Δυνατότητα για προγράμματα χωρίς χρέωση και για όσους προέρχονται από οικογένειες με χαμηλά εισοδήματα
Τη δυνατότητα δωρεάν παρακολούθησης μεταπτυχιακών προγραμμάτων σε φοιτητές που «παρέχουν υπηρεσίες αποκλειστικά ακαδημαϊκού περιεχομένου» στο ίδρυμα δίνει το σχέδιο νόμου για την ανώτατη εκπαίδευση, το οποίο τίθεται σε διαβούλευση από τις 25 Μαΐου.
Σε αυτό περιλαμβάνονται διατάξεις που φέρνουν σημαντικές αλλαγές στη λειτουργία των μεταπτυχιακών προγραμμάτων που εκπονούν τα πανεπιστήμια. Συγκεκριμένα, το σχέδιο νόμου προβλέπει τη θέσπιση κατώτατου ποσοστού διδασκόντων του μεταπτυχιακού που προέρχονται από το τμήμα που διοργανώνει το πρόγραμμα.
Επιπλέον, βασική προϋπόθεση για την επιβολή διδάκτρων θα είναι η αυστηρή κοστολόγηση των προτεινόμενων μεταπτυχιακών. Ως εκ τούτου, «σε περίπτωση που ο εκάστοτε υπουργός Παιδείας διαπιστώσει πρόδηλη δυσαναλογία μεταξύ των τελών φοίτησης και των παροχών προς τους φοιτητές ή ότι το ύψος των τελών είναι τέτοιο που καθιστά αδύνατη ή δυσχερή τη συμμετοχή στο πρόγραμμα φοιτητών περιορισμένης εισοδηματικής ικανότητας ή ότι δεν είναι επαρκώς δικαιολογημένο το λειτουργικό κόστος του προγράμματος, έχει τη δυνατότητα να αναπέμψει την απόφαση ίδρυσης του μεταπτυχιακού στη Σύγκλητο».
Σύμφωνα με το σχέδιο νόμου, θεσμοθετείται η δωρεάν φοίτηση σε μεταπτυχιακά προγράμματα για φοιτητές που προέρχονται από εισοδηματικά ασθενείς κατηγορίες. Επιπροσθέτως, κάθε ίδρυμα μπορεί να απαλλάσσει φοιτητές μερικώς ή ολικώς από τα δίδακτρα, αν αυτοί παρέχουν υπηρεσίες αποκλειστικά ακαδημαϊκού περιεχομένου που δεν υπερβαίνουν τις έξι ώρες την εβδομάδα και μόνο κατά τη διάρκεια των εβδομάδων που διδάσκονται τα μαθήματα.
Τέλος, το υπουργείο Παιδείας προτίθεται να «πριμοδοτήσει» τον τακτικό προϋπολογισμό όσων πανεπιστημίων εκπονούν δωρεάν μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών.
Σύνοδος των Πρυτάνεων
Επί του θέματος τοποθετήθηκε η Σύνοδος των Πρυτάνεων, τα μέλη της οποίας δηλώνουν σύμφωνα με την ανάγκη εφαρμογής γενικών αρχών.
Ωστόσο, τονίζουν ότι ο προσδιορισμός των διδάκτρων θα πρέπει να υπόκειται στην αρχή της ανταποδοτικότητας κατόπιν λεπτομερούς κοστολόγησης των δαπανών που είναι αναγκαίες για την παροχή συγκεκριμένων υπηρεσιών προς τους μεταπτυχιακούς φοιτητές. Επισημαίνουν ακόμη ότι οι όποιες ρυθμίσεις θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις περιορισμένες δυνατότητες της Πολιτείας να χρηματοδοτήσει τα πανεπιστήμια με τους αναγκαίους πόρους για την ανάπτυξη μεταπτυχιακών σπουδών.
2018: Εξτρα κονδύλια 65.000.000 € στα ΑΕΙ
Η δεινή οικονομική κατάσταση των πανεπιστημίων, η φοιτητική μέριμνα, η οργάνωση μεταπτυχιακών προγραμμάτων σπουδών και η λειτουργία των Ειδικών Λογαριασμών Κονδυλίων Ερευνας (ΕΛΚΕ) βρέθηκαν, μεταξύ άλλων, στο επίκεντρο της 84ης Συνόδου των Πρυτάνεων.
Στη σύνοδο παρευρέθηκε και ο υπουργός Παιδείας Κώστας Γαβρόγλου, ο οποίος επανέλαβε τη δέσμευση της κυβέρνησης για την κάλυψη των ανελαστικών δαπανών των ιδρυμάτων με επιπλέον χρηματοδότηση το 2018 ύψους 65.000.000 ευρώ.
Ο ίδιος αναφέρθηκε και στην αύξηση των αποδοχών των καθηγητών, που προβλέπεται στο νέο ειδικό μισθολόγιο και κυμαίνεται μεταξύ 2,5% και 7,5%, ανάλογα με τη βαθμίδα. Μάλιστα, σύμφωνα με τον κ. Γαβρόγλου, «όλα τα στοιχεία συντείνουν σε μια σταδιακή επιστροφή στην κανονικότητα». Από την πλευρά τους, οι πρυτάνεις χαιρέτησαν την πρόσφατη ανακοίνωση του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα περί αύξησης των κονδυλίων για τα ΑΕΙ στον Προϋπολογισμό του 2018, ενώ κάλεσαν το υπουργείο Παιδείας να προχωρήσει στη θεσμοθέτηση ενός νέου, ευέλικτου και αποτελεσματικού πλαισίου λειτουργίας των ΕΛΚΕ, που θα επιτρέπει τη δραστηριότητά τους εκτός «δημοσίου λογιστικού».
Επιπλέον, η σύνοδος εξέφρασε την αντίθεσή της στην προτεινόμενη εκλογή των αντιπρυτάνεων με ξεχωριστό ψηφοδέλτιο από αυτό των πρυτάνεων, εκτιμώντας ότι μια τέτοια ρύθμιση δεν εξασφαλίζει τον απαιτούμενο συντονισμό στη λειτουργία της εκάστοτε πρυτανείας και θέτει σε κίνδυνο την αποτελεσματικότητα της καθημερινής λειτουργίας των ιδρυμάτων.
