Όταν γίνεται οποιαδήποτε συζήτηση για τη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου της ευρύτατης μάζας του λαού, από τους οικονομικά αδύναμους έως τη μεσαία τάξη, η κυβέρνηση «κραδαίνει το δόρυ» της έλλειψης δημοσιονομικού χώρου.
Από τον Φώτη Αλεξάκο*
Η επιχειρηματολογία για την έλλειψη δημοσιονομικού χώρου θεωρεί ως δεδομένο ότι όλα βαίνουν καλώς στην κρατική λειτουργία και ότι δεν υπάρχουν περιθώρια εξοικονόμησης πόρων, που με τη σειρά τους θα κάνουν καλύτερη τη ζωή των πολλών.
Τι συμβαίνει, όμως, στην πραγματικότητα;
Πολλές εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ χάνονται κάθε χρόνο και καταλήγουν στις τσέπες επιτηδείων ή ισχυρών μέσω της αδιαφάνειας στους τομείς των έργων, των προμηθειών, της ενέργειας, των καυσίμων, των εφοδιαστικών αλυσίδων κ.ο.κ.
Στους τομείς των δημόσιων έργων και των προμηθειών για τα οποία έχω γνώση, η κατασπατάληση των δημόσιων πόρων γίνεται με:
– Αναθέσεις με βάση το ισχύον θεσμικό πλαίσιο.
– Αναθέσεις λόγω έκτακτων αναγκών.
– Φωτογραφικούς διαγωνισμούς με έναν ή δύο συμμετέχοντες.
– Αποζημιώσεις σε μεγάλες εταιρείες λόγω καθυστερήσεων του Δημοσίου.
– Τόκους υπερημερίας λόγω καθυστέρησης πληρωμών.
Η ανάγνωση των στοιχείων δείχνει ότι, μέσω της αδιαφάνειας και της κακοδιαχείρισης σε αυτούς τους τομείς, χάνεται ετησίως ποσό που ξεπερνάει το μισό δισ. ευρώ.
Υπάρχουν τρόποι να ελαχιστοποιηθεί η κατασπατάληση του δημόσιου χρήματος και να γίνει αύξηση επιδόματος αλληλεγγύης ή 13η σύνταξη;
Προφανώς ναι, με τη θεσμοθέτηση μέτρων όπως:
- Μείωση των απευθείας αναθέσεων από 60.000 ευρώ που είναι σήμερα σε 10.000 ευρώ.
- Θεσμοθέτηση νέας κατηγορίας για έργα ή προμήθειες με όριο 150.000 ευρώ, όπου θα υπάρχουν οι ταχύτατες διαδικασίες της ανάθεσης, με ανοιχτή πρόσκληση ενδιαφερομένων και όχι τρεις προσφορές. Για να διασκεδαστούν οι δήθεν φόβοι, ποιοι ανάδοχοι θα μας προκύψουν, θεσμοθέτηση απευθείας έκπτωσης του αναδόχου, όταν παρέλθει η προθεσμία αυξημένη κατά 50%.
- Στις αναθέσεις και στους ανοιχτούς διαγωνισμούς, όπου ελλοχεύουν οι φωτογραφικοί, όταν υπάρχουν μέχρι τρεις προσφορές η έκπτωση να μην μπορεί να είναι μικρότερη του 10%.
- Αύξηση του εκτιμητέου χρόνου στις απαλλοτριώσεις, ώστε να μειωθούν οι αποζημιώσεις λόγω καθυστερήσεων.
- Οργάνωση των Υπουργείων στις διαδικασίες πληρωμών, ώστε να μην υπάρχουν καθυστερήσεις και να αποφεύγονται οι καταβολές τόκων υπερημερίας που έχουν επιτόκιο 8%. Αναζήτηση ευθυνών, όταν καταβάλλονται αυτοί οι τόκοι.
Αντίστοιχες θεσμικές παρεμβάσεις οφείλουν να κατατεθούν και να πραγματοποιηθούν και στις υπόλοιπες κατηγορίες που αναφέρθηκαν.
Η κυβέρνηση οφείλει να εξαντλήσει το νομικό «οπλοστάσιό» της ώστε να μην υπάρχουν αδιαφανείς σπατάλες και μετά να μας κουνάει το δάχτυλο για λαϊκισμό ή δημοσιονομικό εκτροχιασμό.
* Ο Φώτης Αλεξάκος είναι πρώην νομάρχης και δήμαρχος Καρδίτσας
ΠΗΓΗ eleftheria.gr
