Διεύρυνση της παρουσίας των ΗΠΑ στην Ελλάδα και κομβική αναβάθμιση του ρόλου της ΑλεξανδρούποληςΗ υπογραφή της νέας «αμυντικής συμφωνίας» Ελλάδας και ΗΠΑ είναι ήδη γεγονός και από σήμερα αρχίζει ο δεύτερος γύρος του διαλόγου στρατηγικής συνεργασίας των δύο χωρών.
Για την ακρίβεια, δεν υπεγράφη ακριβώς νέα συμφωνία, αλλά τροποποιήθηκε και εκσυγχρονίστηκε με βάση τα σύγχρονα γεωπολιτικά δεδομένα της περιοχής της νοτιοανατολικής Μεσογείου και των Βαλκανίων η παλαιότερη συμφωνία του 1990 για τη στρατιωτική συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών και ειδικότερα τροποποιήθηκε το Παράρτημα εκείνης της συμφωνίας.
Η επικαιροποιημένη αυτή ελληνοαμερικανική συμφωνία, η οποία υπεγράφη μεταξύ των υπουργών Εξωτερικών των δύο χωρών, δεν έχει δοθεί στη δημοσιότητα, ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες από διπλωματικές πηγές, οι βασικές τροποποιήσεις που έγιναν στη συμφωνία του 1990 συνίστανται στη «διεύρυνση» της παρουσίας των ΗΠΑ στην Ελλάδα «μέσω της φιλοξενίας αμερικανικών δυνάμεων σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις, των οποίων η διοίκηση και ο έλεγχος παραμένουν στην ελληνική πλευρά». Οι ΗΠΑ «θα διοικούν μόνο τις δικές τους δυνάμεις κατά την περιορισμένη χρονική περίοδο της εκεί παρουσίας τους».
Στο τροποποιημένο Παράρτημα της συμφωνίας συμπεριελήφθησαν ρυθμίσεις για τις δραστηριότητες στην περιοχή της Σούδας, στο Μαράθι, στην αεροπορική βάση της Λάρισας, στο Στεφανοβίκειο Μαγνησίας και στο λιμάνι της Αλεξανδρούπολης.
Μια δεύτερη πτυχή της επικαιροποίησης της στρατιωτικής συνεργασίας Ελλάδας και ΗΠΑ είναι η κατοχύρωση της επιθυμίας των Αμερικανών να χρηματοδοτούν οι ίδιοι με κονδύλια από το Κογκρέσο την εκτέλεση βελτιωτικών έργων για τις στρατιωτικές εγκαταστάσεις που θα χρησιμοποιούν στην Ελλάδα.
Ενεργειακά
Με την τροποποιημένη ελληνοαμερικανική συμφωνία, όπως τονίζουν ελληνικές διπλωματικές πηγές, «αναβαθμίζεται η στρατηγική σημασία της Αλεξανδρούπολης ως κόμβου με πλήρως ανεπτυγμένες υποδομές (λιμάνι, αεροδρόμιο, χερσαία οδική και σιδηροδρομική σύνδεση) και ως παρακαμπτηρίου των Δαρδανελλίων προς Βουλγαρία και Ρουμανία». Κατά τις ίδιες πηγές, το γεγονός αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία «λόγω της παραμεθορίου θέσης της αλλά και του ρόλου που φιλοδοξεί η Ελλάδα να διαδραματίσει η περιοχή στην ενεργειακή διασύνδεσή της (αγωγός TAP, αγωγός IGB, τερματικός σταθμός επεξεργασίας φυσικού αερίου)».
Ο Νίκος Δένδιας στις δηλώσεις του επέμεινε ότι είναι μια εθνικά συμφέρουσα συμφωνία, αναφέροντας πάντως ότι αυξάνει το αποτύπωμα των ΗΠΑ στην Ελλάδα, ενώ παράλληλα φωτογράφισε τον «εξ Ανατολών» κίνδυνο για την Ελλάδα και υπογράμμισε ότι η συμφωνία που υπεγράφη «ενισχύει την Ελλάδα, ενισχύει τις διμερείς σχέσεις, εξυπηρετεί τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά λειτουργεί ως παράγων σταθεροποίησης στην ευρύτερη περιοχή».
Ενδεικτικό της βαθύτερης στρατιωτικής συνεργασίας Ελλάδας και ΗΠΑ είναι και το γεγονός ότι ο Μάικ Πομπέο έγινε ο πρώτος Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών που επισκέφτηκε το ελληνικό υπουργείο Αμυνας και είχε κατ’ ιδίαν συνομιλίες με τον υπουργό Νίκο Παναγιωτόπουλο.
Ερωτηθείς σε τηλεοπτική συνέντευξη ποια είναι τα οφέλη της Ελλάδας από αυτή τη συμφωνία, ο κ. Πομπέο σημείωσε με μια λιτή δήλωση: «Θα έχετε για χρόνια έναν Αμερικανό συνεργάτη».
Τη δική τους σημειολογία είχαν ορισμένα στιγμιότυπα κατά την υπογραφή της συμφωνίας μεταξύ των κυρίων Δένδια και Πομπέο, όπως η πένα του Ελληνα υπουργού Εξωτερικών, που είναι το μοντέλο «Όμηρος» και έχει αρχαιοελληνικές παραστάσεις που κίνησαν την περιέργεια του Αμερικανού ομολόγου του.
Εξάλλου, κατά την αποχώρησή του από το κτίριο του ΥΠΕΞ ο κ. Πομπέο έδειξε ενδιαφέρον για τον πίνακα του Ι.Β. Χατζή, που απεικονίζει τη Ναυμαχία των Δαρδανελλίων κατά τον Β’ Βαλκανικό Πόλεμο, όπως του εξήγησε ο κ. Δένδιας. Μάλιστα ο κ. Δένδιας ολοκλήρωσε τις δηλώσεις του διαβάζοντας μια ανέκδοτη επιστολή του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη προς τον Αμερικανό γερουσιαστή Εντουαρντ Εβερετ το 1826, η οποία ξεκινούσε με τη φράση «ο λαός της Ελλάδος δεν είναι αγνώμων απέναντι στους ευεργέτες του».
Η ελληνοαμερικανική στρατιωτική συμφωνία θα ανανεώνεται κάθε χρόνο, όπως συνέβαινε έως σήμερα, ενώ πρώτη φορά θα τεθεί προς έγκριση από τη Βουλή.
