Η φωνή της κουβαλά κάτι από τη γη που τη μεγάλωσε και τις ιστορίες που τη διαμόρφωσαν. Από ένα ορεινό χωριό της Κρήτης έως τη σύγχρονη ελληνική τραγουδοποιία, η Εμμανουέλα Νινιράκη χτίζει βήμα βήμα μια διακριτή καλλιτεχνική παρουσία, με σταθερές αναφορές στην ποίηση, τη μνήμη και τον άνθρωπο.
- Από τον Ηλία Μαραβέγια
Η «Μελίνα», το νέο της τραγούδι, γίνεται η αφορμή για μια εφ’ όλης της ύλης συζήτηση στο «ENJOY» γύρω από τις επιλογές, τις αγωνίες και τις ελπίδες μιας νέας καλλιτέχνιδας που αντιμετωπίζει τη μουσική όχι μόνο ως μέσο έκφρασης αλλά και ως πράξη επικοινωνίας.
Γεννηθήκατε στη Γερμανία και μεγαλώσατε σε ένα ορεινό χωριό της Κρήτης. Πόσο καθόρισε αυτή η διπλή αφετηρία την ταυτότητά σας;
Κάθε βήμα μας πάνω στη γη μας δίνει και κάτι, μας διαμορφώνει. Η οικογένειά μου γύρισε στην Ελλάδα όταν ήμουν πολύ μικρή, οπότε έχω λιγοστές μνήμες από εκεί, όμως σίγουρα οι κουβέντες μας και οι εμπειρίες των παππούδων μου για τα πρώτα δύσκολα χρόνια τους και τη δουλειά στα εργοστάσια μ’ έχουν επηρεάσει. Το χωριό μου από την άλλη πάντα είναι μέρος της ζωής μου, εκεί πήγα σχολείο, εκεί «λερώθηκα στα χώματα», εκεί ήρθα σε επαφή με την κοινωνία, και έμαθα να ζω σε μια κλειστή κοινωνία με τα καλά και τα κακά της.
Από το Πολυτεχνείο και την τοπογραφία στη μουσική: Τι σας έκανε να εγκαταλείψετε μια σταθερή επαγγελματική πορεία για κάτι τόσο αβέβαιο όσο η τέχνη;
Οι επιλογές μου ακολουθούν μόνο έναν κανόνα: αρκεί κάτι να με συγκινήσει, να με κάνει να «ξεκουνηθώ» συναισθηματικά και να με εμπνεύσει. Θέλω, όταν λέω ένα τραγούδι, οι στίχοι να μιλάνε μέσα μου, να με πονάνε και να με λυτρώνουν αληθινά, γιατί μόνο τότε θα μπορέσω να το υπερασπιστώ και να επικοινωνήσω την ιστορία του.
Πόσο επηρεάζει μια καλλιτέχνιδα της γενιάς σας η κοινωνική και πολιτική πραγματικότητα στην Ελλάδα;
Προσωπικά με επηρεάζει πολύ. Θέλω να μιλώ για όσα πληγώνουν την κοινωνία μας μέσα από τις συναυλίες μου, μέσα από τα ποιήματά μου και γενικώς μέσα από τη στάση μου. Θέλω να τραγουδώ και να κοιτώ τους ανθρώπους στα μάτια, να τους απευθύνομαι, να συγκινούμαστε παρέα. Θέλω στο τέλος της συναυλίας να νιώθουμε όλοι λίγο πιο κοντά στην ανθρωπιά και πιο δυνατοί να διεκδικήσουμε την ομορφιά στη ζωή μας.
Η συνεργασία σας με τον συνθέτη Γιώργο Καζαντζή έχει συνέχεια και διάρκεια. Πώς «δέσατε» καλλιτεχνικά και ανθρώπινα;
Με τον Γιώργο «τηλεσυναντηθήκαμε» στην εκπομπή «Μουσικό Κουτί», εκείνος ήταν καλεσμένος του Νίκου Πορτοκάλογλου κι εγώ ήμουν προτεινόμενη ως νέα καλλιτέχνις, γιατί μόλις είχε κυκλοφορήσει ο πρώτος μου δίσκος. Αυτή ήταν η αφορμή! Το 2024 τον επισκέφθηκα πρώτη φορά στο στούντιό του στη Θεσσαλονίκη, μιλήσαμε, τραγουδήσαμε, μοιραστήκαμε ιστορίες και πραγματικά αναπτύχθηκε μια όμορφη και αληθινή χημεία μεταξύ μας. Ετσι προέκυψαν και τα τραγούδια μας, αληθινά και με πολλή αγάπη. Τον αγαπώ και τον θαυμάζω πολύ και ειλικρινά τον ευχαριστώ για όλα τα τραγούδια που μου έχει χαρίσει.
