Τυλιγμένη σε ένα παλιό χειμωνιάτικο μπουφάν, στέκεται με σκυμμένο το κεφάλι στον προθάλαμο του πολυιατρείου των Γιατρών του Κόσμου στην οδό Σαπφούς, στο κέντρο της Αθήνας, λίγα μέτρα από την πλατεία Ομονοίας. «Ακουσα ότι δίνετε τρόφιμα» λέει δειλά στον εθελοντή που την υποδέχεται. Παίρνει μια σακούλα με μακαρόνια, ρύζι, όσπρια και γάλα, αφήνει τα στοιχεία της στη ρεσεψιόν «μήπως και βρεθεί μια αποθήκη να μείνω, τώρα που θα μου κάνουν έξωση» και διηγείται την ιστορία της.
«Είμαι άνεργη, 63 ετών και μένω στον Αγιο Νικόλαο με τα παιδιά μου, 29 και 34, που δεν βρίσκουν δουλειά πουθενά. Από το 1993 που με άφησε ο άνδρας μου δεν ζήτησα βοήθεια από κανέναν. Πήγαινα σε σπίτια και πρόσεχα μικρά παιδιά. Αλλά στο τελευταίο σπίτι που ήμουν, πριν από λίγο καιρό, μου είπαν να σταματήσω. Δεν έχω εισόδημα και χρωστάω δύο νοίκια. Και τώρα δεν περιμένουν, σε διώχνουν αμέσως» λέει η κυρία Καλλιόπη.
Τις περισσότερες ώρες της ημέρας ξεφυλλίζει εφημερίδες με αγγελίες μαζί με την κόρη της και παίρνει τηλέφωνα για να ζητήσει δουλειά. «Δεν υπάρχει τίποτα. Τώρα δεν θέλουν τους 30άρηδες, εμένα θα κοιτάξουν; Τα παιδιά μου τα δέχονται μόνο σε τηλεφωνικές εταιρίες για τρίωρα και τετράωρα». Μιλάει, αλλά με την άκρη του ματιού της παρακολουθεί έναν άνδρα που μπαίνει στο κτίριο με μια μικρή κούτα γάλα στα χέρια. «Κοιτάζω μήπως έφερε και λάδι. Μόνο σογιέλαιο αγοράζω τους τελευταίους μήνες… Ρωτήστε, σας παρακαλώ, για την αποθήκη» λέει ξανά στους εθελοντές της οργάνωσης και χάνεται στα στενά γύρω από την Ομόνοια.
Στο διπλανό δωμάτιο, στον χώρο αναμονής για τον παιδίατρο, τα πιτσιρίκια ορμούν σε μια νάιλον σακούλα με ζαχαρωτά. Στη γραμματεία, δεκάδες μετανάστες σχηματίζουν ουρές για φάρμακα και εξετάσεις. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν δύο τρεις Ελληνίδες, όχι πάνω από 60 ετών, που περιμένουν υπομονετικά τη σειρά τους για τον παθολόγο και το φαρμακείο. Στον ημιώροφο, στην αίθουσα του γενικού ιατρείου, η πρώην χορεύτρια Αγγελική Αποστολοπούλου παρακαλεί τους γιατρούς που την εξετάζουν να της γράψουν φάρμακα για τη μέση. «Μη με βλέπετε έτσι. Ημουν χορεύτρια, από τις καλύτερες. Ας όψεται η κατάσταση» λέει στην κοπέλα που τη συνοδεύει στον χώρο του φαρμακείου.
Σύμφωνα με τον υπεύθυνο του γενικού ιατρείου, Γιώργο Παπαδάκη, ο αριθμός των Ελλήνων που επισκέπτονται το πολυιατρείο της Ομόνοιας αυξήθηκε κατακόρυφα τον τελευταίο χρόνο. «Εκτός από τους αστέγους, έρχονται χαμηλοσυνταξιούχοι, άνθρωποι λίγο πριν από τη σύνταξη που δεν μπορούν να πληρώσουν τη συμμετοχή τους στα φάρμακα και άνεργοι που δεν έχουν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη ή χρωστάνε στα ασφαλιστικά ταμεία».
