Αφιέρωμα στον διακεκριμένο εικαστικό του καιρού μας, με τίτλο «Γιάννης Ψυχοπαίδης: Τοπία της Μνήμης. Αυτά που κράτησα», παρουσιάζεται έως τις 4 Οκτωβρίου 2026. Ιδρυμα Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή, Ερατοσθένους 13, 2107252895. Η έκθεση χαρτογραφεί την καλλιτεχνική πορεία του δημιουργού από το 1962 έως σήμερα, μέσα από 70 έργα.
Ιδιαιτέρα σημασία συνιστά το γεγονός ότι πρόκειται για έργα τα οποία ο ίδιος ο καλλιτέχνης επέλεξε να κρατήσει για την ιδιωτική του συλλογή και προσφέρουν μια σπάνια εσωτερική οπτική στο έργο και στις επιλογές του. Ο Γιάννης Ψυχοπαίδης έκανε την εμφάνισή του στο εικαστικό προσκήνιο μέσα στο κλίμα φιλελευθερισμού της δεκαετίας του 1960, ως εξέχον μέλος της Ομάδος Τέχνης Α, της ομάδος των Νέων Ελλήνων Ρεαλιστών, καθώς και του Κέντρου Εικαστικών Τεχνών.
Ηδη από την εκκίνηση της πορείας του τα έργα του αποτελούν απτά δείγματα μιας νεοπαραστατικής στροφής που γινόταν αισθητή σε παγκόσμιο κλίμακα και αναπόφευκτα είχε φτάσει και στην Ελλάδα. Η γονιμότης και η παραγωγικότητά του στον νεοπαγή νεορεαλιστικό χώρο οφείλεται, εν μέρει ίσως, στη σύζευξη δύο κόσμων, της ελληνοπρεπούς και της δυτικοτρόπου εικαστικής παιδείας. Ενα σταυροδρόμι δύο κόσμων που, χωρίς να συγχέονται, του επέτρεψαν γονίμους διαδραστικές καλλιτεχνικές ανταλλαγές, ενισχύοντάς τον να σταθεί εναντίον φαινόμενων του βίαιου εκβιομηχανισμού και της χωρίς μέτρο καταναλώσεως.
Η έκθεσις παρουσιάζεται σε 20 κεφάλαια, τα οποία έχουν διαμορφωθεί συμφώνως με τις αφηγήσεις και τις επεξηγήσεις του ιδίου του καλλιτέχνου. Ενδεικτικώς, εκκινώντας με μια σειρά έργων του 1962 τα οποία αποτελούν και την αφετηρία της ουσιαστικής πορείας του Γιάννη Ψυχοπαίδη, ακολουθούν έργα του 1967 που αποτυπώνουν το κλίμα της εντόνου πολιτικής και κοινωνικής αναταραχής της εποχής. Το «Μάθημα Ανατομίας» εκτυλίσσει την έντονο σχέση του καλλιτέχνου με την ανατομία που άρχεται από τα έτη των φοιτητικών του σπουδών. Ακόμη και τα γυμνά μοντέλα, που αρχικώς παραπέμπουν σε μια ερωτική παρουσία, αποδίδονται ως σώματα εύθραυστα.
Η σειρά «Το γράμμα που δεν έφτασε», στην οποία αναμειγνύονται διαφορετικά στοιχεία καθημερινότητος και προσωπικών αναφορών, έχει δημιουργηθεί με τη χρήση ετερόκλητων υλικών. Η «Νύχτα στις Βρυξέλλες», μια σειρά έργων που δημιούργησε ο καλλιτέχνης μετά την εγκατάστασή του στις Βρυξέλλες το 1986, εστιάζει στην αλληλεπίδραση ανάμεσα στον εσωτερικό και τον εξωτερικό χώρο, το προσωπικό δωμάτιο και την εικόνα της πόλεως έξω από τα παράθυρα, ενώ ο κύκλος έργων του 1999 «Αναφορά στον Γκόγια» είναι μια καταγγελία κατά του πολέμου, που συνδέει τις τραυματικές εικόνες του παρελθόντος με τα σύγχρονα γεγονότα.
Ο «Χρησμός», από τα πλέον σημαίνοντα έργα του δημιουργού, διακρίνεται για τη σύνθετο και πολυεπίπεδο μορφή του με μια εξαιρετικώς ευρεία θεματική η οποία καλύπτει τον σύγχρονο και τον αρχαίο πολιτισμό, ενώ οι αναφορές στην κλασική αρχαιότητα είναι εμφανείς και στη σειρά έργων που αντλούν την έμπνευσή τους από τις μεγάλες πυρκαϊές του 2007 στην Αρχαία Ολυμπία και διερευνούν τη σχέση ανάμεσα στο ζωντανό παρόν και σε έναν κλασικό κόσμο που λειτουργεί ως σημείο αναφοράς.
