουν την ίδια «συναλλακτική προσέγγιση» με τον Τραμπ. Θα πρέπει να συνδέσουν σαφώς την υποστήριξή τους για την επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ με τη δέσμευση της Ουάσιγκτον έναντι του ΝΑΤΟ. Ο Ράσμουσεν πιστεύει ότι «ο καιρός των κολακειών έχει περάσει» σε αντίθεση με τον νυν ΓΓ Μαρκ Ρούτε, βασικό στοιχείο της στάσης του οποίου έναντι του Τραμπ είναι ο κατευνασμός.
Η Ουκρανία έχει σημασία
Λίγες μέρες μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, η Ουκρανία έστειλε ειδικούς σε θέματα drones, πολύ έμπειρους στη χρήση εγχώριων αναχαιτιστικών για την κατάρριψη ιρανικών drones τύπου Shahed που χρησιμοποιεί η Ρωσία, προκειμένου να βοηθήσουν χώρες σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή. Το Κίεβο υπέγραψε τελικά δεκαετείς αμυντικές συνεργασίες με χώρες του Κόλπου. Η Συμμαχία θα πρέπει τώρα να εργαστεί για τη δημιουργία μιας «ζώνης» μέσων αντι-drone πιο κοντά στα σύνορα της Ρωσίας ως πρώτη γραμμή άμυνας, δήλωσε ο Bronk. Θα μπορούσε επίσης να κάνει περισσότερα για να εντείνει τις βιομηχανικές σχέσεις της με την Ουκρανία, δήλωσαν οι δύο διπλωμάτες του ΝΑΤΟ, ενώ ένας τρίτος υποστήριξε ότι «η Ουκρανία λειτουργεί ως πάροχος ασφάλειας, κάτι που απέδειξε ο πόλεμος στο Ιράν».
