Ο βραβευμένος επί σειρά ετών για τα προϊόντα του γεωργός, κτηνοτρόφος και τυροκόμος είναι γνωστός για την αυστηρή κριτική που ασκεί στα κακώς κείμενα της ελληνικής πρωτογενούς παραγωγής
Η συζήτηση με τον Νικόλα Πιτταρά από τη Νάξο έχει πάντα ξεχωριστό ενδιαφέρον. Οχι μόνο γιατί πρόκειται για έναν έμπειρο επαγγελματία, που βρίσκεται εδώ και πολλά χρόνια στην πρώτη γραμμή της παραγωγής, αλλά διότι έχει άποψη και την εκφράζει δοθείσης ευκαιρίας.
- Του Θανάση Αντωνίου
Αυτή την περίοδο, με την τιμή του βόειου κρέατος σε συνεχή ανοδική πορεία και την ανησυχία στον κτηνοτροφικό κλάδο να κορυφώνεται, η γνώμη του έχει ιδιαίτερη σημασία.
Ο Νικόλας Πιτταράς θεωρεί ότι, από τη στιγμή που το μερίδιο του εγχώριου βόειου κρέατος είναι πολύ μικρό στο σύνολο της κατανάλωσης (αρκετά κάτω από 20%), η αύξηση των τιμών στο κρεοπωλείο και στη μεγάλη λιανική είναι κάτι που έρχεται από εξωτερικό κι όχι φυσικά από τους ίδιους τους κτηνοτρόφους.
«Το κυνήγι που τρώνε οι κτηνοτρόφοι σε όλη την Ευρώπη είναι απίστευτο» μας λέει. «Εδώ και μια τετραετία, οι συνάδελφοί μου στην Ευρωπαϊκή Ενωση φωνάζουν για όσα έρχονται. Πού ήταν οι πολιτικοί και οι καταναλωτές όλη αυτή την περίοδο; Μέχρι πότε πίστευε ο μέσος καταναλωτής ότι θα είχε τον κτηνοτρόφο να δουλεύει 365 ημέρες τον χρόνο επί 16 ώρες την ημέρα για να τρώει αυτός μοσχάρι… τζάμπα;» αναρωτιέται ο κτηνοτρόφος από τη Νάξο.
«Εδώ, στη Νάξο, φτιάχνουμε ένα από τα καλύτερα τυριά του κόσμου, τη γραβιέρα Νάξου ΠΟΠ, και δεν ξέρω έναν κτηνοτρόφο που να έχει κάνει μία φορά στη ζωή του διακοπές. Οποιος κτηνοτρόφος κλείσει πλέον τη μονάδα του θεωρεί ότι σώθηκε από την καταστροφή» μας λέει, επιμένοντας ότι στη Νάξο οι κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις μειώνονται χρόνο με τον χρόνο και το ζωικό κεφάλαιο συρρικνώνεται.
Λατινική Αμερική και κρέας
Σύμφωνα με τον συνομιλητή μας, το μοσχάρι που έρχεται από τη Λατινική Αμερική, π.χ. από την Αργεντινή, φτιάχνεται χωρίς κανενός είδους περιβαλλοντικές δεσμεύσεις, χωρίς κανενός είδους έλεγχο και περιορισμούς στα φυτοφάρμακα που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή ζωοτροφών και τα κτηνοτροφικά φάρμακα, και χωρίς κανέναν περιορισμό σε ζητήματα ευζωίας του ζωικού κεφαλαίου.
«Το κρέας αυτό θα φτάσει εδώ χρεώνοντας τον πλανήτη με έναν σωρό βλαβερούς περιβαλλοντικούς όρους συν τα μεταφορικά. Θα έχουμε λοιπόν ένα κρέας το οποίο είναι φθηνότερο από αυτό που μπορούν να παραγάγουν οι Ευρωπαίοι κτηνοτρόφοι σήμερα, αλλά ακριβότερο από αυτό που αγοράζαμε πριν από μια τετραετία, και μάλιστα με πολύ χειρότερο υγειονομικό και περιβαλλοντικό χαρακτήρα» υποστηρίζει.
Ο Ναξιώτης παραγωγός επισημαίνει πως η Ευρώπη καθημερινά χάνει ένα κομμάτι της διατροφικής της αυτάρκειας κι εξαρτάται όλο και περισσότερο από κρέας, από τρόφιμα γενικά, που παράγεται εκτός της ηπείρου μας, αμφίβολης κατάστασης και προέλευσης. Σύμφωνα με τον Ν. Πιτταρά, οι Ελληνες κτηνοτρόφοι, όσοι τέλος πάντων αποφάσισαν να συνεχίσουν μέσα σε αυτές τις συνθήκες, δεν παραπονιούνται με την ένταση των Ευρωπαίων συναδέλφων τους, γιατί έχουν πλέον αντιληφθεί ότι κανείς δεν δίνει σημασία στις εκκλήσεις και στα παράπονά τους.
