Από τον Δημήτρη Καπράνο
Ο πατέρας μου με τη μητέρα μου είχαν διαφορά 15 χρόνια. Η μητέρα μου ήταν μια κομψή γυναίκα, μπορούσα να την πω και όμορφη, αριστοκρατική, καλομαθημένη, κόρη βουλευτή, από μεγάλη οικογένεια. Ο πατέρας μου, ένας αυτοδημιούργητος, πολύ καλός γιατρός, με μεγάλη πελατεία, κοντύτερός της μερικά εκατοστά και φαλακρός από πολύ νέος. Τους θυμάμαι όταν χόρευαν ταγκό που «περίσσευε» αισθητά το κεφάλι της μητέρας μου.
Δεν είχα παρατηρήσει ποτέ σκηνές ζηλοτυπίας, αλλά μου έμεινε μια σκηνή την ημέρα που ο πατέρας μου της έδειξε την εφημερίδα με τον Καραμανλή, με την Αμαλία, δίπλα στον Κένεντι και στην Τζάκι.
Στέλεχος της Ενώσεως Κέντρου και συνεπώς αντίπαλος του Καραμανλή, ο πατέρας μου της είπε σχεδόν αδιάφορα: «Καμάρωσε τον “φρυδά” σου. Κρίμα στην ανιψιά του Παναγιωτάκη!»
Τότε είδα τη μητέρα μου να παίρνει ένα ύφος μελαγχολικό, να αναστενάζει και να λέει με σβησμένη φωνή: «Αχ, μην κακολογείς τον κούκλο μας».
Για πρώτη φορά είδα τον πατέρα μου να ζηλεύει. «Σιγά το πρόσωπο! Χαμένη πάει η κοπέλα!» Η μητέρα μου, όπως και χιλιάδες Ελληνίδες εκείνη την εποχή, ήταν θαυμάστρια του Καραμανλή. Ο Εθνάρχης ήταν κομψός, πάντα καλοντυμένος, με αρρενωπά χαρακτηριστικά. Θα μπορούσα να πω ότι μαζί με κάποιους αστέρες του Χόλιγουντ ήταν ο ιδανικός άντρας για πολλές γυναίκες της εποχής.
Την Αμαλία Μεγαπάνου, τη μία και μοναδική σύζυγο του Κωνσταντίνου Καραμανλή, η οποία έφυγε χθες από τη ζωή, είχα την ευτυχία να τη γνωρίσω σε δύο ή τρία «τραπέζια» εφοπλιστικών οικογενειών.
Θυμάμαι μια ωραιότατη γυναίκα, κομψή, καλοντυμένη, με λεπτούς τρόπους, σχεδόν αμίλητη, η οποία σε κανένα σημείο της συζήτησης, που είχε αναπόφευκτα και πολιτικά χαρακτηριστικά, δεν έλαβε μέρος.
Την είδα επίσης σε μια παρουσίαση ενός από τα βιβλία της. Εκεί άκουσα έναν σαφή, σωστό και δομημένο λόγο, χωρίς βερμπαλισμούς και με εξαιρετική χρήση της ελληνικής γλώσσας.
Για τον γάμο της με τον Καραμανλή, που κράτησε από το 1951 μέχρι το 1970, ειπώθηκαν πολλά και γράφτηκαν λιγότερα.
Σε μια συζήτηση στην «Καθημερινή» στην απογευματινή σύσκεψη, δεν θυμάμαι ακριβώς για ποιον λόγο, ο Βαγγέλης Μπίστικας ανέφερε το όνομά της. Την ανέφερε ως «η κυρία Καραμανλή». Η Ελένη Βλάχου τον διόρθωσε αμέσως και του είπε: «“Η κυρία Μεγαπάνου” θέλετε να πείτε!» Κατάλαβα ότι το είπε με συμπάθεια. Αργότερα ρώτησα τον Μπίστικα για το περιστατικό. «Η κυρά γνωρίζει περισσότερα. Μάλλον δεν πέρασε καλά η Αμαλία με τον πρόεδρο» μου είπε.
Από το 1970, που χώρισε από τον Καραμανλή στο Παρίσι για να παντρευτεί αργότερα τον μαιευτήρα Μεγαπάνο, το όνομα του οποίου διατήρησε και μετά τον χωρισμό τους, η Αμαλία Κανελλοπούλου, υπόδειγμα Ελληνίδας αστής, ανιψιά του σπουδαίου καθηγητή και πρωθυπουργού της χώρας Παναγιώτη Κανελλόπουλου, προτίμησε να αφιερωθεί στη συγγραφή -παιδικών κυρίως- βιβλίων και να μην αναφερθεί ποτέ -μα ποτέ- στη ζωή της με τον σπουδαιότερο Ελληνα πολιτικό των νεότερων χρόνων.
Τη χαρακτήρισαν, δικαίως, «κομψότερη πρώτη κυρία που πέρασε από την Ελλάδα», την αποκάλεσαν «κυρία που παρέδιδε μαθήματα κομψότητας, μια καλλονή της εποχής της, ευγενική, από καλή, μεγαλοαστική οικογένεια της Πάτρας».
Στάθηκε πλάι στον δύσκολο, ασκητικό και πολλές φορές απόμακρο Καραμανλή με διακριτικότητα και συνέπεια. Ήταν μια πολύ δύσκολη συμβίωση δύο σχεδόν αντίθετων χαρακτήρων, η οποία άντεξε μέχρι το 1970, καθώς η Αμαλία τον είχε ακολουθήσει στην αυτοεξορία του στο Παρίσι.
