Τι δεν κατάλαβε ο νέος Αμερικανός πρέσβηςΑπό τον
Μανώλη Κοττάκη
Ο Tζέφρι Πάιατ είναι ο πρώτος «επικοινωνιακός» Αμερικανός πρέσβης στην Αθήνα έπειτα από καιρό, ο οποίος εργάζεται άοκνα για τα συμφέροντα της χώρας του χωρίς να προσβάλλει μέχρι στιγμής το αίσθημα εθνικής αξιοπρέπειας των Ελλήνων. Ο προκάτοχός του «πέρασε και δεν ακούμπησε» – απόδειξη, ότι δεν θυμόμαστε καν το όνομά του. Ο Νίκολας Μπερνς, προερχόμενος και αυτός από τη γραφειοκρατία του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, υπήρξε εξίσου επικοινωνιακός με τον Πάιατ, αλλά τον συνόδευε το παρατσούκλι που του κόλλησε ο Απόστολος Κακλαμάνης: «Ανθύπατος». Κι ας ήταν αυτός που παρακίνησε τον πρόεδρο Κλίντον να ζητήσει «συγγνώμη» από τους Ελληνες για την εμπλοκή των ΗΠΑ στο στρατιωτικό πραξικόπημα του 1967.
Ο Τομ Μίλερ υπήρξε κάτι περισσότερο από απλός πρέσβης, αλλά ήταν τραχύς. Είχε φτάσει στο σημείο να υποδείξει ανεπιτυχώς στον Καραμανλή (μέσω τρίτου) ποιον να τοποθετήσει υπουργό Οικονομίας! Ο Τσαλς Ρις ήταν ένας αποτελεσματικός επαγγελματίας, που χειρίστηκε με σωφροσύνη την υπόθεση των υποκλοπών (εξελίχθηκε ερήμην του), αλλά δεν είχε το χάρισμα της επικοινωνίας σε καιρούς δημόσιας διπλωματίας. Ο διάδοχός του, Σπέκχαρντ, έμεινε γνωστός ως «βοσκός». Στην πραγματικότητα, ο Πάιατ, πρεσβευτής με σπάνια ηγετική στόφα -αν κρίνουμε από την εμφάνισή του στον Σκάι-, έχει όλα τα καλά στοιχεία των προκατόχων του, χωρίς τα ελαττώματά τους. Εχει επικοινωνιακό χάρισμα, είναι «βαθύ» κατεστημένο Στέιτ Ντιπάρτμεντ, είναι καλός επαγγελματίας και, μέχρι προχθές, απέφευγε να κάνει αισθητές δημοσίως όποιες παρασκηνιακές παρεμβάσεις του.
Ωστόσο, η τελική γεύση που μας έμεινε από την αψεγάδιαστη συνέντευξή του είναι μέτρια. Διατρέχει πολιτικό κίνδυνο να παρεξηγηθεί ο κύριος πρέσβης… Ενώ οι απαντήσεις του ήταν ευθύτατες, πλήρεις και χωρίς κενά, εντούτοις και εκείνος (όπως και η κυβέρνηση για το Μακεδονικό) δείχνει να μην πιάνει τον σφυγμό της κοινωνίας. Ο κ. Πάιατ έχει την τύχη να υπηρετεί στην Ελλάδα σε μια εποχή δραματικής υποχώρησης του αντιαμερικανισμού -έργο του προέδρου Ομπάμα-, σε μια περίοδο επικράτησης του αντιγερμανισμού, έστω ευρισκόμενου σε χειμερία νάρκη. Με το Μακεδονικό στην κορυφή της πολιτικής ατζέντας και τους ιστορικούς συνειρμούς παρόντες (οι ΗΠΑ αναγνώρισαν τα Σκόπια ως «Μακεδονία»), ο κ. Πάιατ διατρέχει τον κίνδυνο να «ξυπνήσει» εκ νέου, χωρίς να το επιδιώκει, το αντιαμερικανικό αίσθημα. Δεν ήταν κομψό να ανακοινώσει ο ίδιος την ιδιωτικοποίηση του Λιμένος Αλεξανδρούπολης, όταν δεν θυμόμαστε να έχει ανακοινωθεί κάτι τέτοιο από τον αρμόδιο υπουργό.
Και μάλιστα, με την προσθήκη ότι ο «καρεκλοκένταυρος» αριστερός μάνατζερ του λιμανιού τού είπε ότι ανυπομονεί να αναλάβουν οι Αμερικανοί το λιμάνι. Δεν ήταν κομψή η αντίρρησή του στην ιδιωτικοποίηση του Λιμένος Θεσσαλονίκης για λόγους «διαφάνειας», όταν δεν έχει επενδυτή να αντιπροτείνει. Δεν ήταν κομψό να χαρακτηρίσει την Ελλάδα «γεωπολιτικό μεντεσέ» μεταξύ Βαλκανίων και Μέσης Ανατολής. «Μεντεσές»; Κάποια καλύτερη λέξη μήπως; Δεν ήταν κομψό να πει ότι γίνεται κανείς καλύτερος άνθρωπος όταν δεν διαδηλώνει κατά της πρεσβείας των ΗΠΑ. Και, βεβαίως, αλίμονο αν κατανόησε τα αισθήματα του ελληνικού λαού για τον Ερντογάν μέσα από τις φωτό μερικών υπαλλήλων της πρεσβείας… Για να μην πούμε ότι είναι λάθος και η μη διάψευση των δημοσιευμάτων ότι χτύπησε το χέρι στο γραφείο του Κυριάκου Μητσοτάκη και τον… διέταξε να συναντηθεί με τον Τσίπρα.
Για πότε ο ούριος άνεμος γίνεται κόντρα άνεμος, κύριε πρέσβη μου, σε αυτόν τον περίεργο τόπο ούτε που μπορείτε να το φανταστείτε! Μια λάθος εκτίμηση αρκεί. Ο Ελλην μισεί την επιβολή και, ως έξυπνος λαός, τη διακρίνει ακόμη κι αν αυτή κρύβεται επιμελώς. Προσοχή, λοιπόν. Δεν έχουμε πολυτέλειες για νέες αντιπαραθέσεις…
