Θα γίνει η Αυστραλία η ενεργειακή υπερδύναμη φυσικού αερίου στην επόμενη δεκαετία; Η χώρα είναι ήδη γνωστή για τα πλούσια αποθέματά της σε πρώτες ύλες, με τις οποίες εξυπηρετεί κυρίως την ασιατική ζήτηση, και ειδικότερα την τεράστια κινεζική αγορά, που αυτή τη στιγμή απορροφά το 40% των εξαγωγών της. Σύμφωνα όμως με νέα έκθεση της επενδυτικής τράπεζας Morgan Stanley, το μέλλον βρίσκεται στο υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), και τα κέρδη από τις εξαγωγές του δεν αποκλείεται να βοηθήσουν την Αυστραλία να εξουδετερώσει το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών της ακόμη και εντός του 2015, για πρώτη φορά έπειτα από 40 χρόνια!
Οι αναλυτές της τράπεζας προβλέπουν ότι η Αυστραλία θα μπορούσε να γίνει ο μεγαλύτερος εξαγωγέας LNG παγκοσμίως, ξεπερνώντας το Κατάρ, ως το 2017, και όχι μέχρι το 2030, όπως ήταν η αρχική πρόβλεψη. Μάλιστα, παρά το γεγονός ότι οι ΗΠΑ προετοιμάζονται να κατακτήσουν την παγκόσμια αγορά με τα φθηνότερα δικά τους αποθέματα σε σχιστολιθικούς υδρογονάνθρακες (τα οποία εξορύσσουν με τις μεθόδους της οριζόντιας εξόρυξης και της υδραυλικής ρηγμάτωσης ή fracking), η έκθεση εκτιμά ότι θα χρειαστούν ακόμη πέντε με 10 χρόνια για να δημιουργήσουν τις κατάλληλες εξαγωγικές υποδομές. Πρόκειται για μία πρώτης τάξεως ευκαιρία για την Αυστραλία να εκμεταλλευτεί την καθυστέρηση, προκειμένου να επιβληθεί στη διεθνή αγορά.
Οι υποδομές
Βέβαια, ο δρόμος για αυτές τις εξελίξεις δεν είναι στρωμένος με… ροδοπέταλα. Βασικό πρόβλημα αποτελεί το κόστος των υποδομών, που είχε ως αποτέλεσμα σημαντικές καθυστερήσεις στην ανάπτυξή τους. Για παράδειγμα, η Chevron ανακοίνωσε ότι το σχετικό έργο της Gordon LNG στο αυστραλιανό νησάκι Μπάροου έχει αυξηθεί σε κόστος από τα αρχικά προϋπολογισμένα 37 δισ. δολάρια σε 54 δισ. δολάρια, όμως οι επενδυτικές κινήσεις προς αυτή την κατεύθυνση εξακολουθούν να υφίστανται. Οι εταιρίες ExxonMobil και BHP Billiton -παρά τις αντίστοιχες ανησυχίες- σχεδιάζουν να προχωρήσουν στην κατασκευή του μεγαλύτερου εργοστασίου παραγωγής και εξαγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου, το οποίο αναμένεται να ξεκινήσει το αργότερο το 2020-2021, και να αυξήσει την παραγωγή της χώρας κατά 30%, κατά 6.000.000-7.000.000 μετρικούς τόνους ετησίως. Μια ποσότητα που θεωρείται ικανή να καλύψει, σε μηνιαία βάση, τις ανάγκες της μεγαλύτερης εισαγωγικής χώρας στον συγκεκριμένο τομέα, την Ιαπωνία. Την ίδια ώρα, ναυπηγείται στη Νότιο Κορέα το μεγαλύτερο πλωτό δεξαμενόπλοιο του κόσμου, το «Prelude» της Shell, που εκτιμάται ότι θα είναι έτοιμο το 2017. Τότε θα αγκυροβολήσει στις βόρειες ακτές της Αυστραλίας, λειτουργώντας ως πλωτή αποθηκευτική μονάδα για υγροποιημένο φυσικό αέριο. Συνολικά τα προγράμματα παραγωγής LNG της Αυστραλίας που βρίσκονται αυτή τη στιγμή σε εξέλιξη υπολογίζεται ότι έχουν συνολική αξία 190 δισ. δολαρίων.
