Σίγουρα δεν είναι συνηθισμένο Τούρκος αξιωματούχος να παραδέχεται τις θηριωδίες που διέπραξαν οι συμπατριώτες του εις βάρος των Ελλήνων της Κωνσταντινούπολης το 1955. Ούτε δύο Τούρκοι αξιωματούχοι να τάσσονται τόσο ανοιχτά υπέρ της επαναλειτουργίας της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης.
Ο λόγος για τον Χουσεΐν Τσελίκ, εκπρόσωπο του κυβερνώντος στην Τουρκία Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (του κ. Ερντογάν), και για τον επικεφαλής της τουρκικής Διεύθυνσης Θρησκευτικών Υποθέσεων Μεχμέτ Γκιορμέζ.
Ο πρώτος μιλώντας στην τουρκική εφημερίδα «Ραντικάλ» δήλωσε μεταξύ άλλων:
1. «Οι μη μουσουλμάνοι έχουν αντιμετωπιστεί ως άλλοι στην Τουρκία».
2. «Ηταν ντροπιαστικά γεγονότα, όπως ο Φόρος Περιουσίας και τα γεγονότα της 6ης και της 7ης Σεπτεμβρίου του 1955».
3. «Οταν συστάθηκε το τουρκικό κράτος, υπήρχαν στην Κωνσταντινούπολη πάνω από 100.000 Ελληνες. Τώρα όμως αριθμούν 1.500. Θα έφευγαν, εάν ζούσαν άνετα;»
Αναφερόμενος ο κ. Τσελίκ (που έχει υπάρξει στο παρελθόν υπουργός Παιδείας) στο θέμα της επαναλειτουργίας της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης υποστήριξε ότι αυτή μπορεί να γίνει «μέσα σε ένα 24ωρο» και πρόσθεσε ότι «δεν απαιτείται νέος νόμος» και ότι «αρκεί μια απόφαση, ενώ αντιτάχθηκε στο επιχείρημα της «αμοιβαιότητας» που θέτει η Αγκυρα.
Λόγο για ίσο δικαίωμα των μη μουσουλμάνων στην Τουρκία όσον αφορά την εκπαίδευση ιερέων έκανε ο επικεφαλής της τουρκικής Διεύθυνσης Θρησκευτικών Υποθέσεων Μεχμέτ Γκιορμέζ, μετά τη συνάντηση που είχε χθες στο Φανάρι με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι συζήτησε θέματα των μουσουλμάνων στη Θράκη, καθώς και την κατασκευή τεμένους στην Αθήνα, ενώ ταυτόχρονα είπε ότι «δεν είναι ηθική η εφαρμογή της αρχής της αμοιβαιότητας σε θέματα ελευθεριών».
Η επίσκεψη έγινε ως ανταπόδοση της επίσκεψης που είχε πραγματοποιήσει ο κ.κ. Βαρθολομαίος στον κ. Γκιορμέζ, πριν από έναν χρόνο. Στις δηλώσεις, μετά τη συνάντηση, οι οποίες μεταδόθηκαν ζωντανά από τουρκικά τηλεοπτικά κανάλια, ο κ. Γκιορμέζ είπε: «Θεωρούμε τις μη μουσουλμανικές μειονότητες κύριο συστατικό στοιχείο μας και ζητάμε και γι’ αυτές τις ελευθερίες θρησκείας, πίστης και εκπαίδευσης, που ζητάμε και για τους εαυτούς μας. Πιστεύω ότι είναι δικαίωμά τους να παρέχουν εκπαίδευση, σύμφωνα με τη θρησκεία τους, και να εκπαιδεύουν κληρικούς».
Ωστόσο, πρόσθεσε ότι πριν από την επίσκεψή του στο Φανάρι δέχθηκε πολλά μηνύματα από μουσουλμάνους της Θράκης. «Μοιράστηκα με τον Πατριάρχη τα ζητήματα αυτά, καθώς και το άνοιγμα τεμένους στην Αθήνα» ανέφερε.
Παρ’ όλα αυτά, ως προς την επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής τόνισε: «Δεν βρίσκω ηθικό να τίθεται θέμα αρχής περί αμοιβαιότητας σε θέματα θρησκείας και ελευθεριών».
Ο Οικουμενικός Πατριάρχης για τη Θεολογική Σχολή είπε ότι «η κυβέρνησή μας προσεγγίζει θετικά το ζήτημα. Ετσι θέλουμε να πιστεύουμε. Πολλές φορές έως σήμερα μας έδωσαν ελπίδες, αλλά δεν έχει ανοίξει η σχολή. Πάντα έχουμε ελπίδες και, αν δοθεί η άδεια, είμαστε έτοιμοι αύριο να ανοίξουμε τη σχολή».
Νίκος Ελευθερόγλου
