Οι τεχνικές εταιρίες ζητούν παράταση για να απαντήσουν στην εισήγηση-καταπέλτη της Επιτροπής Ανταγωνισμού! Το σημειωματάριο του Στέγγου που δείχνει τον «σκοτεινό» δρόμο των δημόσιων έργων για δύο δεκαετίες
Από τον
Φώτη Κόλλια
Παράταση ώστε να προετοιμάσουν τις εισηγήσεις τους προς την Επιτροπή Ανταγωνισμού στην οποία καλούνται να παρουσιαστούν στις 21 Ιουλίου με αφορμή τη γνωστή εισήγηση για το καρτέλ ζητούν οι διοικήσεις των τεχνικών εταιριών. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι πρώτοι εκ των 45 τεχνικών εταιριών που εμπλέκονται, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται και ηχηρά διεθνή ονόματα, έχουν κληθεί από την Επιτροπή Ανταγωνισμού να στείλουν τις εισηγήσεις τους το χρονικό διάστημα 1-10 Ιουλίου. Οι διοικήσεις των τεχνικών εταιριών ετοιμάζονται να ζητήσουν παράταση με το επιχείρημα ότι η εισήγηση της Επιτροπής Ανταγωνισμού φτάνει τις 1.092 σελίδες και αφορά χρονική περίοδο σχεδόν τριών δεκαετιών. Γι’ αυτό και ζητούν πίστωση χρόνου ώστε να ετοιμάσουν τις απαντήσεις τους, ειδικά όταν μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται και παγκόσμιοι όμιλοι, όπως η γαλλική Vinci και η γερμανική Hochtief.
Τα επιχειρήματα
Η εισήγηση θεωρείται καταπέλτης για τους εργολάβους, ωστόσο οι διοικήσεις των τεχνικών εταιριών εκτιμούν ότι έχουν σοβαρά επιχειρήματα ώστε να την αντικρούσουν. Σε κάθε περίπτωση θα επιδιωχθεί συμβιβασμός, όπως προκύπτει και από την απόφαση της κυβέρνησης να προχωρήσει σε ρύθμιση με την οποία απαλλάσσει από ποινικές ευθύνες (τουλάχιστον από την κύρια κατηγορία) τις διοικήσεις εταιριών που πέφτουν στα νύχια της Επιτροπής Ανταγωνισμού αν πληρώσουν τα σχετικά διοικητικά πρόστιμα κ.λπ.
Τι λέει η εισήγηση; Οτι για περίπου δύο δεκαετίες σχεδόν όλα τα μεγάλα έργα της χώρας κατακυρώθηκαν σε τεχνικές εταιρίες που είχαν προεπιλεγεί από το καρτέλ των εργολάβων λίγες ημέρες, εβδομάδες ή και μήνες πριν από τον διαγωνισμό. Γι’ αυτό και καλεί σε ακρόαση τις διοικήσεις όλων των μεγάλων κατασκευαστικών ομίλων, καθώς και άλλων μικρότερων, στο σύνολο περίπου 45 τεχνικές εταιρίες. Σημειώνεται ότι αρκετές από τις συγκεκριμένες εταιρίες σήμερα φυτοζωούν ή έχουν μηδενική δραστηριότητα, καθώς είναι καταχρεωμένες. Υπερχρεωμένες είναι, όμως, και αρκετές εκ των ισχυρότερων εταιριών, με αποτέλεσμα να αναρωτιούνται πολλοί πώς κατάφεραν οι διοικήσεις τους να κατευθύνουν τα έργα (υποτίθεται για να αυξήσουν τα κέρδη τους) και ταυτόχρονα να καταχρεώσουν τις επιχειρήσεις τους.
Καταλυτικό ρόλο στην έρευνα της Επιτροπής Ανταγωνισμού έπαιξαν τα στοιχεία από το προσωπικό σημειωματάριο του γνωστού κατασκευαστή Κωνσταντίνου Στέγγου, ιδρυτή και προέδρου του ομίλου Τεχνική Ολυμπιακή. Πλούσιο υλικό φαίνεται, όμως, ότι συγκέντρωσαν τα κλιμάκια της επιτροπής και από εφόδους σε γραφεία τεχνικών εταιριών και εργοληπτικών συνδέσμων.