Πριν από λίγες ημέρες, οι Γιατροί του Κόσμου ανακοίνωσαν ότι το ποσοστό των Ελλήνων που από τις αρχές του έτους έχει περάσει το κατώφλι των πολυιατρείων της οργάνωσης πλησιάζει το 30%, έναντι μόλις 6%-7% το 2010. Στο πολυιατρείο του Περάματος υπάρχουν μέρες που το ποσοστό των Ελλήνων ξεπερνάει το 90% και σε εκείνο της Θεσσαλονίκης το 70%.
«Στο Πέραμα έχουμε εξετάσει ασθενείς σε σπίτια με άδειο ψυγείο, χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα. Πριν από λίγες ημέρες ήρθε ένας πατέρας που δεν είχε χρήματα για το εμβόλιο του παιδιού του. Την προηγούμενη εβδομάδα μια χήρα ναυτικού πήρε τρόφιμα και μου ζήτησε συγγνώμη, ντρεπόταν που έφτασε σε αυτό το σημείο. Διαπιστώνουμε ότι ακόμα και μικρά παιδιά, Ελληνόπουλα, δεν σιτίζονται επαρκώς. Τρώνε ό,τι βρουν, αν και όταν το βρουν. Εχουμε τρομάξει με όσα βλέπουμε» λέει ο πρόεδρος της οργάνωσης Νικήτας Κανάκης.
Οι Γιατροί του Κόσμου απευθύνουν έκκληση για φάρμακα και τρόφιμα, προκειμένου να τα μοιράσουν σε οικογένειες που πλήττονται από τη φτώχεια και την ανεργία. «Είναι κρίμα να πηγαίνουν σε συσσίτια άνθρωποι που έχουν δουλέψει 20-30 χρόνια. Θέλουμε τη βοήθεια όλων, για να φτιάξουμε πακέτα με βασικά είδη διατροφής και να τα δώσουμε, διακριτικά, σε εκείνους που έχουν ανάγκη». Η οργάνωση ζητάει όμως και την παρέμβαση της Πολιτείας, τουλάχιστον για τον εμβολιασμό των μικρών παιδιών και την παροχή ψυχολογικής βοήθειας σε ανθρώπους που αντιμετωπίζουν σοβαρά οικονομικά προβλήματα.
«Τους τελευταίους μήνες έρχονται στα ιατρεία μας απελπισμένοι συμπολίτες μας που λένε ότι σκέφτονται να αυτοκτονήσουν. Δεν ξέρω πόσοι το εννοούν, αλλά είναι βέβαιο ότι όλοι χρειάζονται ψυχολογική στήριξη. Οσο για τα εμβόλια, είναι θέμα δημόσιας υγείας. Διαφορετικά, υπάρχει κίνδυνος επανεμφάνισης ασθενειών που αντιμετωπίστηκαν στη χώρα μας πριν από δεκαετίες» αναφέρει ο κ. Κανάκης.
«Το 2008 έρχονταν μόνο μετανάστες, σήμερα κάνουν ουρές οι συμπατριώτες μας»
Στο Εθελοντικό Ιατρείο Κοινωνικής Αλληλεγγύης, που λειτουργεί στο Ρέθυμνο εδώ και τρία χρόνια, οι Ελληνες που πηγαίνουν για εξετάσεις στο παθολογικό, παιδιατρικό, γυναικολογικό και οδοντιατρικό τμήμα αντιστοιχούν σήμερα στο 10% των ασθενών.
«Οταν ξεκινήσαμε, το 2008, είχαμε μόνο μετανάστες. Ωστόσο, λόγω της κρίσης, απευθύνθηκαν σε εμάς και συμπατριώτες μας που είδαν το εισόδημά τους να μειώνεται ή έμειναν χωρίς δουλειά και ασφαλιστικά δικαιώματα» λέει η παθολόγος Ελένη Ιωαννίδου.