Σύμφωνα με την έκθεση «World Energy Outlook 2013» της Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας (ΙΕΑ), η ζήτηση σε κάθε μορφής ενέργειας θα αυξηθεί κατά το ένα τρίτο από το 2011 ως το 2035. Και στο παγκόσμιο συνέδριο με θέμα το φυσικό αέριο, που διοργανώθηκε πρόσφατα στην Κουάλα Λουμπούρ της Μαλαισίας, επισημάνθηκε ότι η παγκόσμια ζήτηση για υγροποιημένο φυσικό αέριο θα εκτοξευθεί την επόμενη εικοσαετία. Αυτό ενδιαφέρει και τον εφοπλιστικό κόσμο, και βεβαίως τους Ελληνες εφοπλιστές, αφού σύμφωνα με την εταιρία Ocean Shipping Consultants ο τρέχων στόλος δεξαμενόπλοιων LNG δεν επαρκεί, καθώς έχει μεταφορική ικανότητα 53.000.000 κυβικών μέτρων, και θα πρέπει να επεκταθεί.
Οι ανάγκες
Οι δυνατότητες είναι πάρα πολλές. Τις μεγαλύτερες ανάγκες θα έχει η Ασία, η ενεργειακή γειτονιά της Αυστραλίας, η οποία μέλλει να αντιπροσωπεύει το 90% της καθαρής πρόσθετης ζήτησης μέσα στην επόμενη εικοσαετία. Μια σειρά από εξελίξεις οδηγούν σε αυτή την κατεύθυνση. Καταρχάς, η Ιαπωνία αποφάσισε να κατασκευάσει 12 νέους σταθμούς παραγωγής ενέργειας, που θα χρησιμοποιούν αποκλειστικά φυσικό αέριο. Η Νότιος Κορέα επιδιώκει να μειώσει την ενεργειακή της εξάρτηση από το πετρέλαιο και την πυρηνική ενέργεια και η Ταϊλάνδη προχωρεί στον διπλασιασμό της ικανότητας απο»υγροποίησης του φυσικού αερίου που εισάγει στον σταθμό της εταιρίας PTT LNG στην επαρχία Ραγιόνγκ. Ομως προσοχή χρειάζεται να δώσουν οι Αυστραλοί τόσο στην ταχύτητα εξέλιξής τους στον συγκεκριμένο τομέα όσο και στο κόστος. Δεν αποκλείεται, δηλαδή, οι Ασιάτες να στραφούν αντί για την Αυστραλία στις φθηνότερες ΗΠΑ και τον Καναδά, όπως έκανε για παράδειγμα η κρατική εταιρία της Μαλαισίας Petronas, που έχει επενδύσει πάνω από 35 δισ. δολάρια στην ανάπτυξη υποδομών εκμετάλλευσης σχιστολιθικού αερίου στην καναδική Βρετανική Κολομβία.
Υπάρχει και το αρνητικό σενάριο
Για την αυστραλιανή οικονομία, υψηλοί παραμένουν και οι κίνδυνοι από αυτές τις επενδύσεις, κυρίως εξαιτίας του κόστους παραγωγής της συγκεκριμένης μορφής ενέργειας. Το «καμπανάκι» έκρουσε προ μηνών ο «Guardian», προειδοποιώντας ότι στο μέλλον η Κίνα, ο βασικός αγοραστής, θα περιορίσει την ενεργειακή της εξάρτηση από τη χώρα. Ταυτόχρονα, παράλληλες εξελίξεις όπως το κλείσιμο μεγάλων βιομηχανιών -για παράδειγμα, των αυστραλιανών εργοστασίων της Ford και της General Motors- αλλά και μια πιθανή φούσκα στην αγορά ακινήτων ίσως τορπιλίσουν την οικονομία της χώρας την ώρα που προσπαθεί να εκμεταλλευτεί τη διεθνή συγκυρία.
