Η αγορά εργασίας στην Ευρωζώνη επιδεικνύει αξιοσημείωτη αντοχή, παρά τις πιέσεις που δέχεται από τις γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή και τις δημογραφικές μεταβολές. Σύμφωνα με πρόσφατη ανάλυση της Oxford Economics, η Ελλάδα παρουσιάζει μια από τις μεγαλύτερες ευκαιρίες για περαιτέρω βελτίωση, καταλαμβάνοντας τη δεύτερη θέση μετά την Ισπανία σε επίπεδα αναξιοποίητου δυναμικού.
Το κυνήγι της «χρυσής τομής» στην ανεργία
Στο επίκεντρο της οικονομικής ανάλυσης βρίσκεται ο δείκτης NAIRU (Non-Accelerating Inflation Rate of Unemployment). Πρόκειται για το «φυσικό» ποσοστό ανεργίας που επιτρέπει στην οικονομία να λειτουργεί χωρίς να πυροδοτούνται ανεξέλεγκτες μισθολογικές αυξήσεις και πληθωριστικές πιέσεις.
Για την Ελλάδα, αυτό μεταφράζεται σε δυνατότητα περαιτέρω μείωσης της ανεργίας τα επόμενα έτη, καθώς η αγορά θεωρείται ακόμη «χαλαρή». Το λεγόμενο labour slack (αναξιοποίητο δυναμικό) περιλαμβάνει όχι μόνο τους επίσημα εγγεγραμμένους ανέργους, αλλά και τους υποαπασχολούμενους ή όσους έχουν απογοητευτεί και απέχουν από την αναζήτηση εργασίας.
Οι αντιφάσεις της ελληνικής πραγματικότητας
Παρά τις θετικές προοπτικές, η ελληνική αγορά εργασίας χαρακτηρίζεται από ένα ιδιότυπο παράδοξο. Η χώρα διατηρεί:
• Υψηλότερη ανεργία από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
• Τα πρωτεία στη μακροχρόνια ανεργία.
• Χαμηλότερα επίπεδα απασχόλησης και μισθών, αλλά ταυτόχρονα υψηλό πληθωρισμό.
Η ακτινογραφία της απασχόλησης
Ο Πάολο Γκρινιάνι, ανώτερος οικονομολόγος της Oxford Economics, εστιάζει σε δύο κρίσιμα πεδία που χρήζουν βελτίωσης:
1. Γυναικεία απασχόληση: Παραμένει η δεύτερη χαμηλότερη στην Ευρωζώνη.
2. Αντιστοίχιση προσφοράς και ζήτησης: Απαιτούνται στοχευμένα προγράμματα επανεκπαίδευσης για τη μείωση της διαρθρωτικής ανεργίας.
Δημογραφικό και Τεχνητή Νοημοσύνη
Η μεγαλύτερη πρόκληση για την επόμενη δεκαετία είναι η συρρίκνωση του πληθυσμού σε ηλικία εργασίας, ο οποίος εκτιμάται ότι θα μειωθεί κατά 500.000 άτομα. Αυτή η δημογραφική αιμορραγία είναι δύσκολο να αντιμετωπιστεί με συμβατικά εργαλεία πολιτικής.
Παράλληλα, η Τεχνητή Νοημοσύνη παραμένει ο αστάθμητος παράγοντας. Ενώ μπορεί να εκτοξεύσει την παραγωγικότητα, ελλοχεύει πάντα ο κίνδυνος η αυτοματοποίηση να οδηγήσει σε εκτοπισμό εργαζομένων από θέσεις ρουτίνας, δημιουργώντας νέες μορφές διαρθρωτικών κενών.
