Από «ιερά εξέταση» θα περάσουν οι τράπεζες τους υπερχρεωμένους δανειολήπτες, με βάση τις αρχές του «συνεργάσιμου δανειολήπτη» και των «εύλογων δαπανών διαβίωσης» βάσει του Κώδικα Δεοντολογίας, προκειμένου οι τελευταίοι να ρυθμίσουν τα δάνειά τους και να απομακρύνουν τον κίνδυνο να βγει το σπίτι τους στο «σφυρί».
Πρώτη κίνηση από την πλευρά των τραπεζών είναι να αποστείλουν αναλυτικά ερωτηματολόγια για την καταγραφή της περιουσιακής κατάστασης των δανειοληπτών των οποίων τα δάνεια παρουσιάζουν καθυστέρηση στην αποπληρωμή, ώστε με γνώμονα τα ποσά που αντιστοιχούν στις εύλογες δαπάνες διαβίωσης να καθοριστεί η νέα δυνατότητα εξυπηρέτησης των δανειακών τους υποχρεώσεων και άρα να «αναβιώσει» το δάνειο. Απαραίτητη προϋπόθεση για να προχωρήσουν οι ρυθμίσεις των μη εξυπηρετούμενων δανείων είναι να χαρακτηριστεί ο δανειολήπτης από τις τράπεζες ως «συνεργάσιμος».
Να σημειωθεί ότι οι διατάξεις του Κώδικα Δεοντολογίας δεν αφορούν οφειλές που έχουν καταγγελθεί και κινδυνεύουν να οδηγήσουν σε αναγκαστική εκτέλεση (σε αυτήν την περίπτωση, μπορεί να γίνει προσφυγή στις διατάξεις του νόμου Κατσέλη), αλλά οφειλές που πρόκειται να βρεθούν ή μόλις βρέθηκαν σε καθυστέρηση.
Ευλογες δαπάνες
Οι εύλογες δαπάνες διαβίωσης, που υπολογίστηκαν από εμπειρογνώμονες των υπουργείων Ανάπτυξης και Οικονομικών βάσει της Ερευνας Οικογενειακών Προϋπολογισμών η οποία διενεργείται κάθε χρόνο από την Ελληνική Στατιστική Αρχή, διαμορφώνονται σε 537 έως 682 ευρώ για έναν ενήλικα, 906 έως 1.160 ευρώ για ζευγάρι, 1.126 έως 1.440 ευρώ για ζευγάρι με ένα παιδί και 1.344 έως 1.720 ευρώ για ζευγάρι με δύο παιδιά.
Με βάση ειδική διεθνή κλίμακα ταξινόμησης (COICOP), τα αγαθά και οι υπηρεσίες που καταναλώνουν τα νοικοκυριά ταξινομούνται σε τέσσερις ομάδες, ανάλογα με το πόσο απαραίτητα είναι για τη διαβίωση. Το ύψος των εύλογων δαπανών διαβίωσης εκτιμήθηκε με βάση την κατασκευή «καλαθιού» και από τις τέσσερις ομάδες δαπανών.
Η πρώτη αφορά τις πιο βασικές δαπάνες για τη διαβίωση του νοικοκυριού, στις οποίες περιλαμβάνονται η διατροφή, η ένδυση και η υπόδηση, τα λειτουργικά έξοδα κατοικίας, η μετακίνηση, η επισκευή και η συντήρηση επίπλων και οικιακού εξοπλισμού, τα είδη οικιακής κατανάλωσης και ατομικής φροντίδας, η ενημέρωση και η μόρφωση, οι υπηρεσίες τηλεφωνίας και ταχυδρομείων, τα είδη και οι υπηρεσίες υγείας, οι υπηρεσίες εκπαίδευσης, οι υπηρεσίες κοινωνικής προστασίας και οι οικονομικές υπηρεσίες.
Η δεύτερη ομάδα περιλαμβάνει επιπλέον δαπάνες εστίασης, η τρίτη επιπλέον διαρκή αγαθά και συσκευές, και η τέταρτη επιπλέον δαπάνες για κατανάλωση αλκοολούχων ποτών και καπνού, αεροπορικές μετακινήσεις, τουριστικές υπηρεσίες και υπηρεσίες αναψυχής, πολιτισμού και αθλητισμού.
Στον υπολογισμό των εύλογων δαπανών διαβίωσης δεν προσμετρώνται δαπάνες για αγορά ειδών πολυτελείας, ιδιωτικά σχολεία, ιδιωτική νοσοκομειακή περίθαλψη, ιδιωτική ασφάλιση, καθώς και δόσεις δανείου για τους δανειολήπτες, και αντίστοιχα το ενοίκιο για τους ενοικιαστές και το τεκμαρτό ενοίκιο για τους ιδιοκτήτες.