«Είναι η πιο δύσκολη δουλειά στην Ευρωπαϊκή Ενωση, και στην Ελλάδα επίσης» μας λέει και περνά στην αντεπίθεση: «Εχουμε μια κυβέρνηση η οποία το μόνο που την ενδιαφέρει είναι πόση φορολογία θα επιβάλει, πόσο ΦΠΑ θα συγκεντρώσει, χωρίς να δίνει καμία σημασία στον αγρότη. Γιατί να ασχοληθεί με τον αγρότη; Για παράδειγμα, αν στον Εβρο ένας γεωργός καλλιεργήσει 2.000 στρέμματα σιτάρι, θα μαζέψει περίπου 1.000 τόνους σιτάρι. Πόσο κοστίζουν; Περίπου 150 χιλιάρικα και, με 6% ΦΠΑ, είναι περίπου 9.000 ευρώ. Τι είναι 9.000 ευρώ; Ενα καλό τραπέζι σε ένα εστιατόριο στη Μύκονο».
Ο Ναξιώτης επαγγελματίας της πρωτογενούς παραγωγής θεωρεί ότι ως χώρα δεν δίνουμε καμία σημασία στην επισιτιστική ασφάλεια – η μέριμνα για την είσπραξη φόρων έχει επισκιάσει κάθε πολιτική σχεδιασμού για ένα βιώσιμο κτηνοτροφικό «αύριο». «Θέλουν να μας τελειώσουν; Δεν ξέρω. Δεν βλέπω την κατάσταση να αλλάζει. Εδώ στη Νάξο είμαστε ξεχασμένοι» μας λέει κι επιμένει πως για κάποιους συναδέλφους του στο νησί των Κυκλάδων το κλείσιμο των μονάδων τους έχει καταντήσει… λύση στα προβλήματά τους.
Στην Ελλάδα, κάποιες φορές, η παραγωγικότητα τιμωρείται
Η περίπτωση του Νικόλα Πιτταρά είναι χαρακτηριστική του στρεβλού χαρακτήρα των επιδοτήσεων – το σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ αποκάλυψε ένα παρασκήνιο που τρομάζει. Ο Ναξιώτης κτηνοτρόφος και τυροκόμος έχει κινηθεί νομικά σε βάρος του ΟΠΕΚΕΠΕ για την επιδότηση μεταφοράς ζωοτροφών. Οπως μας εξηγεί, ενώ παράγει περίπου το 16% του αγελαδινού γάλακτος της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, επιδοτείται μόνο για το 3% της επιδότησης μεταφοράς ζωοτροφών.
Σε δεύτερο επίπεδο κι επειδή υπάρχει η δυνατότητα επιδότησης για το γάλα που οδηγείται για τυροκόμηση στα νησιά του Αιγαίου, ο συνομιλητής μας χάνει τη μισή επιδότηση, διότι δεν έχει χαρτί από κέντρο γενετικής βελτίωσης για την παραγωγικότητα των ζώων του. Αξίζει να σημειώσουμε ότι έχει πετύχει να παράγει πάνω από 13 τόνους γάλα/ζώο. Κι εδώ έχει κινηθεί νομικά ενάντια του ΟΠΕΚΕΠΕ.
«Φέτος θα περάσω τους 3.000 τόνους γάλακτος» μας λέει κι εξηγεί: «Αν χάνω επιδότηση 5 λεπτά/κιλό στο μισό μου γάλα, είναι ποσό 60.000-70.000 ευρώ. Οποιος προσπαθεί να κάνει σωστά τη δουλειά του, όποιος έχει ξοδέψει τη ζωή του για να φτιάξει ένα παραγωγικό κοπάδι που να πλησιάζει ή και να ξεπερνά, π.χ., τους Ολλανδούς στην Ελλάδα τιμωρείται».
Ο Νικόλας Πιτταράς θεωρεί ότι έχει δημιουργηθεί στο κοινό μια εσφαλμένη εντύπωση για τα κέρδη από την κτηνοτροφική εκμετάλλευση, καθώς η κτηνοτροφία είναι επάγγελμα το οποίο, ακόμα κι όταν πραγματοποιεί μεγάλο τζίρο, έχει συνήθως μηδαμινά κέρδη.
