Σε εξέλιξη οι παρασκηνιακές συζητήσεις μεταξύ των δανειστών για να βρεθεί η χρυσή τομή και να καταλήξουν σε κοινά αποδεκτή λύση. Κλειδί η εφαρμογή όλων των μεταρρυθμίσεων, πρόταση για αλλαγή του τρόπου υπολογισμού!
Από τον
Μάριο Ροζάκο
Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκονται οι παρασκηνιακές συζητήσεις μεταξύ των πιστωτών μας για την ελάφρυνση του ελληνικού χρέους, μολονότι, όπως όλα δείχνουν, το θέμα αυτό θα ανοίξει επισήμως προς το τέλος του έτους και θα αποτελέσει ένα από τα πρώτα crash tests για τη νέα κυβέρνηση.
Οι Ευρωπαίοι και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) αναζητούν μια νέα φόρμουλα που θα γεφυρώνει τις μεταξύ τους διαφωνίες στο ακανθώδες ζήτημα του χρέους και θα οδηγεί σε ελάφρυνση, η οποία όμως θα συνοδευτεί από τον όρο ότι η Ελλάδα θα εφαρμόσει τις μνημονιακές δεσμεύσεις της.
Διαβουλεύσεις
Οι άτυπες διαβουλεύσεις για το ελληνικό χρέος εντάθηκαν χθες και προχθές στη Σύνοδο των υπουργών Οικονομικών και των κεντρικών τραπεζιτών των 20 πιο αναπτυγμένων και αναπτυσσόμενων οικονομιών του πλανήτη (G20) στην Αγκυρα, ενώ αναμένεται να συνεχιστούν στη Φθινοπωρινή Σύνοδο Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) – Παγκόσμιας Τράπεζας στις 10 Οκτωβρίου στη Λίμα του Περού. Η ολοκλήρωση της πρώτης αξιολόγησης του νέου ελληνικού προγράμματος, η οποία λόγω των εκλογών δεν αναμένεται πριν από τον Νοέμβριο ή ακόμα και τον Δεκέμβριο, θα «ξεκλειδώσει» την έναρξη των επίσημων διαπραγματεύσεων για το χρέος.
Οπως όλα δείχνουν, οι Ευρωπαίοι και το ΔΝΤ τείνουν να αποδεχθούν ότι δεν θα θεωρείται στο εξής ως ορόσημο το ύψος του χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ (το οποίο πλέον φέτος αναμένεται να αγγίξει το 200%), αλλά το ύψος των ετήσιων δαπανών της χώρας για την εξυπηρέτηση του χρέους της. «Το εάν οι ετήσιες δαπάνες εξυπηρέτησης του ελληνικού χρέους ανέρχονται στο 15% του ΑΕΠ της χώρας θα μπορούσε να είναι ένα κριτήριο» ανέφερε χαρακτηριστικά την περασμένη εβδομάδα η Γερμανίδα καγκελάριος Ανγκελα Μέρκελ.
Η αναφορά της κυρίας Μέρκελ κάθε άλλο παρά τυχαία ήταν. Η ανάλυση βιωσιμότητας του χρέους που συνόδευσε τη συμφωνία για το δάνειο από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ESM) και καταρτίστηκε από την Κομισιόν, την ΕΚΤ και τον ESM (χωρίς, δηλαδή, τη συμμετοχή του ΔΝΤ) υποστηρίζει ότι «η έμφαση αποκλειστικά στον λόγο χρέους/ΑΕΠ δεν επιτρέπει να αντιληφθούμε τη δομή του χρέους και δεν αντικατοπτρίζει πλήρως τα μέτρα που ελήφθησαν από την ευρωπαϊκή οικονομική βοήθεια». Προσθέτει δε ότι είναι προτιμότερο να ληφθούν υπόψη οι χρηματοδοτικές ανάγκες της χώρας και επισημαίνει ότι, σύμφωνα με αναλύσεις του ΔΝΤ, οι ανάγκες αυτές δεν θα πρέπει να ξεπερνούν το 15% του ΑΕΠ, ώστε το χρέος ενός κράτους να είναι βιώσιμο. Δηλαδή η πατρότητα του κριτηρίου στο οποίο αναφέρθηκε η Γερμανίδα καγκελάριος ανήκει στο ΔΝΤ.
