Τουρισμός, εμπόριο, μεταποίηση και Δημόσιο δημιούργησαν 173.700 θέσεις εργασίας, σύμφωνα με έρευνα της Eurobank
Από την
Αγγελική Μαρίνου
Tουρισμός, εμπόριο, μεταποίηση και δημόσιος τομέας είχαν τη μεγαλύτερη συμβολή στην αύξηση της απασχόλησης τα τρία τελευταία χρόνια στην Ελλάδα, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της Eurobank, βασισμένη σε στοιχεία της ΕΛ.ΣΤΑΤ. Οι συγκεκριμένοι κλάδοι δημιούργησαν 173.700 πολύτιμες θέσεις εργασίας από το 2013 και έπειτα, δίνοντας έτσι το «φιλί της ζωής» στην πολύπαθη ελληνική αγορά εργασίας, που βίωσε σε δραματικό βαθμό τις συνέπειες της επταετούς κρίσης και των Μνημονίων
Ο κλάδος του τουρισμού αποτέλεσε βασικό πυλώνα στήριξης της απασχόλησης τα τρία τελευταία χρόνια, ενώ ο κλάδος του χονδρικού και του λιανικού εμπορίου, της επισκευής μηχανοκίνητων οχημάτων και των μοτοσικλετών παρουσίασε τη δεύτερη μεγαλύτερη αύξηση σε όρους απασχόλησης.
Οι κλάδοι της εκπαίδευσης, της δημόσιας διοίκησης, της άμυνας, της υποχρεωτικής κοινωνικής ασφάλισης, καθώς και των δραστηριοτήτων ανθρώπινης υγείας και κοινωνικής μέριμνας είχαν εξίσου σημαντική συνεισφορά στην ενίσχυση της απασχόλησης.
Οι τομείς οικονομικής δραστηριότητας στους οποίους καταγράφηκε μείωση της απασχόλησης τα τρία τελευταία χρόνια ήταν εκείνοι της γεωργίας, της δασοκομίας, της αλιείας, των κατασκευών, των χρηματοπιστωτικών και ασφαλιστικών δραστηριοτήτων κ.ά.
Οι πρωταγωνιστές
Ως γνωστόν, η πρωτόγνωρη -σε διάρκεια και βάθος- ύφεση που βίωσε η ελληνική οικονομία τα τελευταία χρόνια είχε ως κύρια αρνητική συνέπεια την πολύ υψηλή μείωση της απασχόλησης και την απότομη άνοδο του ποσοστού ανεργίας (από 7,8% το 2008 στο 27,5% το 2013).
Οι αριθμοί για την απασχόληση είναι αποκαλυπτικοί: Το 2008 περίπου το 48,9% του συνόλου του πληθυσμού ηλικιακής ομάδος 15 ετών και άνω ήταν άτομα που ανήκαν στο υποσύνολο της απασχόλησης. Το ποσοστό αυτό αντιστοιχούσε σε 4.610.500 άτομα, εκ των οποίων το 8,3% ήταν αυτοαπασχολούμενοι με προσωπικό, το 20,8% αυτοαπασχολούμενοι χωρίς προσωπικό, το 65,0% μισθωτοί και το 5,9% βοηθοί στην οικογενειακή επιχείρηση.
Το 2013, έπειτα από πέντε χρόνια ισχυρής συρρίκνωσης της εγχώριας οικονομικής δραστηριότητας, οι απασχολούμενοι είχαν μειωθεί στους 3.513.200, εκ των οποίων το 6,7% ήταν αυτοαπασχολούμενοι με προσωπικό, το 25,4% αυτοαπασχολούμενοι χωρίς προσωπικό, το 63,0% μισθωτοί και το 4,9% βοηθοί στην οικογενειακή επιχείρηση.
Συνεπώς, κατά τη διάρκεια της περιόδου 2008-2013 οι απασχολούμενοι μειώθηκαν κατά 1.097.300 άτομα, με τους μισθωτούς να έχουν πληγεί κατά 782.500 άτομα, και ακολουθούν οι αυτοαπασχολούμενοι με προσωπικό με 150.800 άτομα.
Τα τελευταία τρία χρόνια αλλά και το πρώτο τρίμηνο του 2017, παρά το γεγονός ότι η ελληνική οικονομία παρέμεινε οριακά στάσιμη, η απασχόληση ακολούθησε ανοδική πορεία.
Για το θετικό αυτό αποτέλεσμα η ευθύνη ανήκει αποκλειστικά σε ορισμένους κλάδους οικονομικής δραστηριότητας, που κόντρα στην κρίση παρουσίασαν θετικά αποτελέσματα και ενισχύθηκαν με προσωπικό, μόνιμου και εποχικού χαρακτήρα.
Συγκεκριμένα, ο τομέας των δραστηριοτήτων υπηρεσιών παροχής καταλύματος και εστίασης (9,3% επί του συνόλου της απασχόλησης το 2016) είχε τη μεγαλύτερη -με διαφορά – θετική συνεισφορά στην αύξηση της απασχόλησης.
Ειδικότερα, η συνολική μεταβολή (2017 σε σχέση με το 2013) ήταν της τάξης των 82.100 ατόμων ή 31,7%. Αποδεικνύεται ότι ο κλάδος του τουρισμού αποτέλεσε βασικό πυλώνα στήριξης της απασχόλησης τα τρία τελευταία χρόνια.