Ενδεικτικό της αυξημένης προσέλευσης είναι ότι οι παθολόγοι του ιατρείου έχουν ήδη εξετάσει από τις αρχές του έτους περίπου 1.300 ασθενείς, έναντι 1.155 όλο το 2010. Περίπου ίδια είναι η εικόνα και στο γυναικολογικό και το παιδιατρικό τμήμα. «Κάνουμε εμβόλια, εξυπηρετούμε ασθενείς με χρόνια νοσήματα, ακόμα και έκτακτα περιστατικά. Επιπλέον, συνεργαζόμαστε με το νοσοκομείο της πόλης και με διαγνωστικά κέντρα για κάποιες δωρεάν εργαστηριακές εξετάσεις κάθε μήνα».
Το Ιατρείο Κοινωνικής Αλληλεγγύης στελεχώνεται από περίπου 70 άτομα, νοσοκομειακούς και ιδιώτες γιατρούς, νοσηλευτές και διοικητικό προσωπικό. Ο Δήμος Ρεθύμνου πληρώνει το ενοίκιο του κτιρίου, τα φάρμακα προέρχονται από δωρεές ή ασθενείς που δεν τα χρειάζονται πια και τα παραχωρούν στο ιατρείο, ενώ τα υπόλοιπα έξοδα καλύπτονται με χρήματα από συναυλίες ή εκδηλώσεις που διοργανώνουν οι εθελοντές.
«Μας περιμένουν σαν το… μάννα εξ ουρανού στα ακριτικά νησιά»
Οι Γιατροί του Αιγαίου – ΠΑΓΝΗ βρίσκονται στο πλευρό των κατοίκων των ακριτικών -και όχι μόνο- νησιών από το 1996. «Από το πρώτο μας ταξίδι, πριν από 15 χρόνια, στο Καστελόριζο, μας υποδέχονταν θερμά σε όλα τα νησιά» θυμάται ο κ. Μανώλης Βεληβασσάκης. «Αλλά αυτό που συμβαίνει φέτος είναι πρωτόγνωρο. Μας περιμένουν σαν το… μάννα εξ ουρανού».
Οι Γιατροί του Αιγαίου, που εδρεύουν στο Ηράκλειο της Κρήτης, ξεκίνησαν φέτος τα ταξίδια τους πριν από δύο μήνες. «Δυστυχώς, λόγω οικονομικών προβλημάτων αργήσαμε λίγο. Περάσαμε από τα Ανώγεια του Ρεθύμνου, πήγαμε στη Γαύδο και την Κάρπαθο και ετοιμαζόμαστε για Κάσο, Μήλο, Κύθνο, Καστελόριζο, Αμοργό και Κύθηρα. Αυτό που μας κάνει εντύπωση στις φετινές επισκέψεις μας είναι ότι δεν μας πλησιάζουν μόνο ηλικιωμένοι από τα χαμηλά κοινωνικά στρώματα. Μας πλησιάζουν και νέοι, οικογενειάρχες, άνθρωποι της μεσαίας τάξης που δεν έχουν χρήματα να ταξιδέψουν σε γειτονικά νησιά για εξετάσεις, όπως έκαναν στο παρελθόν».
Ο κ. Βεληβασσάκης επισημαίνει και τις μεγάλες ελλείψεις που συνάντησαν τα μέλη της οργάνωσης στα Κέντρα Υγείας των νησιών που επισκέφθηκαν το τελευταίο δίμηνο. «Στην Κάρπαθο, για παράδειγμα, δεν υπήρχαν γάζες ούτε ενέσιμα. Οι ανάγκες αυξάνονται συνεχώς και, απ’ ό,τι φαίνεται, μόνο οι εθελοντές μπορούν να τις καλύψουν». Στις αποστολές της οργάνωσης συμμετέχουν -εναλλάξ- τα 150 από τα 400 εγγεγραμμένα μέλη της, ενώ οι περισσότεροι γιατροί και νοσηλευτές της ανήκουν στο προσωπικό του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου Ηρακλείου.
Γεράσιμος Κόντος
Φώτο: Χρήστος Ζήνας