Τότε υπεβλήθη η αίτηση διαζυγίου σε γαλλικό δικαστήριο, προκαλώντας αίσθηση στους κοσμικούς και πολιτικούς κύκλους της Αθήνας. Το διαζύγιο βγήκε δύο χρόνια αργότερα. Το ζευγάρι δεν απέκτησε παιδιά.
Φαίνεται πως ο Καραμανλής πράγματι «στέγνωσε την ψυχή του» για την πολιτική… Έχει μείνει στη μνήμη μου ο τρόπος με τον οποίο αντιμετώπισε ο ελληνικός Τύπος τη συνάντηση του ζεύγους Καραμανλή με το ζεύγος Κένεντι στην Ουάσινγκτον το 1961.
Ελληνες, αλλά και ξένοι δημοσιογράφοι έγραψαν ότι η παρουσία τη κομψότατης Ελληνίδας «πρώτη κυρίας» επισκίασε την Τζάκι Κένεντι! Σήμερα καταλαβαίνει κανείς ότι κάτι τέτοιο δεν ήταν και πολύ δύσκολο! Ο Ωνάσης κάτι παραπάνω θα ήξερε να μας πει!
Οι ξένες εφημερίδες ανταγωνίζονταν στα εγκώμια για την Αμαλία Μεγαπάνου
Από τον Ελευθέριο Σκιαδά
Έφυγε από τη ζωή, σε ηλικία 91 ετών, η Αμαλία Μεγαπάνου (1929-2020), η γυναίκα που εκπροσώπησε την ποιότητα και την αξιοπρέπεια, και διήνυσε μακρά και παραγωγική πορεία. Ήταν γεννημένη στην Αθήνα, θυγατέρα του Αναστάσιου, αδελφού του πολιτικού Παναγιώτη Κανελλόπουλου, και της Βικτωρίας (αργότερα Παπανικολάου). Το 1951 παντρεύτηκε τον Κωνσταντίνο Καραμανλή.
Αρχοντική στην όψη και τη συμπεριφορά, υπήρξε πάντοτε διακριτική και δεν έδωσε δικαιώματα για σχόλια όχι μόνον όσο ήταν πρώτη κυρία, αλλά καθ’ όλη τη διάρκεια του βίου της. Ωστόσο ήταν από τις γυναίκες που δεν περνούσαν απαρατήρητες και σπάνιες ήταν οι περιπτώσεις, μόνον όταν επιβαλλόταν, που απευθυνόταν στον Τύπο.
«Είναι η πλέον ωραία σύζυγος πρωθυπουργού της Ευρώπης» ισχυριζόταν η γαλλόφωνη αιγυπτιακή «Ζουρνάλ» το 1957, όταν το ζεύγος Καραμανλή πραγματοποίησε επίσημη επίσκεψη στο Κάιρο. «Είναι πιθανώς η ωραιότερη σύζυγος πρωθυπουργού στον κόσμο» αντέτεινε η λονδρέζικη «Ντέιλι Εξπρές», όταν το πρωθυπουργικό ζεύγος επισκεπτόταν τη βρετανική πρωτεύουσα, τον Φεβρουάριο 1961. Πρόκειται για την επίσκεψη με το πλούσιο και γνωστό παρασκήνιο.
Ο Τύπος ασχολείτο με τις διαμαρτυρίες που πραγματοποιούσε στους δρόμους του Λονδίνου η Μπέττυ Μπάρλετ – Αμπατιέλου, η οποία διεκδικούσε την απελευθέρωση του συζύγου της που κρατείτο στις Φυλακές Αιγίνης, καθώς και με τον τρόπο που η αγγλική αστυνομία κατέστρεφε τα πανό και διέλυε τους διαδηλωτές. Η «Ντέιλι Εξπρές», αφού δημοσίευσε φωτογραφία της Αμαλίας, παρέθετε περισσότερα στοιχεία για το παρουσιαστικό της. Τόνιζε ότι ήταν «συνεσταλμένη, γοητευτική και φιλήσυχος απόγονος ισχυράς και πλουσίας οικογενείας Ελλήνων πολιτικών» και συμπλήρωνε πως ο Ελληνας πρωθυπουργός ήταν «υιός πτωχού διδασκάλου απομεμακρυσμένης περιοχής της Μακεδονίας και τον υπανδρεύθη προ εννέα ετών».
Όσο για τον ρόλο της δίπλα στον επιφανή Ελληνα, σημείωνε πως «λαμβάνει μέγα μέρος εις την εργασίαν του 52ετούς συζύγου της, όταν πρόκειται να πραγματοποιηθούν συναντήσεις μετά σημαινόντων προσώπων». Έσπευδε δε ο συντάκτης να συμπεράνει πως η νεαρά σύζυγος του Ελληνα πρωθυπουργού θα σημείωνε μεγάλη κοινωνική επιτυχία στους διπλωματικούς κύκλους του Λονδίνου τις επόμενες ημέρες.
Η Αμαλία ακολούθησε τον Κ. Καραμανλή στην αυτοεξορία του στο Παρίσι και χώρισαν το 1971. Το διαζύγιο εκδόθηκε «κοινή υπαιτιότητι» από το Πρωτοδικείο Αθηνών τον Μάιο του 1971 και στάλθηκε από τους δικηγόρους του ζευγαριού (Δημ. Μακρής – Γεώργ. Οικονομόπουλος) στην Αρχιεπισκοπή Αθηνών. Παντρεύτηκε τον μαιευτήρα Επαμεινώνδα Μεγαπάνο και ως Αμαλία Μεγαπάνου υπογράφει το πλούσιο συγγραφικό της έργο. Ιδιαίτερη είναι η προσφορά της στη λαϊκή παράδοση και μνημειώδες το έργο της «Σχέδια από ελληνικά κεντήματα», ένα λεύκωμα που εκδόθηκε από το «Μουσείο Μπενάκη» (1981).
