Συστηματική αστοχία στις κυβερνητικές προβλέψεις – Το προβληματικό μείγμα που κρατά χαμηλά την οικονομία
Μια νέα προδημοσίευση του Ινστιτούτου ΕΝΑ αποκαλύπτει σοβαρές αποκλίσεις ανάμεσα στις κυβερνητικές προβλέψεις και την πραγματική πορεία των επενδύσεων. Παρά την έντονη προβολή ενός θετικού αφηγήματος, η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται στην προτελευταία θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με τις επενδύσεις να περιορίζονται στο 16% του ΑΕΠ. Η εικόνα απέχει πολύ από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 21,2%.
Χρόνιο πρόβλημα: οι προβλέψεις δεν επιβεβαιώνονται
Τα στοιχεία του Ινστιτούτου ΕΝΑ τεκμηριώνουν σημαντική αστοχία στις εκτιμήσεις των κρατικών προϋπολογισμών σχετικά με την αύξηση των επενδύσεων.
Το 2023, η κυβέρνηση προέβλεπε άνοδο 15,5%.
Η πραγματική αύξηση ήταν μόλις 6,6%.Το 2024 η πρόβλεψη ήταν 15,1%.
Η πραγματική άνοδος περιορίστηκε στο 4,5%.
Παρά τις δύο συνεχόμενες αστοχίες, οι προβλέψεις για το 2025 ξεκίνησαν από 8,4% και ήδη έχουν αναθεωρηθεί προς τα κάτω, στο 5,7%. Ωστόσο, ο κρατικός προϋπολογισμός του 2026 εμφανίζεται ξανά αισιόδοξος, προβλέποντας αύξηση 10,2%.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο το μέγεθος, αλλά και το περιεχόμενο
Σύμφωνα με τη μελέτη, ακόμη και η περιορισμένη αύξηση που παρατηρήθηκε οφείλεται συντριπτικά σε έναν μόνο κλάδο: τις κατασκευές. Το παραγωγικό μίγμα των επενδύσεων παραμένει εξαιρετικά στενό και δεν υποστηρίζει την πραγματική οικονομική αναβάθμιση.
Συγκεκριμένα:
Από την συνολική αύξηση της διετίας 2023–2024 (περίπου 3,5 δισ. ευρώ),
τα 3 δισ. ευρώ, δηλαδή το 87%, προήλθαν από κατασκευές.Οι επενδύσεις σε κατοικίες αυξήθηκαν κατά 1,4 δισ. ευρώ (42% της συνολικής αύξησης).
Οι λοιπές κατασκευές αυξήθηκαν κατά 1,5 δισ. ευρώ (45%).
Οι παραγωγικές επενδύσεις –μηχανολογικός εξοπλισμός, τεχνολογία, προϊόντα πνευματικής ιδιοκτησίας– συνέβαλαν συνολικά λιγότερο από 500 εκατ. ευρώ.
Ο εξοπλισμός πληροφορικής είχε αρνητική μεταβολή, με μείωση 228 εκατ. ευρώ.
Η εικόνα αυτή αποδεικνύει ότι η οικονομία εξακολουθεί να βασίζεται σε μονοδιάστατη ανάπτυξη μέσω ακινήτων και οικοδομής, χωρίς να ενισχύονται επαρκώς οι τομείς που θα μπορούσαν να αυξήσουν την παραγωγικότητα.
Προτελευταία θέση στην ΕΕ – Κόντρα στο κυβερνητικό αφήγημα
Με ποσοστό επενδύσεων στο 16% του ΑΕΠ, η Ελλάδα ξεπερνά μόνο μία χώρα στην ΕΕ. Το εύρημα αυτό έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με τη ρητορική περί «ισχυρής επενδυτικής δυναμικής» και «κλίματος εμπιστοσύνης».
Η μελέτη του ΕΝΑ καταλήγει ότι το επενδυτικό περιβάλλον στη χώρα:
παραμένει ασθενές,
χαρακτηρίζεται από δομικές αδυναμίες,
δεν στηρίζει την παραγωγική αναβάθμιση,
και δεν συμβαδίζει με τους στόχους ταχείας ανάπτυξης που κατά καιρούς παρουσιάζει η κυβέρνηση.
Το στοίχημα του παραγωγικού μετασχηματισμού
Η ελληνική οικονομία, παρά τις διαδοχικές εξαγγελίες για μεταρρυθμίσεις, εξακολουθεί να υστερεί:
στη διάχυση των επενδύσεων σε τομείς υψηλής προστιθέμενης αξίας,
στη στήριξη της τεχνολογίας και της καινοτομίας,
στην ενίσχυση των επιχειρήσεων με σύγχρονο εξοπλισμό.
Οι οικονομολόγοι του Ινστιτούτου ΕΝΑ συμπεραίνουν ότι η αύξηση των επενδύσεων δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε πραγματικό παραγωγικό μετασχηματισμό. Οι αριθμοί το επιβεβαιώνουν: όσο το επενδυτικό μίγμα παραμένει καθηλωμένο στις κατασκευές, η Ελλάδα θα δυσκολεύεται να συγκλίνει με την υπόλοιπη Ευρώπη.
