Χείμαρροι που φούσκωσαν μέσα σε λίγες ώρες καταπίνοντας σπίτια και αυτοκίνητα, χωριά της Ανδρου και της Τήνου αποκλεισμένα από τα χιόνια, λευκό χαλί στην Αττική, υδροστρόβιλοι στην Κρήτη και θυελλώδεις άνεμοι που έβγαλαν τη θάλασσα στη… στεριά. Ο φετινός χειμώνας φρόντισε να δείξει τα δόντια του από πολύ νωρίς, με τις ψυχρές αέριες μάζες από τη βόρεια Ευρώπη να φέρνουν ακραία καιρικά φαινόμενα και πολικές θερμοκρασίες από τα τέλη Δεκεμβρίου, να κρύβουν τις Αλκυονίδες του Ιανουαρίου, να συναντούν την αφρικανική σκόνη τον Φεβρουάριο, δημιουργώντας ένα… πρωτοφανές καιρικό κοκτέιλ, και να μας υπενθυμίζουν ότι η βαρυχειμωνιά έχει ουρά που μπορεί να φτάσει ως τα μέσα Μαρτίου.
«Ο φετινός χειμώνας έχει πολλές ιδιαιτερότητες. Από πλευράς θερμοκρασιών, οι διαφορές με τον χειμώνα του 2014 δεν είναι μεγάλες. Ακόμα και η συμπίεση των Αλκυονίδων τον Ιανουάριο δεν αποτελεί έκπληξη, καθώς οι Αλκυονίδες δεν εμφανίζονται μόνο μία φορά και δεν είναι πάντα συνεχόμενες. Ωστόσο, υπάρχουν στοιχεία που κάνουν αυτό τον χειμώνα ξεχωριστό, όπως ο μεγάλος αριθμός βροχοπτώσεων και οι πλημμύρες στη δυτική Ελλάδα, τα κύματα ψύχους από τη Γερμανία και τα βόρεια Βαλκάνια που έφεραν χιόνια στην Αττική (και μάλιστα τέσσερις φορές) και τη νότια Ελλάδα, αλλά και η μάλλον… ασυνήθιστη για την εποχή εμφάνιση της αφρικανικής σκόνης» εξηγεί στην «κυριακάτικη δημοκρατία» ο μετεωρολόγος Νίκος Καντερές.
Ο περασμένος Δεκέμβριος κύλησε με υψηλές για την εποχή θερμοκρασίες, αλλά και με πολλές βροχές, που το πρώτο δεκαήμερο χτύπησαν κυρίως τη Μακεδονία, τη Θράκη και την Ηπειρο, με πλημμυρικά φαινόμενα σε Κιλκίς, Ιωάννινα, Αλεξανδρούπολη, Σέρρες και Θεσσαλονίκη. Σταδιακά οι βροχές επεκτάθηκαν και στην ανατολική Ελλάδα, ενώ μετά τις 25 του μήνα καταγράφηκε η πρώτη σημαντική ψυχρή εισβολή του χειμώνα, που έφερε χιόνια στην Αττική και θυελλώδεις ανέμους στα πελάγη, με αποκορύφωμα τους νοτιάδες, έντασης 10 μποφόρ, στο Ιόνιο τις ημέρες της τραγωδίας του «Norman Atlantic».
Η χαμηλότερη θερμοκρασία (-12,6 βαθμοί Κελσίου) καταγράφηκε στη Φλώρινα. Το μεγαλύτερο ύψος βροχής (519 χιλιοστά) στη Στενή Ευβοίας, ενώ οι ισχυρότεροι άνεμοι, με ταχύτητα 132 χιλιόμετρα/ώρα, «επιτέθηκαν» στην Κάρυστο, στις 29 Δεκεμβρίου. Αντιθέτως, ο Δεκέμβριος του 2013 είχε ξεκινήσει με πολύ χαμηλές θερμοκρασίες, βοριάδες και βροχές, και σημαδεύτηκε από ένα ψυχρό σοκ που, μετά τις 10 του μήνα, έφερε χιόνια ακόμα και στην ορεινή Κρήτη. Στο δεύτερο δεκαήμερο, υπήρξε αισθητή βελτίωση του καιρού, με άνοδο της θερμοκρασίας, ενώ ο μήνας ολοκληρώθηκε με ισχυρές καταιγίδες, κυρίως στο Αιγαίο.
