Σε μια κίνηση που αναδεικνύει την απόσταση που χωρίζει την κοινωνική πολιτική της Λισαβόνας από την τακτική της Αθήνας, η πορτογαλική κυβέρνηση ανακοίνωσε την πρόθεσή της να φορολογήσει τα απροσδόκητα κέρδη των ενεργειακών εταιρειών. Το μέτρο έρχεται ως απάντηση στις εκρηκτικές αυξήσεις που πυροδοτεί η κρίση στη Μέση Ανατολή, ακολουθώντας το μοντέλο που εφαρμόστηκε το 2022 μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Ενώ στην Ελλάδα η κυβέρνηση Μητσοτάκη περιορίζεται σε ημίμετρα, η Πορτογαλία συντάσσεται με ισχυρές ευρωπαϊκές οικονομίες όπως η Γερμανία, η Ισπανία, η Ιταλία και η Αυστρία, ζητώντας μια συντονισμένη παρέμβαση απέναντι στην κερδοσκοπία. Ο Πορτογάλος υπουργός Οικονομικών, Χοακίμ Μιράντα Σαρμέντο, ξεκαθάρισε πως η κυβέρνησή του ετοιμάζεται να παρουσιάσει άμεσα τη σχετική πρόταση στο Κοινοβούλιο, προσαρμόζοντας τα εργαλεία του 2022 στα σημερινά δεδομένα.
Το «μέτωπο» των πέντε και η ευρωπαϊκή στάση
Το αίτημα των πέντε κρατών-μελών για τη φορολόγηση των «ουρανοκατέβατων» κερδών εξετάζεται ήδη από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ο Επίτροπος Οικονομίας, Βάλντις Ντομπρόβσκις, επιβεβαίωσε ότι η αξιολόγηση βρίσκεται σε εξέλιξη, υπογραμμίζοντας πως κάθε χώρα είναι ελεύθερη να δράσει αυτόνομα σε εθνικό επίπεδο, παρά την προσπάθεια για μια κοινή ευρωπαϊκή γραμμή.
Ο Σαρμέντο, μιλώντας στο περιθώριο της συνάντησης των υπουργών Οικονομικών στις Βρυξέλλες, παραδέχθηκε ότι η σημερινή κρίση διαφέρει από εκείνη του 2022 λόγω του χαμηλότερου γενικού πληθωρισμού, ωστόσο η ραγδαία άνοδος στις τιμές των καυσίμων καθιστά την παρέμβαση επιβεβλημένη.
Ήδη η Λισαβόνα έχει θέσει σε εφαρμογή έκτακτα μέτρα, όπως η μείωση των φόρων στα καύσιμα, αποδεικνύοντας ότι υπάρχει πολιτική βούληση για την προστασία των καταναλωτών. Η στάση αυτή εκθέτει την ελληνική κυβέρνηση, η οποία παρά τις πιέσεις, αρνείται να προχωρήσει σε αντίστοιχες κινήσεις που θα έπλητταν τον στενό πυρήνα των ενεργειακών ομίλων προς όφελος των νοικοκυριών.