Σύμφωνα με την εισήγηση, το καρτέλ των εργολάβων, που ξεκίνησε αρχικά με στόχο συγκεκριμένα έργα, έφτασε να λειτουργεί «επιστημονικά» με «ομάδες», «ομαδάρχες», συσκέψεις, κληρώσεις, κατανομή έργων με χειρουργική ακρίβεια, λευκές επιταγές ώστε να περιορίζονται οι διαρροές, ακόμη και πόντους («Δικαιώματα») που μπορούσαν να εξαργυρωθούν με μετρητά στο παραχρηματιστήριο του κυκλώματος. Το εκτενές και αναλυτικό ημερολόγιο του Κ. Στέγγου περιέχει πλήθος τέτοιων στοιχείων, σύμφωνα πάντα με την εισήγηση. Ο εργολάβος αναγκάστηκε στην ουσία να σημειώνει τα πάντα, γιατί σε διαφορετική περίπτωση θα έχανε τον λογαριασμό από τα απανωτά ραντεβού πριν από τους διαγωνισμούς, τις κληρώσεις, τους πόντους, τους «κύκλους έργων» που μοίραζαν μήνες πριν από την ημερομηνία κατάθεσης προσφορών κ.λπ.
Τι αποκαλύφθηκε
Η έρευνα της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού (ΓΔΑ) αποκάλυψε τέσσερις χρονικές περιόδους όπου το καρτέλ λειτουργούσε με διαφορετικούς τρόπους: Την πρώιμη φάση (1989-1997), την ώριμη φάση (1998-2000), τον «δεύτερο κύκλο έργων» (2001-2010) και τον «τελευταίο κύκλο έργων» (2011-2015). Στον τελευταίο κύκλο, εκτός από τους ισχυρούς εγχώριους ομίλους, θεωρεί ότι εμπλέκονται και πασίγνωστοι διεθνείς όμιλοι, όπως η Siemens, η Hochtief, η Alstom Transport, η FCC, η Vinci και οι ιταλικές Salini Impregilo, Seli, Impresa κ.λπ.
Οι «προσυνεννοήσεις μεταξύ των επιχειρήσεων» για τους οδικούς άξονες
Εκατοντάδες σελίδες της εισήγησης της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού για το καρτέλ των εργολάβων καταλαμβάνουν τα στοιχεία που αφορούν “προσυνεννοήσεις μεταξύ των εδώ εμπλεκομένων επιχειρήσεων ως προς τη συμμετοχή τους σε έξι διαγωνισμούς για ισάριθμα δημόσια έργα» που δημοπρατήθηκαν με συμβάσεις παραχώρησης. Πρόκειται για τις γνωστές συμβάσεις παραχώρησης των οδικών αξόνων, η διαδικασία για την ανάθεση των οποίων ξεκίνησε το 2001 και ολοκληρώθηκε την περίοδο 2005-2007. Και εδώ είναι που εμπλέκονται ηχηρά ονόματα της παγκόσμιας κατασκευαστικής αγοράς, όπως η γαλλική Vinci, η γερμανική Hochtief, η ισπανική FCC κ.λπ.
Πρόκειται για τους οδικούς άξονες Μαλιακός – Κλειδί, Ολυμπία Οδός, Ιόνια Οδός, Κόρινθος – Τρίπολη – Καλαμάτα και Αξονας Κεντρικής Ελλάδας. Το έκτο έργο, οι επεκτάσεις της Αττικής Οδού στο λεκανοπέδιο, ουδέποτε ανατέθηκε. Από τα στοιχεία της ΓΔΑ προκύπτει ότι «οι διαγωνισμοί παραχώρησης που προαναφέρθηκαν υπήρξαν αντικείμενο χειραγώγησης και κατανομής…»
Οπως έχει ήδη ανακοινώσει η διοίκηση της Επιτροπής Ανταγωνισμού, «από το πλήθος των αποδεικτικών στοιχείων που εντοπίστηκαν στη διάρκεια της αυτεπάγγελτης έρευνας της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού προκύπτει, μεταξύ άλλων, ότι οι εμπλεκόμενες επιχειρήσεις προέβαιναν σε συνεννοήσεις αναφορικά με:
α) τον προσδιορισμό, εκ των προτέρων, του αναδόχου ανά διαγωνισμό,
β) τον καθορισμό του ύψους των προσφερόμενων εκπτώσεων,
γ) τη μη υποβολή οικονομικών προσφορών σε διαγωνισμούς, έναντι οικονομικών ανταλλαγμάτων,
δ) την από κοινού εκτέλεση των έργων, παρά τη συμμετοχή τους σε φαινομενικά ανταγωνιστικά σχήματα, μέσω επαφών σε χρόνο πριν από την υποβολή οικονομικών προσφορών, ή/και
ε) την παραίτηση από τη διεκδίκηση διαγωνισμών με αντάλλαγμα την από κοινού συμμετοχή στην εκτέλεση των έργων.
Η εν λόγω καρτελική σύμπραξη υλοποιήθηκε κυρίως μέσω τακτικών συναντήσεων εκπροσώπων των εμπλεκόμενων ανταγωνιστών ή και με τη σύναψη διασφαλιστικών/αποζημιωτικών συμφωνητικών».
