Τα έργα και οι ημέρες του σπουδαίου Ελληνα συγγραφέα Νίκου Καζαντζάκη παρουσιάζονται για πρώτη φορά στην Αθήνα σε μια μεγάλη αναδρομική έκθεση που πραγματοποιείται με αφορμή τη συμπλήρωση των 130 χρόνων από τη γέννησή του. Ο «Ελληνικός Κόσμος» από τις 6 Δεκεμβρίου ξετυλίγει τον μύθο του Νίκου Καζαντζάκη, φιλοξενώντας στις προθήκες του σπάνιες λήψεις του δημιουργού του «Ζορμπά», χειρόγραφα αλλά και προσωπικά του αντικείμενα, πολλά εκ των οποίων δεν έχουν ξαναεκτεθεί.
Οπως τονίζουν και οι διοργανωτές, στόχος της φιλόδοξης παρουσίασης που θα διαρκέσει μέχρι τον Μάιο του 2013 είναι να αποδοθεί η οικουμενικότητα του Καζαντζάκη, αλλά και να αποτυπωθεί στον θεατή μέσα από τα έργα και τον βίο του του ένα μήνυμα ελπίδας και αισιοδοξίας.
Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο προβάλλονται οι σημαντικότεροι σταθμοί της ζωής του, οι σχέσεις του με το παιδί, τον Θεό, τον έρωτα και τη φιλία, ενώ ξεχωριστή ενότητα αποτελεί η παρουσίαση του πλούσιου συγγραφικού του έργου.
Το κοινό θα έχει την ευκαιρία να δει για πρώτη φορά το δακτυλογραφημένο πρωτότυπο κείμενο του παιδικού βιβλίου «Ο Μέγας Αλέξανδρος», το οποίο περιλαμβάνει χειρόγραφες σημειώσεις του συγγραφέα, τα ιδιόχειρα σημειώματα που αντάλλασσε με τον πρώτο του έρωτα, τη δασκάλα των Αγγλικών του Καθλίν Φόρντε, το λεύκωμα με τα φυτά της θάλασσας που κρατούσε στο γραφείο του, το σημειωματάριο που είχε από κοινού με τον Αγγελο Σικελιανό αλλά και τη συλλεκτική καρτποστάλ με τον Ζορμπά.
Μεταξύ των εκθεμάτων που ξεχωρίζουν αναμφισβήτητα είναι και το γραφείο του μαζί με την καρέκλα του, καθώς και η γραφομηχανή όπου η γυναίκα του Ελένη Σαμίου δακτυλογράφησε επτά φορές το μεγαλύτερο έργο του Καζαντζάκη, την «Οδύσσεια».
Ακόμη, οι επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία να δουν από κοντά σπάνια συλλεκτικά βιβλία και μεταφράσεις του συγγραφέα σε διάφορες γλώσσες (γερμανικά, γαλλικά, κινεζικά, ολλανδικά), ενώ στην ενότητα που είναι αφιερωμένη στην πολιτικοκοινωνική δράση του μεγάλου Ηρακλειώτη θα παρουσιαστούν φωτογραφίες και ανέκδοτο υλικό μαζί με τις βραβεύσεις και τις διακρίσεις του.
Επιπλέον, το κοινό θα περιεργαστεί τη βαλίτσα του Κρητικού λογοτέχνη, τους χάρτες που χρησιμοποιούσε, τα δώρα που λάμβανε από την Κίνα, καθώς και τα σημειωματάρια στα οποία κατέγραφε τα όνειρα και τις σκέψεις του, ενώ σε ειδικό χώρο θα υπάρχουν και τα κοχύλια που μάζευε ο ίδιος στις βόλτες του στη θάλασσα.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον αναμένεται να έχει και η ενότητα με τίτλο «Ο Καζαντζάκης και το θέατρο», όπου φιλοξενούνται φωτογραφίες από έργα του που έχουν μεταφερθεί στο σανίδι ή έχουν γίνει κινηματογραφικές ταινίες και σκίτσα.
Χαρακτηριστικό είναι ότι για την καλύτερη κατανόηση της πολυδιάστατης προσωπικότητας του συγγραφέα παρουσιάζεται μια σειρά βίντεο που θα πλαισιώνουν την έκθεση «130 χρόνια Νίκος Καζαντζάκης». Ετσι, θα προβληθεί μια δημιουργία του Ιδρύματος Μείζονος Ελληνισμού, στην οποία αποτυπώνονται οι 20 βασικοί σταθμοί των ταξιδιών του αλλά και ένα βίντεο που παρουσιάζει τον ίδιο, τη σύζυγό του Ελένη και τον Κίμωνα Φράιερ (μεταφραστής της «Οδύσσειας» στα αγγλικά) από το Μουσείο Καζαντζάκη.
Ακόμη, στο πλαίσιο της έκθεσης θα πραγματοποιείται και εκπαιδευτικό πρόγραμμα για μαθητές Δημοτικού, Γυμνασίου και Λυκείου, δίνοντας τη δυνατότητα στα παιδιά να ανακαλύψουν τον σπάνιο νου του αλλά και την αξεπέραστη πένα του.
Ο Καζαντζάκης γεννήθηκε στο Ηράκλειο Κρήτης στις 18 Φεβρουαρίου 1883. Εμφανίστηκε στα γράμματα το 1906 με δοκίμια και άλλα κείμενα σε περιοδικά. Ασχολήθηκε με όλα τα είδη του λόγου αφού εκτός από μυθιστορήματα, έγραψε ποιήματα, θεατρικά έργα, τραγωδίες, ταξιδιωτικά κείμενα, ενώ έκανε και πολλές μεταφράσεις. Τα στοιχεία που διέπουν τα βιβλία του είναι η εσωτερική ελευθερία και η αξιοπρέπεια του ανθρώπου, η κοινωνική δικαιοσύνη αλλά και η τόλμη.
Η ζωή του, όπως είχε γράψει και ο ίδιος, ήταν ένας κακοτράχαλος ανήφορος, που τον ανέβαινε η σαρανταπληγιασμένη ψυχή του για να φτάσει στον σκοτεινό, μυστηριώδη όγκο του Θεού και να ενωθεί μαζί του. Παντρεύτηκε δύο φορές, τη Γαλάτεια Αλεξίου και την Ελένη Σαμίου.
Info: Η έκθεση-αφιέρωμα στο Νίκο Καζαντζάκη εγκαινιάζεται στις 6 Δεκεμβρίου στο Κέντρο Πολιτισμού «Ελληνικός Κόσμος» (Πειραιώς 254, Ταύρος) και θα διαρκέσει μέχρι τον Μάιο του 2013.
Γιώτα Βαζούρα