Σύμφωνα με την ανάλυση βιωσιμότητας των Ευρωπαίων πιστωτών μας, «την περίοδο 2020-2030 οι χρηματοδοτικές ανάγκες της Ελλάδας υπολογίζονται περί το 12% του ΑΕΠ κατά μέσο όρο και τις επόμενες δεκαετίες ξεπερνούν το ορόσημο του 15%», συνεπώς θα χρειαστεί «ένας κατάλληλος συνδυασμός παράτασης των ωριμάνσεων και της περιόδου χάριτος για την αποπληρωμή των δανειακών κεφαλαίων και των τόκων. Η ίδια ανάλυση εκτιμά ότι, χωρίς πρόσθετα μέτρα μείωσής του, το χρέος -στην καλύτερη περίπτωση- θα περιοριστεί στο 166,1% του ΑΕΠ το 2020 και στο 148,2% το 2022, ενώ ο στόχος ήταν για 124% του ΑΕΠ το 2020 και πολύ κάτω από το 110% το 2022. Στη χειρότερη δε περίπτωση, το χρέος θα φθάσει το 185,9% του ΑΕΠ το 2020 και το 173,7% το 2022.
Το ΔΝΤ στις δύο τελευταίες εκθέσεις του για τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους, τους περασμένους Ιούνιο και Ιούλιο, υπογράμμισε ότι χρειάζονται δραστικά μέτρα ελάφρυνσης, ενώ έφτασε στο σημείο να κάνει αναφορά ακόμα και σε «κούρεμα». Η επικεφαλής του ΔΝΤ Κριστίν Λαγκάρντ άφησε την περασμένη εβδομάδα ανοιχτό παράθυρο προς τη συγκεκριμένη κατεύθυνση, λέγοντας ότι «εφόσον όλα πάνε καλά», δεν εξετάζεται τέτοια λύση. Με τη διατύπωση αυτή υπονοείται ότι σε αντίθεση περίπτωση, εάν δηλαδή δεν πάνε «όλα καλά», τότε ο διεθνής οργανισμός θα ανακινήσει εκ νέου το ζήτημα του «κουρέματος».
Διαφωνίες σε διαγραφή – επιτόκια
Οι Ευρωπαίοι -και δη οι Γερμανοί- έχουν επανειλημμένα αποκλείσει οποιαδήποτε μορφή άμεσης διαγραφής χρέους, παρότι, μαζί με το ΔΝΤ, συναίνεσαν πριν από λίγες ημέρες στο «κούρεμα» του ουκρανικού χρέους κατά 20% (περίπου 18 δισ. ευρώ) και στη διασύνδεση της αποπληρωμής του με την πορεία του ΑΕΠ, όπως είχε ζητήσει η απελθούσα ελληνική κυβέρνηση. Ετσι, η ελάφρυνση του χρέους σχεδιάζεται να προκύψει μέσα από έναν συνδυασμό επιμήκυνσης ωριμάνσεων και διεύρυνσης της περιόδου χάριτος για το σύνολο των δανείων που έχει λάβει η χώρα μας από την ευρωζώνη.
Η κυρία Λαγκάρντ επιμένει να υπάρξει και μείωση επιτοκίων. Αντίθετη άποψη εξέφρασε την περασμένη εβδομάδα η κυρία Μέρκελ, δηλώνοντας ότι τα επιτόκια δανεισμού της Ελλάδας είναι ήδη πολύ χαμηλά. Πράγματι, τα επιτόκια δανεισμού από την ευρωζώνη κινούνται στο 2%-2,5%, ενώ εκείνο του ΔΝΤ φτάνει το 3,5%. Ωστόσο ο κίνδυνος για τη μεσομακροπρόθεσμη πορεία του χρέους πηγάζει από το γεγονός ότι τα επιτόκια είναι κυμαινόμενα και όχι σταθερά, άρα η πιθανολογούμενη αύξησή τους τις επόμενες δεκαετίες θα αύξανε το δανειακό βάρος της χώρας μας. Επομένως, η μετατροπή των κυμαινόμενων επιτοκίων σε σταθερά θα αποτελούσε σημαντικό επίτευγμα για τη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους.
