Το «Ερουρέμ»* είναι μια μαρτυρία μνήμης και μια κατάθεση ψυχής του Δημήτρη Γιαλαμά, που γεννήθηκε στην Αθήνα το 1960.
Ο συγγραφέας συνέδεσε τη ζωή του με τη Ρωσία, όπου αρχικά σπούδασε την ιστορία της ρωσικής γλώσσας, μελέτησε σε αρχεία και βιβλιοθήκες άγνωστο υλικό σχετικά με τις ελληνορωσικές σχέσεις και από το 1994 εργάζεται στην ελληνική πρεσβεία στη Μόσχα. Στο ερώτημα «από πού είσαι;» ο Δ. Γιαλαμάς συνηθίζει πάντα να τονίζει, με υπερηφάνεια, τη μωραῒτικη καταγωγή του και να απαντά: «Κάτω απ’ το αυλάκι!», διευκρινίζοντας ότι ο πατέρας του ήταν Μεσσήνιος (από τη Μέλπεια) και η μητέρα του από τη Μάνη (Αρεόπολη).
Στο διάστημα των 40 και πλέον χρόνων ζωής στη Ρωσία, ο Δ. Γιαλαμάς έζησε από κοντά κοσμοϊστορικές στιγμές από τις σχέσεις των δύο χωρών και γνώρισε προσωπικότητες που άφησαν το ίχνος τους στην ιστορία και στον πολιτισμό τόσο της Ελλάδας όσο και της Ρωσίας. Ταξίδεψε σε μέρη μακρινά, σε εξωτικές χώρες, όπως το Ουζμπεκιστάν (Μπουχάρα, Χιβά, Σαμαρκάνδη), το Τουρκμενιστάν (Ερημος του Καρακούμ), το Τατζικιστάν (Οροσειρά του Παμίρ), η αλλόκοτη Κιργισία και πολλά άλλα μέσα στις ατέλειωτες στέπες του Καζακστάν και στα βάθη της απέραντης Ρωσίας.
«Είδα πιο πολλά μέρη από όσα έχω διαβάσει στην κλασική ρωσική λογοτεχνία. Εχω γυρίσει τη Ρωσία, όπως ο Τσίτσικοφ στις “Νεκρές ψυχές” του Γκόγκολ, κι ακόμα πιο πολύ…» μας γράφει στο προλόγισμα του βιβλίου του. Στο «Ερουρέμ», το πρώτο βιβλίο της τρίτομης σειράς με τις μνήμες του και τις εμπειρίες ζωής, περιέχονται αναμνήσεις από τα παιδικά χρόνια και, κυρίως, ιστορίες από την οικογενειακή παράδοση που άκουσε από τον παππού του, τον πατέρα του, τη μητέρα του και τα αδέρφια της. Οι μνήμες αυτές περιπλέκονται με όμορφες αλλά και πικρές στιγμές της μωραΐτικης ιστορίας, καθώς ο συγγραφέας ανατέμνει τον Ελληνα του σύντομου 20ού αιώνα: από τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και τη δικτατορία του Μεταξά έως την Κατοχή, τον Εμφύλιο και τη μετεμφυλιακή Ελλάδα.
Δεν πρόκειται για μια αφήγηση με άμεσα ιστορικά τεκμήρια, αλλά για λαϊκές παραδόσεις, που αποδίδουν τους οικογενειακούς θρύλους, μέσα στους οποίους μεγάλωσε και έχτισε την προσωπικότητά του. Μιλά ακόμη για τις περιπλανήσεις του στην Ελλάδα της δεκαετίας του ’80 και στη Σοβιετική Ενωση των ανατροπών, τα πρώτα ταξίδια στη Μόσχα, οι ποιητές, οι λαϊκοί μουσικοί, το Αγιον Ορος και οι φιλίες που γεννήθηκαν μακριά από την πατρίδα όλα συνθέτουν ένα χρονικό μνήμης και εξέλιξης. Τον Δημήτρη τον γνώρισα στη Μόσχα και τον εκτιμώ ιδιαίτερα. Διαβάστε το!
*«Ερουρέμ, τεριρέμ»: Επωδός, δηλαδή μια επαναλαμβανόμενη λέξη χωρίς συγκεκριμένο λεξικό νόημα, που χρησιμοποιείται κυρίως στα βυζαντινά κάλαντα.
Η ΑΚΙΣ