Ο Ιανουάριος του 2015 χαρακτηρίστηκε από δύο σοβαρές επιδεινώσεις του καιρού. «Η πρώτη ήρθε στις αρχές του έτους, σαν συνέχεια της κακοκαιρίας των Χριστουγέννων. Ακολούθησε ένα τριήμερο Αλκυονίδων, με άνοδο της θερμοκρασίας στους 20-21 βαθμούς Κελσίου, και στη συνέχεια είχαμε αρκετές ημέρες με ισχυρούς νοτιάδες και βροχές. Ο μήνας έκλεισε με καταιγίδες και πλημμυρικά φαινόμενα σε Ηπειρο, Θεσσαλία και Στερεά Ελλάδα». Η χαμηλότερη θερμοκρασία καταγράφηκε στη Φλώρινα, με -16,8 βαθμούς Κελσίου, το μεγαλύτερο ύψος βροχής στο φαράγγι της Σαμαριάς, με 763 χιλιοστά, ενώ οι ισχυρότερες ριπές ανέμων μετρήθηκαν στο Λασίθι, με 145 χιλιόμετρα/ ώρα!
«Σε σύγκριση με τον Ιανουάριο του 2014, που ήταν ήπιος, με περισσότερες Αλκυονίδες ημέρες, τα φαινόμενα φέτος ήταν περισσότερα και πιο έντονα» αναφέρει ο κ. Καντερές. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Ιανουάριος του 2014 έκλεισε με θερμοκρασίες πολύ υψηλότερες από τις συνηθισμένες και ειδικά στην Αθήνα ήταν ο πέμπτος πιο ζεστός από το 1897 έως σήμερα, με μέση μέγιστη θερμοκρασία τους 15,6 βαθμούς Κελσίου. «Αν θέλουμε να εντοπίσουμε τα σημαντικότερα καιρικά φαινόμενα στο συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, μπορούμε να κρατήσουμε μόνο τις ισχυρές καταιγίδες στη Ρόδο και την επιδείνωση που σημειώθηκε από τις 24 ως τις 29 Ιανουαρίου, με τις πλημμύρες σε Λιόσια και Μενίδι» προσθέτει ο ίδιος.
«Δεν έχει τελειώσει (ακόμη) το κρύο»
Με… άγριες διαθέσεις ξεκίνησε και ο φετινός Φεβρουάριος, με τον χιονιά να σαρώνει την Αττική και τη νότια Ελλάδα, να ρίχνει τον υδράργυρο στους -12 βαθμούς Κελσίου και να φέρνει ξανά θυελλώδεις ανέμους, έντασης 10 μποφόρ, στα πελάγη. «Φέτος έχουμε περισσότερο χιόνι και ξαφνικές… βουτιές της θερμοκρασίας, όπως συνέβη και την προηγούμενη εβδομάδα. Αντιθέτως, ο Φεβρουάριος του 2014 ήταν ένας μήνας με καλό καιρό, ελάχιστες βροχές και Αλκυονίδες ημέρες που έδωσαν 27 βαθμούς Κελσίου στην Καρδίτσα, 25 βαθμούς στην Τιθορέα και 23 βαθμούς στη Λάρισα» τονίζει ο Νίκος Καντερές.
Τα σημάδια για τις τελευταίες ημέρες του χειμώνα δείχνουν σταδιακή βελτίωση του καιρού, με τις βροχοπτώσεις να μειώνονται και τη θερμοκρασία να σταθεροποιείται στις συνηθισμένες για την εποχή τιμές. «Με τα δεδομένα που έχουμε ως τώρα, δεν φαίνεται νέα ψυχρή εισβολή στον ορίζοντα. Ωστόσο ο χειμώνας δεν έχει τελειώσει ακόμα. Είναι νωρίς για ασφαλείς προβλέψεις, ενώ δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ο Μάρτιος (και ειδικά το πρώτο 15νθήμερό του) συνοδεύεται συνήθως από κρύο και βροχές» καταλήγει ο κ. Καντερές.
Γεράσιμος Κόντος
