Ελάχιστα περιθώρια άρνησης θα έχουν οι εργαζόμενοι, σε περίπτωση που οι επιχειρήσεις-εργοδότες επιθυμούν να τους απασχολήσουν έως 10 ώρες την ημέρα, στο πλαίσιο της εφαρμογής του νόμου για τη διευθέτηση του χρόνου εργασίας.
Ειδικότερα, σύμφωνα με εγκύκλιο της Ανεξάρτητης Αρχής Επιθεώρησης Εργασίας για το άρθρο 8 του νόμου 5239 του 2025 (νόμος Κεραμέως), «Ο εργαζόμενος έχει δικαίωμα να αρνηθεί την παροχή της επιπλέον εργασίας εφόσον η άρνησή του δεν είναι αντίθετη με την καλή πίστη και τα χρηστά ήθη».
Οπως είναι εύκολα αντιληπτό, αυτή η διατύπωση αφήνει σε κακόβουλους εργοδότες κάθε περιθώριο ώστε να προχωρήσουν στην απόλυση όποιου εργαζόμενου αρνηθεί να συμφωνήσει, καθώς η φράση «αυτή η άρνηση του εργαζόμενου να παράσχει επιπλέον εργασία δεν συνιστά λόγο καταγγελίας της εργασιακής σχέσης» είναι κενό γράμμα.
Η διευθέτηση του χρόνου εργασίας εφαρμόζεται σε απασχόληση με συμβατικό πλήρες ωράριο έως 40 ωρών. Αποτελεί παρέκκλιση από την εβδομαδιαία ισοκατανομή του ωραρίου που ρυθμίζεται στο άρθρο 55 του ν. 4808/2021 και εξακολουθεί να ισχύει, σύμφωνα με το οποίο, όταν εφαρμόζεται σύστημα πενθήμερης εβδομαδιαίας εργασίας, το πλήρες συμβατικό ωράριο εργασίας ανέρχεται ημερησίως σε 8 ώρες, ενώ όταν εφαρμόζεται σύστημα εξαήμερης εβδομαδιαίας εργασίας, το πλήρες ωράριο εργασίας ανέρχεται σε 6 ώρες και 40 λεπτά ημερησίως.
Περιορισμοί
Κατά την περίοδο αυξημένης απασχόλησης η ημερήσια εργασία δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 10 ώρες. Κατά τις μειωμένες περιόδους εφαρμόζονται οι κανόνες υπερωριακής απασχόλησης για τα όρια και την αμοιβή της (άρθρο 194 κώδικα εργατικού δικαίου).
Κατά τη διευθέτηση του χρόνου εργασίας ο μέσος όρος των ωρών εβδομαδιαίας εργασίας καθ’ όλη την περίοδο αναφοράς, στις οποίες δεν περιλαμβάνονται οι ώρες της υπερεργασίας και των νόμιμων υπερωριών που τυχόν θα πραγματοποιηθούν κατά την περίοδο της μειωμένης απασχόλησης, παραμένει στις σαράντα (40) ώρες ή, αν εφαρμόζεται μικρότερο συμβατικό ωράριο, παραμένει στον αριθμό ωρών του μικρότερου αυτού ωραρίου. Σε περίπτωση που συνυπολογιστούν οι τυχόν πραγματοποιηθείσες ώρες υπερεργασίας και νόμιμης υπερωρίας, ο ανωτέρω μέσος όρος δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει τις σαράντα οκτώ (48) ώρες εβδομαδιαίως (επίσης καθ’ όλη την περίοδο αναφοράς).
Οι κανόνες περί υποχρεωτικής ανάπαυσης έχουν εφαρμογή τόσο στην αυξημένη όσο και στη μειωμένη περίοδο απασχόλησης.
Πώς υιοθετείται; Σε συλλογικό επίπεδο: Με συλλογικές συμβάσεις/συμφωνίες μεταξύ εργοδότη και συνδικαλιστικής οργάνωσης, συμβουλίου εργαζομένων ή ένωσης προσώπων.
Σε ατομικό επίπεδο: Μέσω έγγραφης ατομικής συμφωνίας, αν δεν υπάρχει συνδικαλιστική οργάνωση ή συμβούλιο εργαζομένων ή ένωση προσώπων ή αν δεν επιτευχθεί συμφωνία σε συλλογικό επίπεδο.
Σπύρος Γεράρδης