Οι χωματερές σε Αφρική – Ασία για τα παλιά κινητά και τις συσκευές της Δύσης
Κινητά τηλέφωνα, φορητοί υπολογιστές, ταμπλέτες, ψηφιακές κάμερες, παιχνίδια με ηλεκτρονικές συσκευές. Καθώς ο δυτικός κόσμος μπαίνει όλο και περισσότερο στην ηλεκτρονική και ψηφιακή εποχή (ειδικά τα Χριστούγεννα είναι η κατ’ εξοχήν εποχή ηλεκτρονικού καταναλωτισμού και αντικατάστασης παλιών συσκευών με καινούργιες), μοιάζει να έχει ξεχάσει ένα βασικό πρόβλημα: Τον τεράστιο όγκο των ηλεκτρονικών αποβλήτων, αποβλήτων από συσκευές που πετάχτηκαν για να αποκτήσει ο χρήστης τους το νεότερο μοντέλο, οι οποίες καταλήγουν σε χωματερές στη δυτική Αφρική και την Ασία, χωρίς κατάλληλες υποδομές για την αποσυναρμολόγησή τους, προκαλώντας έτσι κινδύνους για το περιβάλλον και προβλήματα υγείας στους ενήλικες αλλά και τα μικρά παιδιά του ντόπιου πληθυσμού, τα οποία συνήθως τα αποσυναρμολογούν με γυμνά χέρια, χωρίς προφυλάξεις.
Αυξάνονται κατά 33%
Μέσα στην επόμενη τετραετία, τα ηλεκτρονικά απόβλητα του πλανήτη θα αυξηθούν κατά 33%, προέβλεψε πρόσφατα η σχετική πρωτοβουλία Step του ΟΗΕ. Αυτό σημαίνει ότι κάθε κάτοικος του πλανήτη θα ευθύνεται για 7 κιλά ηλεκτρονικών αποβλήτων, ο συνολικός όγκος των οποίων θα αντιστοιχεί σε οκτώ μεγάλες αιγυπτιακές πυραμίδες! Αυτή η μεγάλη αύξηση οφείλεται στην τεχνολογική καινοτομία, όπως επισημαίνει ο Ρούντιγκερ Κούερ, εκτελεστικός γραμματέας της πρωτοβουλίας Step. «Τηλεοράσεις, κινητά και υπολογιστές αντικαθίστανται όλο και πιο γρήγορα. Ο χρόνος ζωής των προϊόντων αυτών γίνεται όλο και πιο σύντομος». Ομως τα ηλεκτρονικά απόβλητα είναι άκρως επικίνδυνα! Περιέχουν μόλυβδο, υδράργυρο, κάδμιο, αρσενικό και επιβραδυντικά φλόγας – για παράδειγμα, μια παλιά οθόνη υπολογιστή καθοδικού σωλήνα (CRT) περιέχει ως και τρία κιλά μολύδβου.
Τα απόβλητα αυτά εξάγονται συνήθως με παράνομο τρόπο σε κάποια χώρα του Τρίτου Κόσμου. Σύμφωνα με την Ιντερπόλ, ένα στα τρία κοντέινερ που φεύγουν εκτός της Ευρωπαϊκής Ενωσης και τα οποία ελέγχουν οι πράκτορές της περιέχουν παράνομα ηλεκτρονικά απόβλητα. «Πολλά ταξινομούνται ως «χρησιμοποιημένα αγαθά». «Συχνά διοχετεύονται στη μαύρη αγορά, προκειμένου να αποφευχθεί το κόστος της νόμιμης ανακύκλωσης» επισημαίνει εκπρόσωπος του οργανισμού. Σύμφωνα δε με εκτιμήσεις του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος, τα ηλεκτρονικά απόβλητα που απομακρύνονται διά θαλάσσης από την Ε.Ε. κάθε χρόνο υπολογίζονται περίπου μεταξύ 250.000 και 1.300.000 τόνων.
Μυρτώ Μπούτση
