Χτισμένη ψηλά, γύρω στα 900 μέτρα, η γοητευτική Σιάτιστα με τα εξαιρετικά αρχοντικά μακεδονικής αρχιτεκτονικής, τα γραφικά σοκάκια, την ιδιαίτερη φυσιογνωμία και την πλούσια ιστορία κερδίζει αμέσως τον επισκέπτη.
Λογικά λοιπόν θα περίμενε κανείς ο τόπος με αυτά τα θέλγητρα και αρκετά άλλα να είναι τουριστικά αναπτυγμένος. Αυτό όμως δεν συμβαίνει, τουλάχιστον στον βαθμό που θα έπρεπε. Ετσι σήμερα ο Δήμος Βοΐου, με έδρα τη Σιάτιστα, αναζητεί την αναπτυξιακή κατεύθυνσή του μέσω της αξιοποίησης των συγκριτικών πλεονεκτημάτων του.
Η δήμαρχος Βοΐου Παναγιώτα Ορφανίδου μάς δέχτηκε στο εντυπωσιακό δημαρχείο Σιάτιστας -δωρεά ευεργέτη- δηλώνοντάς μας αμέσως «ερωτική μετανάστρια», καθώς αγάπησε εκτός από τον σύζυγό της που κατάγεται απ’ εδώ και τον ίδιο τον τόπο. Η κυρία Ορφανίδου κάνει λόγο για «εγκατάλειψη, απαξίωση του Δήμου Βοΐου από την κεντρική εξουσία, με αποτέλεσμα να έχει ερημώσει η περιοχή».
Η ίδια σημειώνει ότι οι αποφάσεις για την περιφέρεια λαμβάνονται δίχως να ακούγεται η άποψη των δημάρχων, σε αντίθεση με το πνεύμα του Καλλικράτη, κάτι που έχει δυσμενείς επιπτώσεις στους πολίτες.
«Εμείς δεν σχεδιάζουμε, απλά καλούμαστε να υλοποιήσουμε, χωρίς πόρους» αναφέρει χαρακτηριστικά.
Κατά την κυρία Ορφανίδου η ολιγωρία της κεντρικής εξουσίας ευθύνεται για την αναιμική τουριστική ανάπτυξη. Επικαλείται μάλιστα το παράδειγμα της ανάδειξης και αξιοποίησης των περίφημων αρχοντικών της Σιάτιστας -τέτοια υπάρχουν και στο Ασκιο και στη Νεάπολη-, η οποία έχει κολλήσει στο υπουργείο Πολιτισμού. Τα σχετικά προγράμματα χρονίζουν και έτσι τα εξαιρετικά κτίσματα, που θα μπορούσαν να είναι όλα επισκέψιμα, παραμένουν εγκαταλελειμμένα. Ακόμη η δήμαρχος σημειώνει ότι εξαιτίας της έλλειψης πολεοδομικού σχεδιασμού ο κεντρικός δρόμος της Σιάτιστας δεν συνάδει με την τεχνοτροπία των αρχοντικών. Δηλαδή, μολονότι η έδρα του δήμου έχει χαρακτηριστεί παραδοσιακός οικισμός, δεν έχει ληφθεί μέριμνα ώστε τα κτίριά της να έχουν την αντίστοιχη όψη.
Η δήμαρχος Βοΐου θεωρεί πρωταρχικής σημασίας την ανάπτυξη της γεωργίας, με έμφαση στις εναλλακτικές καλλιέργειες. Η ενίσχυση του πρωτογενούς τομέα σε συνδυασμό με την τουριστική ανάπτυξη, η οποία εκτός από τα αξιοθέατα της περιοχής μπορεί να στηριχτεί στην κορυφαία θέση της Σιάτιστας στη γουνοποιία και στα ιδιαίτερα τοπικά κρασιά, με προμετωπίδα το μοναδικό λιαστό, διαμορφώνουν τον τοπικό αναπτυξιακό μοχλό. Ευνοϊκές συνθήκες για την άνοδο του τουρισμού δημιουργεί και η Εγνατία οδός, η οποία μειώνει τον χρόνο έλευσης από μεγάλα αστικά κέντρα.
Η γενέτειρα των 500 ευεργετών και των πρωτοπόρων του ελληνικού Τύπου
Η Σιάτιστα είναι η γενέτειρα περίπου 500 ευεργετών. Μάλιστα, από τα διάφορα δημόσια κτίρια της πόλης μόνο ένα δυο έχουν κατασκευαστεί με κρατικές δαπάνες, καθώς τα υπόλοιπα ανεγέρθησαν από Σιατιστινούς ευεργέτες, οι οποίοι έδειξαν μ’ αυτόν τον τρόπο τη μεγάλη αγάπη τους για την πατρίδα.
Εξάλλου, από τη Σιάτιστα κατάγονται οι πρωτεργάτες του ελληνικού Τύπου, οι αδελφοί Μαρκίδες Πούλιου. Η «Εφημερίς» των αδελφών Μαρκίδων Πούλιου είναι το πρώτο σωζόμενο ελληνικό ειδησεογραφικό φύλλο και αποτέλεσε το δημοσιογραφικό όργανο των Ελλήνων πατριωτών της Βιένης. Κυκλοφόρησε την παραμονή του 1791 σε ένα δίφυλλο διαστάσεων μικρού βιβλίου (22 Χ 17 εκ.), τυπωνόταν σε τυπογραφείο της πόλης και έφτανε στα χέρια πολυάριθμων αναγνωστών της σε όλες τις παροικίες του εξωτερικού και στις τουρκοκρατούμενες περιοχές. Τον δεύτερο χρόνο ως το τέλος της έκδοσής της έβγαινε σε μικρότερο σχήμα και τυπωνόταν σε 8, 12 ή 16 σελίδες. Κυκλοφορούσε δύο φορές την εβδομάδα, Τρίτη και Παρασκευή.
Η «Εφημερίς» ήταν δημοσιογραφικό όργανο συνοδοιπόρων και στενών συνεργατών του Ρήγα, διέγραψε μαζί του την ίδια τροχιά και κατέληξε στο ίδιο μοιραίο τέλος.
Ετσι έκλεισε μετά τη σύλληψη του Ρήγα Φεραίου και το τελευταίο φύλλο της κυκλοφόρησε στις 22 Δεκεμβρίου 1797. Το έντυπο απηχούσε τις ανησυχίες και τις εθνικές προσδοκίες των Ελλήνων της διασποράς και της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Σκόρπια φύλλα της εφημερίδας υπάρχουν σε αρκετές βιβλιοθήκες στην Αθήνα, στην Κοζάνη, στο Ιάσιο, στο Βουκουρέστι.
Η «Εφημερίς» μεταξύ άλλων δημοσίευε ειδήσεις και ανταποκρίσεις για τις εξελίξεις στα πολεμικά μέτωπα της εποχής (με έμφαση στη Γαλλία, στην Τουρκία και τη Ρωσία) και παρακολουθούσε την πολιτική και κοινωνική ζωή σε διάφορες χώρες.
Δημήτρης Κυριακόπουλος
