Την ώρα που τα ταμεία του κράτους είναι στο κόκκινο, το οικονομικό κόστος για την (πιθανή) προσφυγή στην ετυμηγορία του ελληνικού λαού είναι ιδιαίτερα υψηλό. Πόσα βγήκαν από τα ταμεία για τις εθνικές εκλογές
Το «παράθυρο» για διεξαγωγή δημοψηφίσματος και όχι πρόωρων εκλογών, που άνοιξε ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας στην περίπτωση που η συμφωνία με τους εταίρους περιλαμβάνει μέτρα τα οποία παραβιάζουν τη λαϊκή εντολή που έχει λάβει η κυβέρνηση, δεν έχει μόνο πολιτική αλλά και οικονομική παράμετρο. Και αυτό γιατί το οικονομικό κόστος ενός δημοψηφίσματος είναι σημαντικά μικρότερο από αυτό των εθνικών εκλογών αλλά όχι αμελητέο, τη στιγμή μάλιστα που το ταμείο του κράτους είναι κυριολεκτικά μείον!
Σύμφωνα με στελέχη του υπουργείου Εσωτερικών που γνωρίζουν πολύ καλά τα νούμερα των εκλογών, ένα δημοψήφισμα θα κοστίσει περίπου 30.000.000 ευρώ, τη στιγμή που οι τελευταίες εθνικές εκλογές αφαίρεσαν από τα ταμεία του κράτους περίπου 45.000.000 ευρώ, χωρίς στο ποσό αυτό να υπολογίζεται η αμοιβή των ενστόλων.
Πάντως, σύμφωνα με την εκτίμηση του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους (ΓΛΚ), το 2011, τότε που άνοιξε τη συζήτηση ο Γιώργος Παπανδρέου για την ανάγκη δημοψηφίσματος, το κόστος θα ανερχόταν στα 110.000.000 ευρώ. Βέβαια, εκείνη η εκτίμηση είχε γίνει στη βάση των κρατικών εκλογικών εξόδων-ρεκόρ που είχαν γίνει για τις βουλευτικές εκλογές του Οκτωβρίου του 2009, οι οποίες, σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών, στοίχισαν 148.700.000 ευρώ. Μάλιστα, το συνολικό κόστος των εκλογικών αναμετρήσεων εκείνη τη χρονιά, μαζί με τις ευρωεκλογές του Ιουνίου, είχαν φτάσει τα 195.138.000 ευρώ. Ορισμένοι, πάντως, από το οικονομικό επιτελείο της παρούσας κυβέρνησης ανεβάζουν τον πήχη στα 244.000.000 ευρώ! Από τότε όμως κύλησε πολύ νερό στο αυλάκι των οικονομικών προβλημάτων της χώρας, οπότε όλα έχουν μειωθεί.
Οσον αφορά τις τελευταίες εθνικές εκλογές της 25ης Ιανουαρίου, αυτές κόστισαν περίπου 45.000.000 ευρώ. Πάντως, εκτιμάται ότι σε γενικές γραμμές ο προϋπολογισμός των βουλευτικών εκλογών 2015 κυμάνθηκε στα ίδια επίπεδα με εκείνον των εκλογών του Μαΐου του 2012, μειωμένος περίπου κατά 10%. Η μείωση των εξόδων οφείλεται στο γεγονός ότι τα εκλογικά τμήματα ήταν λιγότερα και, ως εκ τούτου, ήταν μικρότερος και ο αριθμός των εκλογικών αντιπροσώπων. Επίσης, δεν χρειάστηκε η προμήθεια νέων καλπών και παραβάν, που είχαν κοστίσει το 2012 3.200.000 ευρώ και 1.500.000 ευρώ αντίστοιχα.
Το μεγαλύτερο μέρος της δαπάνης αφορά τις εκλογικές αποζημιώσεις των υπαλλήλων που εργάστηκαν για την προετοιμασία και τη διενέργεια των εκλογών (το 2012 ήταν 24.000.000 ευρώ) και των δικαστικών αντιπροσώπων (38.000.000 ευρώ).
Ακόμη, είχε προβλεφθεί η πρόσληψη 50 ατόμων περιορισμένου χρόνου, που απασχολήθηκαν στο πλαίσιο της εκλογικής διαδικασίας (αμοιβή 18.000 ευρώ), και υπεγράφησαν συμβάσεις για την προμήθεια χαρτιού για ψηφοδέλτια (1.452.356,33 ευρώ), 13.000.000 φακέλων (254.118 ευρώ), 35.000 σάκων (16.254,45 ευρώ) και μίσθωση ιδιωτικών φορτηγών για τη μεταφορά υλικού (54.120 ευρώ).
Πώς θα στηθούν (αν και εφόσον) οι κάλπες
Εφόσον η κυβέρνηση αποφασίσει να προχωρήσει σε δημοψήφισμα, θα είναι το πρώτο μετά το 1974. Τότε, στις 8 Δεκεμβρίου 1974, διεξήχθη στην Ελλάδα δημοψήφισμα για τη μορφή του πολιτεύματος μεταξύ βασιλευόμενης και αβασίλευτης δημοκρατίας. Το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος ήταν 69,2% υπέρ της αβασίλευτης δημοκρατίας.
Σύμφωνα με τις υφιστάμενες διατάξεις, η κυβέρνηση έχει δύο επιλογές. Να προωθήσει την επιτευχθείσα συμφωνία σε δημοψήφισμα ως «κρίσιμο εθνικό θέμα» ή ως «σοβαρό κοινωνικό ζήτημα». Στην περίπτωση που η συμφωνία χαρακτηριστεί «κρίσιμο εθνικό θέμα», η προκήρυξη του δημοψηφίσματος γίνεται με Προεδρικό Διάταγμα (Π.Δ.). Το διάταγμα εγκρίνεται από το υπουργικό συμβούλιο και, στη συνέχεια, οι βουλευτές αποφασίζουν για το αν συμφωνούν ή όχι με τη διενέργεια δημοψηφίσματος με ψηφοφορία, η οποία απαιτεί την απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού (151). Το δημοψήφισμα διεξάγεται εντός 30 ημερών από τη δημοσίευση του Π.Δ σε κάθε εκλογική περιφέρεια.
Στην περίπτωση που η συμφωνία χαρακτηριστεί «σοβαρό κοινωνικό ζήτημα», τότε κατατίθεται στην Ολομέλεια ως απλό νομοσχέδιο και ακολουθεί τις τυπικές διαδικασίες συζήτησης και ψήφισης. Εάν ψηφιστεί, τότε ακολουθεί η δεύτερη διαδικασία. Συγκεκριμένα, 120 βουλευτές καταθέτουν πρόταση για διενέργεια δημοψηφίσματος η οποία, για να εγκριθεί, απαιτεί την σύμφωνη γνώμη τουλάχιστον 180 βουλευτών.
Να σημειωθεί ότι και στις δύο περιπτώσεις το ερώτημα ή τα ερωτήματα στα οποία καλείται να αποφασίσει ο ψηφοφόρος αποτελούν αντικείμενο απόφασης της Ολομέλειας της Βουλής, με την οποία γίνεται δεκτή η πρόταση για το δημοψήφισμα.
Μακάριος Β. Λαζαρίδης
