Ενα βήμα πριν από την (τυπική) διάσπαση, που μπορεί να προκαλέσει και ευρύτερες πολιτικές εξελίξεις με δεδομένη την οριακή πλειοψηφία της σημερινής κυβέρνησης στη Βουλή, βρίσκεται το ΠΑΣΟΚ. Η κίνηση των 11 που σημειώθηκε μόλις λίγες ημέρες μετά την εκδήλωση των «58» στο «Ακροπόλ» συνδέεται άμεσα με τις διεργασίες είτε για την ευθεία αμφισβήτηση και εν τέλει αντικατάσταση του Ευάγγελου Βενιζέλου από την ηγεσία είτε για τη δημιουργία νέου κομματικού φορέα που θα απευθύνεται στην «παραδοσιακή» βάση του ΠΑΣΟΚ.
Οι 11 βουλευτές και στελέχη που ζήτησαν έκτακτη σύγκληση της Κεντρικής Επιτροπής έχουν σχεδόν στο σύνολό τους «παπανδρεϊκές» καταβολές. Πρόκειται για τους βουλευτές Φ. Σαχινίδη, Θ. Μωραΐτη και Γ. Ντόλιο, και τα μέλη της Κεντρικής Επιτροπής Α. Κελεπούρη, Β. Κίτσιο, Α. Μακρυπίδη, Στ. Ξεκαλάκη, Μαν. Οθωνας, Αφρ. Παπαθανάση, Γ. Πεταλωτή, Κ. Τάτση, ενώ προς υποστήριξή τους έσπευσε η υπό τον Μιχάλη Καρχιμάκη Κίνηση των 75.
Ο Παπανδρέου
Ο πρώην πρωθυπουργός, πάντως, παρακολουθεί μακρόθεν (τουλάχιστον προς το παρόν) τις διεργασίες χωρίς να τον στενοχωρεί φυσικά καθόλου το «πριόνισμα» του κ. Βενιζέλου.
Περισσότερο, όμως, και από την όποια συμπόρευση με τον κ. Παπανδρέου, η κίνηση των 11 έχει σχέση με τα αδιέξοδα που αναπτύσσονται στο ΠΑΣΟΚ. Βουλευτές και στελέχη βλέπουν με πανικό να πλησιάζει η ώρα των εκλογών και η πιθανότητα της πολιτικής και εκλογικής «εξαφάνισής» τους να μεγαλώνει διαρκώς. Την ίδια ώρα εγκαλούν τον κ. Βενιζέλο ότι ενδιαφέρεται μόνο για το δικό του μέλλον και των πολύ στενών πολιτικών φίλων του. Αυτό υπονοούσε και ο Θ. Μωραΐτης με τη δήλωση-απάντησή του στη Χαριλάου Τρικούπη (στο πλαίσιο της πρώτης ανταλλαγής πυρών) «η απόφασή μας είναι να υπερασπιστούμε την παράταξη και όχι να τη “διαπραγματευτούμε” όπως φαίνεται ότι κάποιοι θέλουν, προκειμένου να βρουν σανίδα πολιτικής επιβίωσης».
Σε πρώτη φάση, το «αντιβενιζελικό» μπλοκ σκοπεύει να πιέσει τον σημερινό αρχηγό του κόμματος να αναπροσαρμόσει τη σχέση του ΠΑΣΟΚ με τη Ν.Δ. που θεωρούν ότι σφυρηλατείται έτι περαιτέρω μέσω της πρωτοβουλίας των 58 και της προοπτικής για μια ελληνικού τύπου «εκσυγχρονιστική» Ελιά.
Ανακατατάξεις
Το επιχείρημά τους είναι ότι, αν επέλθει ρήξη μεταξύ των δύο νυν κυβερνητικών εταίρων, μπορεί να προκύψει άλλο κυβερνητικό σχήμα από τη σημερινή Βουλή χωρίς να είναι αναπόφευκτες οι εκλογές. Αυτό σημαίνει πιθανότατα και γενικότερες ανακατατάξεις στον κομματικό χάρτη. Οι διαφωνούντες με τον κ. Βενιζέλο ποντάρουν στο ότι θα ήταν δίκοπο μαχαίρι τυχόν διαγραφή τους, αφού μπορεί να πέσει η κυβέρνηση. Δεν είναι τυχαίο, κατά τις πληροφορίες της «κυριακάτικης δημοκρατίας», ότι επελέγη να υπογράψουν τρεις βουλευτές την επιστολή των 11 όταν προ ολίγων ημερών ο νέος Προϋπολογισμός ψηφίστηκε από 153 βουλευτές.
Το σενάριο της ανοιχτής αμφισβήτησης του κ. Βενιζέλου έχει τεθεί επίσης επί τάπητος. Κατά συνέπεια, το ενδεχόμενο της διάσπασης είναι υπαρκτό, αφού ο νυν αρχηγός δεν προβλέπεται να παραδώσει την ηγεσία. Σε αυτήν την περίπτωση δρομολογούνται ραγδαίες πολιτικές εξελίξεις.
Το εναλλακτικό σενάριο προβλέπει «λελογισμένη» αμφισβήτηση μέχρι έως τις εκλογές (ευρωεκλογές ή εθνικές) και απομάκρυνση του κ. Βενιζέλου μετά τη διαφαινόμενη συντριβή. Σε αυτήν την περίπτωση, εφόσον υπάρχει ακόμη ΠΑΣΟΚ, ο νέος αρχηγός θα επιχειρήσει να το επαναφέρει στην αριστερή «κοίτη» του και να βρει διαύλους συνεργασίας με τον ΣΥΡΙΖΑ και τον κ. Τσίπρα. Φιλοδοξίες να παίξει αυτόν τον ρόλο έχει και ο Κ. Σκανδαλίδης που, πάντως, απέφυγε να ταυτιστεί με τους 11, εκ των οποίων επιχειρεί να αναδειχθεί ως αρχηγός ο Θ. Μωραΐτης.
Σε περίπτωση που τα πράγματα οδηγηθούν γρήγορα σε ρήξη στο ΠΑΣΟΚ, θα τεθεί σε εφαρμογή το σχέδιο για δημιουργία νέου φορέα, με στόχο να στεγάσει και όλες τις άλλες πασοκογενείς κινήσεις που δεν θέλουν να συμπορευτούν με τον ΣΥΡΙΖΑ.