«Κάθε μέρα η κτηνοτροφική μονάδα μου χρησιμοποιεί 1.000-1.200 κιλά σογιάλευρο. Πληρώνω 200 ευρώ παραπάνω τον τόνο για να ταΐσω το κοπάδι με μη γενετικά τροποποιημένες ζωοτροφές, γιατί επιθυμώ να φάει ο κόσμος καθαρό κρέας και τυρί. Ομως, 200 ευρώ την ημέρα είναι τεράστιο έξοδο, συν τα έξοδα για την πιστοποίησή μου. Εξοδα που δεν μπορώ να τα πάρω από πουθενά αλλού, παρά μόνο από την αγορά. Πόσα να πάρω, όμως, από την αγορά και πόσο να ξεφύγει στην τιμή μια γραβιέρα Νάξου από μια άλλη;» αναρωτιέται.
Αύξηση πάνω από 20% του σφάγιου για τον παραγωγό
Ο Νικόλας Πιτταράς έχει λάβει την έγκριση για επένδυση εκσυγχρονισμού του τυροκομείου του, αλλά και τη δημιουργία παρασκευαστηρίου ζωοτροφών, κίνηση που θα αυξήσει την αυτάρκειά του και, λογικά, θα μειώσει το κόστος παραγωγής κρέατος και γάλακτος. Κι όμως, έπρεπε να περιμένει 50 μήνες για να του πληρώσουν το πρώτο αίτημα πληρωμής! Οπως μας εξήγησε, προσπαθούσε επί έξι χρόνια να συγκεντρώσει τις απαιτούμενες άδειες για μονάδα επεξεργασίας αποβλήτων!
Ασχετα όμως από τις άδειες και τον κόπο που χρειάστηκε για να εξασφαλιστούν, ο Ν. Πιτταράς κατέθεσε το πρώτο αίτημα πληρωμής το 2021 και του έδωσαν τα πρώτα χρήματα –κουτσουρεμένα, μάλιστα- τον Ιούνιο του 2025, χωρίς να έχει κανένα απολύτως πρόβλημα στη διαδικασία. «Δεν έχουν κανέναν λόγο να υπάρχει μια τυροκομική μονάδα στη Νάξο. Ας φάει ο κόσμος εισαγόμενο κρέας και τυρί…» μας λέει με παράπονο.
Η τιμή του γάλακτος στο νησί τη στιγμή που συζητήσαμε μαζί του (τέλη Σεπτεμβρίου), αναμενόταν πως θα κινηθεί το επόμενο διάστημα στα 55-56 λεπτά/κιλό. Ο Ν. Πιτταράς παράγει περίπου 9 τόνους γάλα ημερησίως και φτιάχνει περίπου 250 τόνους τυρί τον χρόνο, ενώ διαθέτει στην αγορά περίπου 100 τόνους κρέας. Οπως μας ενημέρωσε το κρέας (σφάγιο) πωλείται 7,5 ευρώ το κιλό, έχοντας καταγράψει αύξηση 20% σε σχέση με πέρυσι, δηλαδή περίπου 2 ευρώ/κιλό, όταν στα σουπερμάρκετ έχει πάρει μέχρι και 8 ευρώ/κιλό.
«Ο παραγωγός είναι πάντα τιμωρημένος» μας λέει και συμπληρώνει: «Το ότι δεν ακουγόμαστε στη συζήτηση για τις τιμές του κρέατος είναι διότι έχουμε αντιληφθεί ότι δεν υπάρχει λογική σε αυτή τη συζήτηση. Δεν πάει πια αυτή η δουλειά – παρεμπιπτόντως, εμείς δεν τη θεωρήσαμε ποτέ δουλειά. Στη Νάξο ζω, πιο λογικό για μένα θα ήταν να νοικιάζω ομπρέλες στην παραλία. Αυτό, μάλιστα, είναι δουλειά! Οποιος αρμέγει αγελάδες και φτιάχνει τυρί στα νησιά του Αιγαίου δεν κάνει επάγγελμα – κάνει λειτούργημα».
Αγριες καταστάσεις
Η κατάσταση έχει αγριέψει, σε σημείο που συνεργασίες χρόνων ανάμεσα σε τυροκόμους και χονδρεμπόρους διακόπτονται εύκολα, λέει στον «Ε.Α.» ο Νικόλας Πιτταράς.
50 λεπτά φθηνότερη
Σύμφωνα με τον Ναξιώτη παραγωγό, αυτό γίνεται επειδή ο πελάτης έχει τη δυνατότητα να βρει μια γραβιέρα 50 λεπτά το κιλό φθηνότερη, αφού κοιτάνε μόνο την τιμή.
Γνωρίζουν τι ψωνίζουν;
«Μήπως γνωρίζουν τι ψωνίζουν; Θα φάμε, λοιπόν, απομίμηση τυριού και συνθετικά κρέατα. Ακούγεται κι αυτό ως ερμηνεία για την αύξηση της τιμής του κρέατος πανευρωπαϊκά…»
Πηγή: Εφημερίδα Έλληνας Αγρότης