Ο κλάδος του χονδρικού και λιανικού εμπορίου, της επισκευής μηχανοκίνητων οχημάτων και μοτοσικλετών (17,9% επί του συνόλου της απασχόλησης το 2016) παρουσίασε τη δεύτερη μεγαλύτερη αύξηση σε όρους απασχόλησης (28.900 άτομα ή 4,6%). Ωστόσο, η εν λόγω μεταβολή δεν ήταν ομοιόμορφη. Πιο αναλυτικά, το 2014 και το 2016 καταγράφηκε ετήσια συρρίκνωση, η οποία υπερκαλύφθηκε από την επίδοση που είχε ο συγκεκριμένος κλάδος το 2015.
Ο τομέας των διοικητικών και των υποστηρικτικών δραστηριοτήτων, παρά το μικρό μερίδιο που κατέχει στο σύνολο της απασχόλησης (2,4%), είχε την τρίτη υψηλότερη συνεισφορά, με 28.100 προσλήψεις – κυρίως, το 2014. Σημειώνεται ότι ο συγκεκριμένος κλάδος περιλαμβάνει οικονομικές δραστηριότητες, όπως υπηρεσίες ενοικίασης και εκμίσθωσης, ταξιδιωτικά γραφεία και πράκτορες κ.ά., συνεπώς η θετική συνεισφορά του τουρισμού αποτυπώνεται και εδώ.
Η μεταποίηση, ένας κλάδος που έχει αναπτύξει αξιόλογη δυναμική το τελευταίο χρονικό διάστημα, είχε την τέταρτη υψηλότερη συνεισφορά, με 25.700 άτομα. Η εν λόγω θετική μεταβολή προήλθε κυρίως από την επίδοση που είχε ο τομέας της μεταποίησης το 2015 και το 2016. Το 2014 καταγράφηκε συρρίκνωση της απασχόλησης.
Οι κλάδοι της εκπαίδευσης (8,0% επί του συνόλου της απασχόλησης), της δημόσιας διοίκησης, της άμυνας, της υποχρεωτικής κοινωνικής ασφάλισης (9,0%) και των δραστηριοτήτων ανθρώπινης υγείας και κοινωνικής μέριμνας (6,0%) κατέγραψαν σωρευτική μεταβολή, της τάξης των 21.000, 7.000, 8.000, 6.000 και 7.600 ατόμων, αντίστοιχα. Δεδομένου ότι οι δραστηριότητες των κλάδων αυτών αφορούν τον δημόσιο τομέα της οικονομίας, αντιλαμβάνεται κανείς ότι το Δημόσιο είχε σημαντική συνεισφορά στην ενίσχυση της απασχόλησης τα τρία τελευταία χρόνια.
Ο τομέας των επαγγελματικών, επιστημονικών και τεχνικών δραστηριοτήτων (5,5% επί του συνόλου της απασχόλησης) κατέγραψε σωρευτική αύξηση σε όρους εργαζομένων κατά 1.400 άτομα. Ωστόσο, η συγκεκριμένη μεταβολή δεν ήταν καθόλου ομοιόμορφη, καθώς το 2015 σημειώθηκε αύξηση, ενώ τους τελευταίους 15 μήνες καταγράφηκε πτώση (π.χ., λόγω αύξησης των ασφαλιστικών εισφορών).
Ο εν λόγω κλάδος περιλαμβάνει κατηγορίες οικονομικών δραστηριοτήτων, όπως νομικές και συμβουλευτικές υπηρεσίες, έρευνα και ανάπτυξη, αρχιτέκτονες και μηχανικοί, διαφήμιση κ.ά.
Η άλλη όψη του νομίσματος
Στον αντίποδα των κλάδων με τη θετική συνεισφορά στην απασχόληση στα χρόνια της κρίσης βρίσκονται πέντε τομείς οικονομικής δραστηριότητας στους οποίους καταγράφηκε μείωση της απασχόλησης, η οποία ωστόσο δεν φαίνεται να είναι μη αναστρέψιμη.
«Διαρροές» 25.200 απασχολουμένων είχαν οι κλάδοι της γεωργίας, της δασοκομίας και της αλιείας, κατά 9.100 άτομα μειώθηκαν οι εργαζόμενοι στον τομέα των κατασκευών, ενώ οι χρηματοπιστωτικές και οι ασφαλιστικές δραστηριότητες έχασαν 12.500 υπαλλήλους. Εξάλλου, ο κλάδος δραστηριοτήτων νοικοκυριών ως εργοδοτών απώλεσε 11.700 θέσεις εργασίας και άλλες 2.500 οι δραστηριότητες παροχής υπηρεσιών.
Εν κατακλείδι, αποδεικνύεται ότι οι κλάδοι των υπηρεσιών παροχής καταλύματος και εστίασης, εμπορίου, διοικητικών και υποστηρικτικών δραστηριοτήτων, εκπαίδευσης, μεταφοράς και αποθήκευσης, δημόσιας διοίκησης και άμυνας, υποχρεωτικής κοινωνικής ασφάλισης είχαν την υψηλότερη συμμετοχή στην αύξηση της απασχόλησης κατά 173.700 άτομα ή 4,9% την περίοδο από το 2013 έως το πρώτο τρίμηνο 2017.
Η περαιτέρω ενίσχυση της απασχόλησης και παράλληλα η αποτελεσματική κατανομή των πόρων του παραγωγικού συντελεστή της εργασίας αποτελούν δύο από τις σημαντικότερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η ελληνική οικονομία.
