Λιγοστά ρεκόρ, πολλά έργα-διαμάντια στα αζήτητα και χαμηλές τιμές ήταν τα χαρακτηριστικά της προχθεσινής δημοπρασίας του οίκου Sotheby’s με δημιουργίες ευρωπαϊκής ζωγραφικής του 19ου αιώνα που πραγματοποιήθηκε στο Λονδίνο. Τη μεγαλύτερη απογοήτευση βέβαια προκάλεσε η αδιαφορία των συλλεκτών προς τα ελληνικά διαμάντια τέχνης, για τα οποία το ενδιαφέρον ήταν μικρό. Από τα οκτώ συνολικά έργα Ελλήνων ζωγράφων, μόνο τα τρία βρήκαν νέο αγοραστή, αφού ούτε καν ο πολυσυζητημένος πίνακας του Γεωργίου Ιακωβίδη με τίτλο «Δαχτυλίδια καπνού» (Ο μικρός βιοπαλαιστής) δεν πουλήθηκε. Την ίδια τύχη είχαν και «Οι επτά ραββίνοι στην Ιερουσαλήμ» του Θεόδωρου Ράλλη, όπως και το «Νεοκλασικό σπίτι στον Πειραιά» του Γιάννη Τσαρούχη. Περισσότερο… τυχερά στάθηκαν το «Φλερτ» του Ράλλη, το οποίο πουλήθηκε στα 58.000 ευρώ, το «Τοπίο με δέντρα» του Μιχάλη Οικονόμου στα 23.305, αλλά και μια δημιουργία του Παύλου Προσαλέντη με τίτλο «Ο τσαγκάρης», που συγκέντρωσε 20.195 ευρώ. Συνολικά, το ποσό των 10.300.000 ευρώ ενίσχυσε το ταμείο του Sotheby’s από εκλεκτούς συλλέκτες που για μία ακόμη φορά διασταύρωσαν τα… ξίφη τους.
Κορυφαίο έργο της δημοπρασίας αναδείχθηκε ο πίνακας του Ισπανού Χοακίν Σορόγια με τίτλο «Ψαράδες από τη Βαλένθια», το οποίο πουλήθηκε αντί 4.644.000 ευρώ σε ένα ευρωπαϊκό ίδρυμα, θέτοντας ρεκόρ για τον καλλιτέχνη σε δημοπρασία.
Ο πίνακας αποτελεί μία από τις ωραιότερες ελαιογραφίες του δημιουργού που έχουν βγει ποτέ στο σφυρί. Πρωτοπαρουσιάστηκε στο κοινό το 1896 στην έκθεση Internationale Kunstausstellung του Βερολίνου, στην οποία η κριτική επιτροπή ομόφωνα του απένειμε την ύψιστη τιμή, δηλαδή το χρυσό μετάλλιο. Στη συνέχεια αποκτήθηκε από την Εθνική Πινακοθήκη στο Βερολίνο, απ’ όπου αποσπάστηκε το 1930 και έκτοτε παρέμεινε σε ιδιωτικές συλλογές, για να εμφανιστεί τώρα για πρώτη φορά σε δημοπρασία.
«Υπήρξε πάντα μεγάλη τιμή να παρουσιάζουμε έργα του Σορόγια. Είναι ο καλλιτέχνης που κυριαρχεί στην αγορά τέχνης του 19ου αιώνα. Οι “Ψαράδες από τη Βαλένθια” είναι ένα υπέροχο κομμάτι, ένας πίνακας ορόσημο για το έργο του. Πάντα πιστεύαμε ότι θα πήγαινε καλά, αλλά υπήρξε ιδιαίτερα ικανοποιητικό το γεγονός ότι την πεποίθησή μας αυτή την ασπάστηκαν και οι διεθνείς συλλέκτες που πλειοδότησαν για να το αποκτήσουν» τόνισε ο Αντριαν Μπιντέλ, επικεφαλής του Τμήματος Ευρωπαϊκής Ζωγραφικής 19ου αιώνα του οίκου δημοπρασιών.
Περιζήτητος έγινε ο πίνακας του Δανού καλλιτέχνη Πίτερ Σεβερίν Κράγιερ με τίτλο «Μαρί Κράγιερ και Αννα Αντσερ στην παραλία του Σκάγκεν», ο οποίος πουλήθηκε προς 613.000 ευρώ ΄πειτα από ολιγόλεπτη μάχη μεταξύ των φιλότεχνων. Ο πίνακας διεκδικήθηκε από τρεις πλειοδότες στο τηλέφωνο και τρεις στην αίθουσα, προτού καταλήξει -και αυτός-σε ένα ευρωπαϊκό ίδρυμα. Η σπουδή ανακαλύφθηκε πρόσφατα και παρουσιάζει τη γυναίκα του ζωγράφου, αγκαζέ με την Αννα Αντσερ να περπατάνε κατά μήκος της ακτής της Νότιας Παραλίας του Σκάγκεν. Το έργο είχε αποκτηθεί από τη βασίλισσα Μαργαρίτα της Ιταλίας και παρέμεινε στην ιδιοκτησία του βασιλικού οίκου της Σαβοΐας μέχρι που αγοράστηκε από νέο ιδιοκτήτη φέτος την άνοιξη.
Το ποσό των 598.000 ευρώ συγκέντρωσε και το έργο του Γκουστάβ Κουρμπέ με τίτλο «Le ruisseau de plaisir-Fontaine, dans la valee du Puits Noir», μια δημιουργία η οποία φιλοτεχνήθηκε το 1864. Προερχόμενος από μια γαλλική ιδιωτική συλλογή, ο πίνακας παρέμεινε στην ίδια οικογένεια που τον είχε αποκτήσει από τον καλλιτέχνη.
Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε το γεγονός ότι σπουδαία έργα της παγκόσμιας τέχνης έμειναν στα… αζήτητα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο πίνακας του Ζαν Μπερό «Η Μασσαλιώτιδα», που δεν συγκίνησε ουδόλως τους συλλέκτες, αν και συγκαταλεγόταν στα κορυφαία έργα της δημοπρασίας. Αλλά και το εντυπωσιακό γυμνό του Ιγκνάσιο Ζουλοάγκα με τίτλο «La oterito» δεν κατάφερε να φύγει από την αίθουσα με νέο ιδιοκτήτη, παρά τις υψηλές προσδοκίες των διοργανωτών.
Γιώτα Βαζούρα