Τα τρία κεντρικά σενάρια που παρουσιάζει μελέτη για τον «Εκλογοβουλευτικό Χάρτη». Από το μετριοπαθές σενάριο του «Γκρίζου» και το αισιόδοξο του «Γαλάζιου», επικρατέστερο, με πιθανότητα 55% θεωρείται το «Φαινόμενο του… Black Swan»
Τα αντάρτικα στους κόλπους της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Ν.Δ. παίρνουν πλέον τη μορφή ντόμινο και απειλούν να ξεφύγουν εντελώς από τον έλεγχο του Μεγάρου Μαξίμου, στον απόηχο της αποκάλυψης της «κυριακάτικης δημοκρατίας» για τον μυστικό αλγόριθμο του υπουργείου Εσωτερικών που άναψε νέες φωτιές στο «γαλάζιο» στρατόπεδο, καθώς φώτισε το πώς η ηγεσία μεθοδεύει την εξόντωση ανεπιθύμητων βουλευτών εν όψει των επόμενων εκλογών.
- Από τον Ανδρέα Καψαμπέλη
Δεν θεωρείται καθόλου τυχαίο ότι και οι πέντε βουλευτές που με ανοιχτή επιστολή άσκησαν έντονη κριτική για το «επιτελικό κράτος» εκλέγονται σε περιοχές ιδιαίτερα επίφοβες για τη Ν.Δ. Στην Εύβοια, στην Αχαΐα και τη Φθιώτιδα το κυβερνών κόμμα κινδυνεύει να μείνει με έναν βουλευτή από τους τρεις που διαθέτει σήμερα, στα Δωδεκάνησα με έναν από τους τέσσερις, ενώ στην Πιερία με δύο από τους τρεις. Οι βουλευτές που υπέγραψαν την επιστολή είναι οι: Αθανάσιος Ζεμπίλης (Εύβοια), Ανδρέας Κατσανιώτης (Αχαΐα), Ξενοφών Μπαραλιάκος (Πιερία), Γιάννης Οικονόμου (Φθιώτιδα) και Ιωάννης Παππάς (Δωδεκάνησα).
Αντιδρασεις
Στο κύμα των αντιδράσεων μπήκε με θόρυβο και ο έως τώρα «ήρεμος» βουλευτής της (μονοεδρικής μάλιστα) Θεσπρωτίας Βασίλης Γιόγιακας, ο οποίος είχε άγρια και δημόσια κόντρα στη Βουλή με τον υφυπουργό Υποδομών Νίκο Ταχιάο. Ο κ. Γιόγιακας εξαπέλυσε σκληρή επίθεση, κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι αδιαφορεί πλήρως για την περιφέρεια και άφησε τη Θεσπρωτία χωρίς τον απαραίτητο περιφερειακό οδικό άξονα της Ηγουμενίτσας, ενώ ρώτησε με έντονη πικρία: «Εμείς στη Θεσπρωτία δεν είμαστε Ελλάδα; Με εκπλήσσετε αρνητικά!»
Επιβεβαιώθηκε επίσης η πληροφορία για την αναβολή της συνεδρίασης της Κοινοβουλευτικής Ομάδας, η οποία, ενώ αρχικά είχε προγραμματιστεί για την Πέμπτη 30 Απριλίου, μετατέθηκε για την ερχόμενη Πέμπτη 7 Μαΐου, με την ελπίδα ότι μέχρι τότε θα έχουν ηρεμήσει κάπως τα πνεύματα. Ωστόσο, αυτή η ελπίδα αποδεικνύεται φρούδα, καθώς -αντίθετα- το καζάνι της Κ.Ο. βράζει ολοένα και πιο έντονα και μένει να φανεί εάν θα εκραγεί σε τέσσερις ημέρες.
Τo FORUM 2020
Η κατάσταση γίνεται ακόμα πιο ανησυχητική και δραματική αν ληφθούν υπόψη τα ευρήματα της πολυσέλιδης έρευνας-μελέτης με τίτλο «Νέος Εκλογοβουλευτικός Χάρτης» που ετοίμασε το think tank FORUM 2020 σε συνεργασία με το εκλογικό εργαστήρι DEMOS LAB. Η μελέτη συνδυάζει ποσοτικά και ποιοτικά δεδομένα δημοσκοπήσεων, ιστορικές εκλογικές επιδόσεις, προβολή εδρών ανά περιφέρεια και διαχρονικά υποδείγματα εκλογικής συμπεριφοράς και καταλήγει σε ένα βαρύ συμπέρασμα.
Σύμφωνα με τη μελέτη, η Ελλάδα έχει ήδη εισέλθει «σε μια οιονεί προεκλογική περίοδο με χαρακτηριστικά μη ελεγχόμενης ρευστότητας, ενώ ενισχύεται σημαντικά η πιθανότητα διαδοχικών εκλογικών αναμετρήσεων». Μάλιστα, δεν μπορεί να αποκλειστεί ακόμα και το σενάριο τρίτης εκλογικής διαδικασίας, σε περίπτωση παρατεταμένης αδυναμίας συγκρότησης βιώσιμης κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας: «Ενα σενάριο που παραπέμπει σε “αντίστροφο 1989”, όταν ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης διεκδικούσε την αυτοδυναμία με ποσοστά κοντά στο 48%, ενώ ο γιος του Κυριάκος καλείται σήμερα να υπερασπιστεί την αυτοδυναμία με λιγότερη από τη μισή εκλογική δύναμη».
