Με αφορμή το Σκοπιανό, όψιμοι «μεγαλοαναλυτές» εκφράζουν διαλυτικές απόψεις για την Ελλάδα και την ταυτότητά τηςΑπό τον
Γιώργο Κ. Στράτο*
Στη ζωή, στη διαμόρφωση και την πορεία των εθνών και των κοινωνιών οι διανοούμενοι παίζουν ανέκαθεν έναν εξαιρετικά σημαντικό ρόλο. Οσο πιο δύσκολοι και «σκοτεινοί» είναι οι καιροί, άλλο τόσο μεγαλώνουν και οι ευθύνες τους αλλά και οι απαιτήσεις των συμπολιτών τους από το έργο και τη φωνή τους. Για ποια από τα τεκταινόμενα θα μας μιλήσουν, ποια θα φωτίσουν, ποια στάση θα κρατήσουν οι ίδιοι ως ενεργοί πολίτες, πόσο θα τολμήσουν;
Η πορεία της πνευματικής ζωής του τόπου μας εδώ και τουλάχιστον 50 χρόνια είναι φθίνουσα. Αν θέλουμε να είμαστε ειλικρινείς, η παρουσία των πνευματικών ανθρώπων στη συντριπτική τους πλειονότητα κινείται μεταξύ της καλά προστατευμένης ιδιώτευσης και της ιδιοτελούς, γιατί τους προκύπτει μόνο για συγκεκριμένους λόγους και πρόσωπα, έκθεσης. Ο εναγκαλισμός τους με τις πάσης φύσεως εξουσίες υπήρξε τόσο ασφυκτικός, που δεν χρειάζεται να πούμε ποιοι «έσκασαν»… Γι’ αυτούς που το ’σκασαν δεν θα ξανακούσετε τίποτα…
Το έργο και οι απόψεις κινούνται εντός συγκεκριμένων πλαισίων, για να μην είναι «ενοχλητικά». Για να είναι αυτό που ονομάζουμε «πολιτικώς ορθά». Και τότε βρίσκονται όλα: έδρες, πανεπιστημιακές ή βουλευτικές, προσκλήσεις, προνόμια και όλα εκείνα που νοστιμεύουν αυτόν τον μάταιο κόσμο… Υπό μία απαράβατη προϋπόθεση: Την ώρα που πρέπει θα μας πεις αυτό που θα σου ζητήσουμε, γιατί, αλλιώς, κάηκες! Ακόμα και μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι απλοί άνθρωποι ξέρουν να ξεχωρίζουν τους πραγματικούς διανοουμένους. Αυτούς που με το θάρρος της γνώμης τους επιχειρούν να προσφέρουν στην αναζήτηση της αλήθειας που έχει ανάγκη η πατρίδα μας. Αυτούς που δεν αντάλλαξαν την ελευθερία τους με θέσεις ή προνόμια, αυτούς που αντιστάθηκαν απέναντι στα κελεύσματα των ισχυρών, αυτούς που κατέβαλαν προσωπικό τίμημα. Τέτοια φυσιογνωμία ήταν ο πρόσφατα χαμένος Σαράντος Καργάκος. Καθώς και ο επίσης αείμνηστος Νεοκλής Σαρρής.
Εχουμε ανάγκη να κρατήσουμε ζωντανή τη μνήμη τους. Κυρίως το απόσταγμα του έργου και του αγώνα τους. Πώς στη μακραίωνη πορεία του ο νεότερος Ελληνισμός από τη Χειμάρρα έως την Καππαδοκία και από τον Εύξεινο Πόντο έως την Κύπρο έχει απλώσει τη μία και τεράστια καρδιά του και με αυτήν ανασαίνει και πορεύεται. Κι αυτό συμβαίνει ακόμα κι όταν μιλάει άλλες γλώσσες (τουρκόφωνοι, βλαχόφωνοι), και όταν μπερδεύεται με τις καταγωγές του (γηγενείς και πρόσφυγες), και όταν «καβγαδίζει» για τους οικογενειακούς τοπικισμούς του (Μανιάτες και Κρητικοί). Και όποιος δεν καταλαβαίνει δεν ξέρουμε για πού τραβά και πού πηγαίνει, πάντως δεν είναι παρέα μας!
Καλό είναι να τα θυμόμαστε αυτά, γιατί από τα μεγάλα κακά που έβγαλε στην επιφάνεια η συζήτηση για το Σκοπιανό είναι και θέσεις που εκφράζουν επ’ ευκαιρία διάφοροι όψιμοι μεγαλοαναλυτές.
Παίζουν εν ου παικτοίς, ανακατεύοντας επιπόλαια διαλυτικές απόψεις για το ενιαίο του ελλαδικού χώρου, αλλά και εκμεταλλευόμενοι δολίως την πληθωρικότητά του για να πλήξουν το ομοιογενές της ταυτότητάς του. Ακριβώς όπως το θέμα ήρθε στην επιφάνεια, κατά μέγα μέρος, ανεύθυνα και για εσωτερική πολιτική κατανάλωση και χρήση, έτσι κι αυτοί, επειδή πιθανόν θεώρησαν ότι το «παραπήραν δεξιά» παλιότερα, είναι ώρα να ρεφάρουν τώρα, «παίρνοντάς το και λίγο αριστερότερα».
Ευτυχώς, οι απόψεις τους, συγκρινόμενες με τα αδιάψευστα της Ιστορίας, θυμίζουν εκείνο το μαραμένο νεράντζι, που λες και δεν είχε ποτέ χυμό…
*Δικηγόρος – δημοσιογράφος
