Η Σουηδία, γίνεται η πρώτη χώρα που προετοιμάζει ειδικές φυλακές για παιδιά ηλικίας μόλις 13 ετών, στην προσπάθειά της να αναχαιτίσει τη ραγδαία αύξηση των ένοπλων και βομβιστικών επιθέσεων από ανήλικα μέλη εγκληματικών οργανώσεων.
Η κυβέρνηση της χώρας επιλέγει πλέον την οδό του εγκλεισμού αντί για την κοινωνική πρόνοια, παραδεχόμενη ότι η ήπια προσέγγιση του παρελθόντος απέτυχε παταγωδώς. Σύμφωνα με το προτεινόμενο νομοσχέδιο, το οποίο θα τεθεί προς ψήφιση στο κοινοβούλιο και θα επανεξεταστεί έπειτα από πέντε χρόνια, η ηλικία της ποινικής ευθύνης μειώνεται από τα 15 στα 13 έτη. Οι ανήλικοι που καταδικάζονται για στυγερά εγκλήματα θα οδηγούνται σε ειδικά σωφρονιστικά ιδρύματα, εκ των οποίων μάλιστα το ένα θα προορίζεται αποκλειστικά για κορίτσια.
Το παρακράτος των συμμοριών και η στρατολόγηση παιδιών
Η Σουηδία δίνει μια σκληρή μάχη απέναντι σε οργανωμένα δίκτυα που δραστηριοποιούνται στο εμπόριο ναρκωτικών, τις απάτες και τις ληστείες, με τα ετήσια κέρδη τους να αγγίζουν τα 185 δισεκατομμύρια σουηδικές κορώνες (20 δισεκατομμύρια δολάρια). Η αστυνομία υπολογίζει ότι υπάρχουν 17.500 ενεργά μέλη συμμοριών και περίπου 50.000 συνεργάτες. Τα δίκτυα αυτά χρησιμοποιούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να στρατολογούν εφήβους, ακόμη και παιδιά 11 ετών, προκειμένου να εκτελούν συμβόλαια θανάτου και βομβιστικές επιθέσεις, εκμεταλλευόμενα το μέχρι πρότινος ακαταδίωκτο της ηλικίας τους.
Όπως υπογράμμισε ο υπουργός Δικαιοσύνης, Γκούναρ Στρέμερ, η κατάσταση είναι επείγουσα, καθώς μέσα στο 2025 συνολικά 52 παιδιά κάτω των 15 ετών βρέθηκαν αντιμέτωπα με τη δικαιοσύνη κατηγορούμενα για φόνο ή απόπειρα φόνου.
Η πρόκληση του σωφρονισμού και οι αντιδράσεις
Μέχρι σήμερα, η διαχείριση των ανήλικων παραβατών γινόταν αποκλειστικά από τις κοινωνικές υπηρεσίες. Ωστόσο, έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου της Σουηδίας αποκάλυψε ότι το σύστημα απέτυχε, καθώς 9 στα 10 νεαρά μέλη συμμοριών που κρατούνταν σε δομές φιλοξενίας υποτροπίαζαν στο έγκλημα, ενώ 8 στους 10 κατέληγαν τελικά στη φυλακή ως ενήλικες.
Η νέα αυτή αυστηρή προσέγγιση έχει προκαλέσει αντιδράσεις:
Η εκπρόσωπος του Κόμματος Κέντρου, Βίλμα Ροθ, τόνισε ότι ένας 13χρονος παραμένει παιδί που δεν έχει δικαίωμα ούτε ενεργειακό ποτό να αγοράσει, υποστηρίζοντας ότι η φροντίδα τους πρέπει να παραμείνει στις υπηρεσίες πρόνοιας.
Οι σουηδικές αρχές επιβολής του νόμου εκφράζουν επιφυλάξεις, φέρνοντας ως παράδειγμα τη Βρετανία που συζητά την αύξηση του δικού της ορίου (που είναι στα 10 έτη), αλλά και τη Δανία, η οποία μείωσε το όριο στα 14 έτη το 2010 χωρίς να δει καμία απολύτως επίδραση στη μείωση της εγκληματικότητας, σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ.
Ο καθηγητής του Πανεπιστημίου της Στοκχόλμης, Φελίπε Εστράδα Ντόρνερ, σημείωσε ότι η φυλάκιση ενέχει τον κίνδυνο να καταστρέψει τις μελλοντικές ευκαιρίες αυτών των ήδη περιθωριοποιημένων παιδιών, ξεκαθάρισε όμως ότι η κοινωνία οφείλει να αυτοπροστατευθεί, καθώς «δεν μπορούμε να έχουμε δολοφόνους να περπατούν στους δρόμους μας».
