Τα «Ψηλά Βουνά» του Ζαχ. Παπαντωνίου κι ένα CD με τα τραγούδια που περιέχει, έρχονται με την «κυριακάτικη δημοκρατία»
Από τη
Γιώτα Βαζούρα
Σπάνια στις σελίδες ενός αναγνωστικού μπορεί να βρει κανείς συγκεντρωμένες τις έννοιες της φιλοπατρίας, της φυσιολατρίας, της συνεργασίας και της αλληλεγγύης. Τα «Ψηλά Βουνά» του Ζαχαρία Παπαντωνίου, το θρυλικό αναγνωστικό, το πρώτο που γράφτηκε στη δημοτική γλώσσα, είναι αναμφίβολα μια μοναδική περίπτωση. Η «κυριακάτικη δημοκρατία» στις 6 Μαρτίου προσφέρει το εμβληματικό αυτό ανάγνωσμα και ίσως το πιο συγκινητικό βιβλίο που τοποθετήθηκε στα μαθητικά θρανία, με τη μορφή που είχε κυκλοφορήσει στην πρώτη έκδοσή του, το 1918.
Το βιβλίο συνοδεύεται και από ένα εξαιρετικό cd που φέρει την επιμέλεια του διακεκριμένου συνθέτη Μιχάλη Κουμπιού. Πρόκειται για ένα cd που συγκεντρώνει για πρώτη φορά όλα τα κομμάτια του αναγνωστικού, μελοποιημένα και με τις φωνές γνωστών Ελλήνων καλλιτεχνών. Ανάμεσα σε αυτά τα τραγούδια που περιλαμβάνονται στη μοναδικής σπουδαιότητας αυτή συλλογή είναι τα ιστορικά «Τσιριτρό» σε μουσική Γεωργίου Λαμπελέτ και «Ξανθούλα» του Νίκου Μάντζαρου (και τα δύο έχουν ηχογραφηθεί από τις αυθεντικές παρτιτούρες), ενώ τα υπόλοιπα ποιήματα αποτελούν μελοποιήσεις του ίδιου του συνθέτη, όπως «Ο κόκορας», «Το αηδόνι», «Νανούρισμα», «Ο Γρίπος», «Ο γκιώνης», καθώς και πολλά άλλα κομμάτια.
«Τα Ψηλά Βουνά» αποτελούν το πρώτο αναγνωστικό που γράφτηκε στη δημοτική γλώσσα και γράφτηκε στο πλαίσιο της μεγάλης εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης που προώθησε ο Ελευθέριος Βενιζέλος. Αξιοποιήθηκε ως σχολικό εγχειρίδιο για την τρίτη τάξη του δημοτικού σχολείου το 1918. Εξιστορεί τις περιπέτειες μιας ομάδας 26 παιδιών, που περνούν μόνα τους -και με την προτροπή του δασκάλου τους- τις καλοκαιρινές διακοπές στα βουνά της Ευρυτανίας. Εκεί θα μάθουν από πρώτο χέρι πώς να συνεργάζονται μεταξύ τους αλλά και πώς να ζουν στα ορεινά, μακριά από την πόλη.
«Η νουβέλα απευθύνεται στα παιδιά όλων των εποχών και οι στίχοι είναι απόλυτα διαχρονικοί» λέει και η ερμηνεύτρια Ρίτα Αντωνοπούλου, ενώ για «ένα βιβλίο που μας μαθαίνει να αγαπάμε την Ελλάδα και τον εαυτό μας» κάνει λόγο η Καλλιόπη Βέττα. «Μέσα από τις ιστορίες και τις εμπειρίες τους μαθαίνουν τη φύση, πώς να επιβιώνουν, το πώς να συμμετέχουν σε μια ομάδα και κυρίως την προσφορά. Πολύ τη χάρηκα αυτή τη συμμετοχή στα “Ψηλά Βουνά”, που είναι ένα από τα σημαντικά έργα της ελληνικής λογοτεχνίας» λέει και ο Κώστας Μακεδόνας.
Σε αυτή τη μουσική περιήγηση άξιοι συνταξιδιώτες είναι το ενόργανο σύνολο νυκτών εγχόρδων «Φιόρο του Λεβάντε» σε μουσική διεύθυνση Μανόλη Ανδρουλιδάκη και η ομάδα φωνητικής έκφρασης των μουσικών συνόλων του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας σε διδασκαλία της Μαρίας Θωίδου. Ακόμη μετέχει και η Παιδική Χορωδία Αχαράβης Κέρκυρας υπό τη διεύθυνση της Αγάθης Κοσκινά.
Με τις φωνές των Ζουγανέλη, Μακεδόνα, Στόκα, Χαλκιά…
«”Τα Ψηλά Βουνά” είναι το όραμα της νεανικής αυτεξουσιότητας» σχολιάζει ο Γιάννης Ζουγανέλης, ένας από τους διακεκριμένους ερμηνευτές που συμμετέχουν στο cd, που αποτελεί παραγωγή της «δημοκρατίας». «Μακάρι να στείλουμε τα μηνύματα αυτού του σημαντικού έργου στα σημερινά παιδιά και στις επόμενες γενιές, όπως το “Είναι και τα δέντρα συγγενείς μας”» συμπληρώνει ο ίδιος. Βέβαια, αυτός δεν είναι ο μοναδικός καλλιτέχνης που χάρισε τη φωνή του σε ένα από τα μελοποιημένα ποιήματα του cd. Ακόμη 15 ερμηνευτές έχουν συμβάλει στην υλοποίηση της δουλειάς αυτής. Μιλάμε για τους Κώστα Μακεδόνα, Μπάμπη Στόκα, Ρίτα Αντωνοπούλου, Μπάμπη Τσέρτο, Αναστασία Μουτσάτσου, Καλλιόπη Βέττα, Δώρο Δημοσθένους, Παναγιώτη Λάλεζα, Λάκη Χαλκιά, Κατερίνα Τσιρίδου, Σαββέρια Μαργιολά, Χάρη Μακρή, Ευσταθία Λάλεζα, Ειρήνη Βουτσινά και Φιλιώ Αζαριάδη.
