Η Ουάσινγκτον γνώριζε ότι η Τουρκία δρομολογούσε την πρώτη εισβολή στην Κύπρο μετά το πραξικόπημα εναντίον του Μακαρίου στις 15 Ιουλίου 1974, αλλά προτίμησε να νίψει τας χείρας της, παρά τις σαφείς ενδείξεις που υπήρχαν. Τα στοιχεία αυτά αποκαλύπτονται μέσα από την καθημερινή απόρρητη ενημέρωση του προέδρου των ΗΠΑ από τη CIA, την οποία έφερε στο φως της δημοσιότητας η δημοσιογραφική έρευνα των Μιχάλη Ιγνατίου και Νίκου Μελέτη.
«Η τουρκική παρέμβαση στην Κύπρο είναι πλέον πιθανή και η Αγκυρα προβαίνει σε όλες τις αναγκαίες πολιτικές και στρατιωτικές προετοιμασίες. Χερσαίες δυνάμεις μετακινούνται στη νότια Τουρκία» γράφει η CIA στην ενημέρωση προς τον Ρίτσαρντ Νίξον στις 17 Ιουλίου 1974 και συνεχίζει: «Οι όροι υπό τους οποίους ο πρωθυπουργός Ετσεβίτ θα μπορούσε να διατάξει στρατιωτική δράση περιλαμβάνουν ευθεία επίθεση εναντίον των Τουρκοκυπρίων, τη διακήρυξη Ενωσης με την Ελλάδα, μια καταφανώς μη αποδεκτή κυβέρνηση στη Λευκωσία».
Αίσθηση προκαλεί και η κυνική ομολογία της αμερικανικής κυβέρνησης ότι οι Τούρκοι προετοιμάζουν τη διχοτόμηση της Κύπρου: «Πριν από την αποβίβαση των Τούρκων, ο υφυπουργός Εξωτερικών Σίσκο (σ.σ.: Νο 2 της αμερικανικής διπλωματίας μετά τον Κίσινγκερ) ανέφερε τη σαφή εντύπωσή του ότι οι Τούρκοι είδαν την κατάσταση σαν ιδανική στιγμή για να επιτύχουν με τη στρατιωτική παρέμβαση τον από μακρού στόχο τους για τη διχοτόμηση του νησιού» αναφέρει η CIA στο σημείωμα προς τον πρόεδρο της 20ής Ιουλίου 1974 (σ.σ.: την ημέρα δηλαδή που άρχισε η εισβολή).
Χθες, με συνέντευξή του στην εφημερίδα «Πολίτης», ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Αναστασιάδης επιβεβαίωσε ότι στο τελευταίο δείπνο στο Κραν Μοντανά, αυτό της 6ης Ιουλίου, η διάσκεψη έφτασε πάρα πολύ κοντά στην επίτευξη μιας στρατηγικής συμφωνίας, η οποία θα άνοιγε τον δρόμο για τη λύση του Κυπριακού. Η συμφωνία μπλοκαρίστηκε από τον Μουσταφά Ακιντζί, ο οποίος αντέδρασε έντονα στην κατάργηση των εγγυήσεων και του επεμβατικού δικαιώματος.
Την ίδια ώρα, ο ειδικός σύμβουλος του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ Εσπεν Μπαρθ Αϊντε αποχώρησε οριστικά από την Κύπρο, μετά την αποχαιρετιστήρια δεξίωση που παρέθεσε την Παρασκευή το βράδυ προς τιμήν του ο Ακιντζί, στα Κατεχόμενα. Με δήλωσή του ο κ. Αϊντε αναγνώρισε ότι και στις δύο πλευρές στην Κύπρο υπάρχουν εδραιωμένα πολύ σοβαρά αισθήματα υπέρ της λύσης.