Η «Μελίνα», σε μουσική Γ. Καζαντζή και στίχους Κώστα Φασουλά, είναι ένα κομμάτι μνήμης και συναισθηματικής έκθεσης. Ποια είναι για εσάς η «Μελίνα» του τραγουδιού;
Για μένα η Μελίνα είναι σύμβολο, μια γυναίκα, ένα κορίτσι, μια «ελαφίνα», που πάντα βρίσκει παρθένο έδαφος να πατήσει, όσο σκοτεινό κι αν μοιάζει το δάσος. Είναι μια μορφή που έχει τη δύναμη να πει «χαλάλι» στον εαυτό της και στις επιλογές της. Ο καθένας ας βάλει τη δική του Μελίνα στη θέση της ηρωίδας μας.
Το βιντεοκλίπ του τραγουδιού γυρίστηκε στο δάσος του Ρούβα στην Κρήτη. Πόσο σημαντικό είναι για σας η εικόνα να συμπληρώνει -ή και να αποκαλύπτει- όσα δεν λέει το τραγούδι;
Το βιντεοκλίπ ενός τραγουδιού είναι μια ακόμη καλλιτεχνική προέκταση, είναι μια μορφή έκφρασης που μιλά με τα χρώματα, και με την «ατμόσφαιρα» που διαμορφώνει συμπληρώνει το έργο. Στην περίπτωση της «Μελίνας», δείχνει ακριβώς αυτό που νιώθω για το τραγούδι: τη διαδρομή, το παιχνίδι της ζωής, την αναπόληση και τον απολογισμό.
Πώς βλέπετε το φαινόμενο των καλλιτεχνών που συμμετέχουν σε talent shows για να βρουν βήμα; Είναι μια ουσιαστική ευκαιρία ή μια διαδικασία που συχνά αλλοιώνει την ταυτότητα ενός νέου μουσικού;
Δεν πιστεύω ότι είναι μια ουσιαστική ευκαιρία, αλλά μια τελείως… παροδική και… ευκαιριακή ευκαιρία. Παρ’ όλα αυτά, γνωρίζοντας πόσο δύσκολο είναι να προβληθείς στον καλλιτεχνικό χώρο ακόμη κι αν «φας τα νιάτα σου» στα στούντιο και τα πατάρια, κατανοώ το γιατί να επιλέξει κάποιος αυτού του είδους την προβολή. Σου λέει «ας πάρω μια δημοσιότητα, να μου έρθουν και μερικές δουλειές και μετά βλέπουμε», οπότε δεν το κατακρίνω. Βέβαια, θεωρώ ότι όλες αυτές οι εκπομπές είναι κυρίως τηλεοπτικά shows, δεν έχουν ακριβώς καλλιτεχνικό προσανατολισμό, είναι καταναλωτικά τηλεοπτικά προγράμματα που τα κίνητρά τους απέχουν πολύ από αυτό που λέμε «καλλιτεχνία».
Θεωρείτε ότι η μουσική σήμερα μπορεί ακόμη να λειτουργήσει ως χώρος σχολιασμού της κοινωνίας ή έχει περιοριστεί κυρίως σε προσωπικές αφηγήσεις;
Οχι μόνο μπορεί, αλλά, για μένα, είναι και «χρέος» της τέχνης να ακουμπά πάνω στον κοινωνικό παλμό, να εμπνέει και να εμπνέεται από την κοινωνία. Χρειάζονται αυτές οι φωνές, αυτά τα τραγούδια που πάνε τον άνθρωπο ένα βήμα πιο μπροστά και του δίνουν θάρρος να παλέψει για τη ζωή. Κάθε καλλιτέχνης, βέβαια, σε κάθε φάση της ζωής του έχει άλλες ανάγκες έκφρασης, δεν είναι υποχρέωση του καλλιτέχνη να σχολιάζει την κοινωνία, και να γράφει μουσική α λα καρτ, ούτε είναι λιγότερο σημαντικά τα τραγούδια που μιλούν για τις προσωπικές μας ιστορίες. Αν έχει μια υποχρέωση ένας καλλιτέχνης είναι να είναι ειλικρινής απέναντι στην τέχνη του, να εκφράζει την αλήθεια του.
Ποια άλλα σχέδια έχετε σημειωμένα στην καλλιτεχνική σας ατζέντα;
Ερχονται διάφορες συναυλίες το καλοκαίρι, αλλά κυρίως δουλεύω πάνω στον τρίτο μου δίσκο, που θα περιέχει κάποια δικά μου τραγούδια και τραγούδια τραγουδοποιών που αγαπώ πολύ.