Η μελέτη παρουσιάζει τρία κεντρικά σενάρια που ονομάζει «κύκνους» (swans) και λειτουργούν ως δομικές παραδοχές για την κατανομή της εκλογικής ισχύος και των εδρών:
Το επικρατέστερο σενάριο, με πιθανότητα 55% όπως τονίζεται, είναι το «Φαινόμενο του Μαύρου Κύκνου» (Black Swan). Πρόκειται για ένα σπάνιο, δύσκολα προβλέψιμο γεγονός, με τεράστιες και καταστροφικές συνέπειες, όπως περιγράφει η θεωρία του Nassim Nicholas Taleb. Σύμφωνα με αυτό, η Ν.Δ. υποχωρεί κάτω από το κρίσιμο όριο του 25% (π.χ. 24,99%).
Δεύτερο σε πιθανότητες (30%) είναι το μετριοπαθές σενάριο του «Γκρίζου Κύκνου» (Grey Swan), όπου η Ν.Δ. κινείται στην ενδιάμεση ζώνη μεταξύ 25% και 28%, εξασφαλίζοντας ένα περιορισμένο bonus εδρών. Σε αυτό το σενάριο «η πρωτιά διατηρείται, αλλά η κοινοβουλευτική ισχύς δεν επαρκεί για αυτοδύναμη κυβέρνηση, κάτι που καθιστά αναγκαίες τις μετεκλογικές συνεργασίες με τουλάχιστον δύο ακόμα κόμματα ή οδηγεί σε νέα εκλογική αναμέτρηση».
Το λιγότερο πιθανό σενάριο (μόλις 15%) είναι το αισιόδοξο για τη Ν.Δ. του «Γαλάζιου Κύκνου» (Blue Swan), στο οποίο «το κόμμα θα κινηθεί μεταξύ 28% και 31%, με μερική επανασυσπείρωση δυνάμεων και περιορισμό των διαρροών προς μικρότερα κόμματα». Με την τελευταία δημοσκόπηση της Metron Analysis να δίνει στη Ν.Δ. μόλις 21,5% στην πρόθεση ψήφου, η προοπτική του «Μαύρου Κύκνου» γίνεται όλο και πιο ρεαλιστική και απειλητική. Με το 21,5% οι «γαλάζιες» έδρες πέφτουν πιο πολύ από τις 87 που θα κέρδιζε ακόμα και στο 24,9%, χωρίς δηλαδή το μπόνους. Συγκεκριμένα, περιορίζονται γύρω στους 75 βουλευτές, έναντι των 158 που είχε εκλέξει το 2023.
Εκνευρισμος
Αυτή η εικόνα αυξάνει δραματικά τον εκνευρισμό και την αγωνία στις τάξεις των βουλευτών, οι οποίοι νιώθουν από πρώτο χέρι, μέσα από την καθημερινή επαφή τους με τον κόσμο, ότι η πτωτική τάση είναι πιο πιθανό να συνεχιστεί παρά να υπάρξει μια αξιοσημείωτη αναστροφή. Την ίδια ώρα έχουν αρχίσει να «κυκλοφορούν» διάφορα νέα πρόσωπα που θα συμπεριληφθούν ως σφήνα στα υπάρχοντα ψηφοδέλτια της Ν.Δ. για τις επόμενες εκλογές.
Καθώς τα περισσότερα από τα πρόσωπα αυτά ανήκουν στον κύκλο των πιστών στον κ. Μητσοτάκη, οι νυν βουλευτές το βλέπουν -και δικαιολογημένα- ως σχεδιασμένη επιχείρηση εξοβελισμού τους ώστε να είναι «ελεγχόμενη» η επόμενη (και κατά πολύ συρρικνωμένη) Κοινοβουλευτική Ομάδα. Στο πλαίσιο αυτό ήταν αναπόφευκτο να αποδειχθεί εντελώς εύθραυστη και η εκεχειρία στην ψηφοφορία για τις άρσεις ασυλίας των 13 βουλευτών που εμπλέκονται στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ. Οι διαβεβαιώσεις -δημόσιες και παρασκηνιακές- ότι όλοι θα μετέχουν στα ψηφοδέλτια απέτρεψαν προσωρινά τις διαφοροποιήσεις, αλλά αυτό ήταν μόνο μια ανάπαυλα.
Οι λογαριασμοί ανοίγουν πάλι και με σκληρό τρόπο, ενώ με φόντο τη συνεχιζόμενη δημοσκοπική κατρακύλα, το μεγάλο σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ, τις εσωκομματικές εντάσεις και την ανοιχτή αμφισβήτηση του τρόπου λειτουργίας του επιτελικού κράτους, η Ν.Δ. οδηγείται σε μία από τις πιο επικίνδυνες πλέον φάσεις της λίγο πριν από την εκλογική ευθεία. Και με το πολιτικό σύστημα να κινείται «προς μια ασύμμετρη πολυκομματική ισορροπία με υψηλό βαθμό αβεβαιότητας για τις μετεκλογικές συνθέσεις», το ερώτημα που συζητείται δεν είναι αν η Ν.Δ. θα χάσει δυνάμεις, αλλά πόσο βαθιά και ανεξέλεγκτη μπορεί να αποδειχτεί η πτώση της.