Φέτος, το Νόμπελ Λογοτεχνίας πήγε στη… Θεσσαλονίκη! Στον καλύτερο σημερινό Γάλλο συγγραφέα, τον λεγόμενο «Μαρσέλ Προυστ της σύγχρονης γραφής» Πατρίκ Μοντιανό, που έλκει την καταγωγή του και από την όμορφη πόλη της Θεσσαλονίκης, απονεμήθηκε χθες το Νόμπελ Λογοτεχνίας. Ο 69χρονος συγγραφέας προέρχεται από γνωστή οικογένεια σεφαραδιτών, η οποία, στα τέλη του 19ου αιώνα, διέμενε στη Θεσσαλονίκη!
Ελληνικές ρίζες
Περήφανος για τις… ελληνικές ρίζες του άλλωστε, και ο ίδιος ο λογοτέχνης, είχε παραδεχθεί πριν από χρόνια σε συνέντευξή του ότι ο παππούς του (από την πλευρά του πατέρα του) είχε γεννηθεί στη Θεσσαλονίκη το 1867, ενώ στη συνέχεια έφυγε για την Αλεξάνδρεια. Τα ίχνη της οικογένειας Μοδιάνο στη συμπρωτεύουσα (στην πόλη όπου η διάσημη φαμίλια παρέμεινε επί σειρά δεκαετιών, καταλαμβάνοντας υψηλές θέσεις και αξιώματα) είναι μέχρι και σήμερα ορατά. Ας μην ξεχνάμε, άλλωστε, ότι η Στοά Μοδιάνο χτίστηκε το 1922 από τον μηχανικό και πρόγονο του συγγραφέα Ελί Μοδιάνο. Οπως έγινε γνωστό, στο γενεαλογικό δέντρο της οικογένειας Μοδιάνο ανήκε και ο διάσημος ζωγράφος Αμαντέο Μοντιλιάνι.
Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της Σουηδικής Ακαδημίας, ο Μοντιανό κατέκτησε το φετινό Νόμπελ για την «τέχνη της μνήμης με την οποία ζωντάνεψε τα πιο αδιανόητα ανθρώπινα πεπρωμένα και αποκάλυψε τον μικρόκοσμο της Κατοχής».
Από τους αγαπημένους του γαλλικού αναγνωστικού κοινού, ο Μοντιανό έχει βάλει πολλάκις στο «μικροσκόπιο» των μυθιστορηματικών ιστοριών του τα ζητήματα της ταυτότητας αλλά και της καταγωγής.
Μόνιμος κάτοικος Παρισιού, ο 69χρονος λογοτέχνης συγκαταλέγεται ανάμεσα σε εκείνους τους συγγραφείς που συνηθίζουν να «μιλούν» μόνο μέσα από τα έργα τους. Γι’ αυτό και οι συνεντεύξεις που δίνει είναι σπάνιες, ενώ είναι χαρακτηριστικό ότι, παρά τη μεγάλη επιτυχία, παραμένει ταπεινός και χαμηλών τόνων. Οι γνωρίζοντες υποστηρίζουν ότι ποτέ δεν θα τον δεις να περιφέρεται στα κοσμικά λογοτεχνικά πηγαδάκια, αλλά ούτε και να παίρνει μέρος σε λαμπερά talk shows.
«Ο Πατρίκ Μοντιανό είναι διάσημος στη Γαλλία, αλλά πουθενά αλλού. Εχει γράψει παιδικά βιβλία, κινηματογραφικά σενάρια και κατά κύριο λόγο νουβέλες» δήλωσε χθες ο γραμματέας της Ακαδημίας Πίτερ Ενγκαλντ, αναφέροντας ότι ο συγγραφέας δήλωσε διά τηλεφώνου «ιδιαίτερα χαρούμενος για τη βράβευσή του». Μάλιστα έμαθε ότι κατέκτησε το Νόμπελ από την κόρη του την ώρα που έκανε το μεσημεριανό περίπατο στο Παρίσι.
Η βραβευμένη πένα που «ζωγραφίζει» το Παρίσι
Γεννημένος στις 30 Ιουλίου 1945 σε προάστιο των Παρισίων, ο Πατρίκ Μοντιανό έκανε την πρώτη συγγραφική προσπάθειά του το 1968 με το μυθιστόρημα «Η πλατεία των αστεριών». Ο πατέρας του ήταν επιχειρηματίας και η μητέρα του ηθοποιός, ενώ η γνωριμία του με τον διακεκριμένο συγγραφέα Ρεϊμόν Κενό ήταν καταλυτική για τη μετέπειτα πορεία του.
Ανάμεσα στα πιο γνωστά βιβλία του είναι «Το καφέ της χαμένης νιότης», που κυκλοφόρησε το 2008, το «Νυχτερινό ατύχημα», το «Ηταν όλοι τους τόσο καλά παιδιά», η «Ντόρα Μπρούντερ», τα «Ανθη ερειπίων», αλλά και «Η χαμένη γειτονιά». Στα περισσότερα το Παρίσι και τα σοκάκια του δεσπόζουν. Δεν είναι λίγες οι φορές που οι ιστορίες του περιέχουν αυτοβιογραφικά στοιχεία ή βασίζονται σε γεγονότα της γερμανικής κατοχής.
Και 970.000€
Να σημειωθεί ότι το Νόμπελ Λογοτεχνίας συνοδεύεται και από χρηματικό έπαθλο αξίας 970.000 ευρώ. Εκτός από το Νόμπελ, όμως, ο Πατρίκ Μοντιανό (ο 15ος Γάλλος που κατακτά το εν λόγω βραβείο) έχει αποσπάσει και μια σειρά τιμητικών διακρίσεων.
Το 1972 είχε τιμηθεί από τη Γαλλική Ακαδημία, ενώ το 1978 κέρδισε το ανώτερο γαλλικό βραβείο, το περίφημο Γκονκούρ, για το καλύτερο έργο του, την «Οδό σκοτεινών μαγαζιών». Ακόμα, το 2010 είχε τιμηθεί από το Ινστιτούτο της Γαλλίας με το Βραβείο Cino Del Duca, ενώ και το 2012 είχε αποσπάσει το Αυστριακό Κρατικό Βραβείο Ευρωπαϊκής Λογοτεχνίας.
Γιώτα Βαζούρα
