Την 16η Σεπτεμβρίου, από το βήμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο, η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, αναμένεται να αποκαλύψει τις βασικές παραμέτρους μιας φιλόδοξης νέας συμφωνίας μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Καναδά, όπως αναφέρει το Bloomberg, με στόχο τη δημιουργία ενός πολυεπίπεδου στρατηγικού άξονα που θα καλύπτει άμυνα, διάστημα, έρευνα, εμπόριο και εφοδιαστικές αλυσίδες.
Η πρωτοβουλία έρχεται σε μια περίοδο που οι σχέσεις Ουάσινγκτον–Οτάβα δοκιμάζονται από αμοιβαίους δασμούς, ενώ οι επανειλημμένες επικρίσεις του Ντόναλντ Τραμπ προς την εμπορική πολιτική της ΕΕ και η ρητορική του περί προσάρτησης της Γροιλανδίας προσδίδουν στην κίνηση έντονο γεωπολιτικό πρόσημο. Ο Καναδός πρωθυπουργός, Μαρκ Κάρνεϊ, θα παραστεί στην ομιλία της φον ντερ Λάιεν και την επόμενη ημέρα θα απευθυνθεί στους ευρωβουλευτές, επιβεβαιώνοντας τη βαρύτητα που αποδίδει η Οτάβα στην εμβάθυνση των δεσμών με τις Βρυξέλλες.
Σύμφωνα με πληροφορίες από καλά ενημερωμένες πηγές, η καναδική κυβέρνηση εξετάζει εξαντλητικά όλα τα πιθανά μοντέλα συνεργασίας που θα μπορούσαν να φέρουν τη χώρα πιο κοντά στον ευρωπαϊκό χώρο, χωρίς ωστόσο να τίθεται ζήτημα πλήρους ένταξης. «Διερευνούμε κάθε επιλογή που θα ενίσχυε τη θέση μας ως αξιόπιστου και σταθερού εταίρου της ΕΕ», ανέφερε χαρακτηριστικά ανώτερος Καναδός αξιωματούχος, ο οποίος μίλησε υπό το καθεστώς ανωνυμίας.
Οι συζητήσεις επικεντρώνονται σε τομείς που χαρακτηρίζονται ως «στρατηγικές ικανότητες», με έμφαση στην αμυντική συνεργασία, την εξερεύνηση του διαστήματος και την προώθηση της επιστημονικής έρευνας. Παράλληλα, εξετάζεται η ανάγκη δημιουργίας νέων νομικών εργαλείων για τη θεσμοθέτηση αυτής της βαθύτερης σχέσης, καθώς μια τόσο ευρεία συμφωνία θα έχει πολλαπλές οικονομικές και βιομηχανικές προεκτάσεις. Η καναδική πλευρά προσανατολίζεται ήδη σε διαβουλεύσεις με τις επαρχίες και τον επιχειρηματικό κόσμο, ώστε να διασφαλιστεί η ευρεία αποδοχή των νέων ρυθμίσεων.
Η νέα στρατηγική σχέση δεν περιορίζεται σε αμυντικές συμφωνίες. Αντίθετα, φιλοδοξεί να καλύψει σχεδόν το σύνολο των κρίσιμων πεδίων αλληλεπίδρασης: από το διεθνές εμπόριο και την ασφάλεια, έως τις εφοδιαστικές αλυσίδες και την πρόσβαση σε πρώτες ύλες στρατηγικής σημασίας. Στο επίκεντρο βρίσκεται η κοινή αντίληψη ότι η ενίσχυση του άξονα Βρυξέλλες–Οτάβα αποτελεί απάντηση στις ανακατατάξεις του παγκόσμιου σκηνικού, με φόντο την αβεβαιότητα που προκαλούν οι εμπορικές πολιτικές των ΗΠΑ.
Η συγκυρία, άλλωστε, είναι ιδιαίτερα φορτισμένη: η πρόσφατη κλιμάκωση των δασμολογικών αντιπαραθέσεων μεταξύ Καναδά και Ηνωμένων Πολιτειών, σε συνδυασμό με τις επανειλημμένες τοποθετήσεις Τραμπ κατά της εμπορικής γραμμής της ΕΕ, δημιουργεί ένα τοπίο όπου η ευρωπαϊκή προσέγγιση αποκτά σαφή χαρακτηριστικά γεωπολιτικής στρατηγικής.
Η περίπτωση της Γροιλανδίας, την οποία ο Αμερικανός πρόεδρος έχει θέσει επανειλημμένα στο τραπέζι ως πιθανό στόχο, προσθέτει μια ακόμη διάσταση στις διαβουλεύσεις, αναδεικνύοντας την ανάγκη για ισχυρότερες διατλαντικές συμμαχίες εκτός του παραδοσιακού πλαισίου ΗΠΑ–Ευρώπης.
Οι προσεχείς εβδομάδες αναμένονται κρίσιμες, καθώς η πρόταση φον ντερ Λάιεν θα τεθεί υπό επεξεργασία από τα αρμόδια θεσμικά όργανα, ενώ ο Καναδάς θα ολοκληρώσει τις εσωτερικές του διαβουλεύσεις. Όλα δείχνουν πως η συμφωνία αυτή, εάν υλοποιηθεί, θα σηματοδοτήσει μια νέα εποχή στις σχέσεις ΕΕ–Καναδά, με αντίκτυπο που θα ξεπερνά κατά πολύ τα στενά όρια της διμερούς συνεργασίας.
