Το Πεκίνο αλλάζει πίστα, με πάνω από 100 εκτοξεύσεις στον ορίζοντα, με επανδρωμένες αποστολές και δορυφόρους στο «βαθύ» Διάστημα
- Του Νίκου Ζαμπάρα
Το 2026 άρχισε για την Κίνα όπως ακριβώς τελείωσε το 2025: με εκτοξεύσεις, ένταση και σαφές μήνυμα στρατηγικής φιλοδοξίας. Δύο τροχιακές εκτοξεύσεις μέσα στην ίδια ημέρα, διαφορετικοί πύραυλοι, διαφορετικά φορτία και διαφορετικοί στόχοι – αλλά ένα κοινό συμπέρασμα: το Πεκίνο αντιμετωπίζει πλέον το διάστημα όχι ως πεδίο επίδειξης ισχύος, αλλά ως μόνιμο επιχειρησιακό χώρο.
Η διπλή εκτόξευση πυραύλων Long March τον Ιανουάριο σηματοδότησε την έναρξη μιας χρονιάς που αναμένεται να σπάσει κάθε προηγούμενο ρεκόρ κινεζικής δραστηριότητας. Και δεν πρόκειται απλώς για αριθμούς. Πίσω από τους δορυφόρους, τις τροχιές και τα χρονοδιαγράμματα, διαμορφώνεται μια συνολική στρατηγική που προκαλεί αυξανόμενη ανησυχία στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η πρώτη εκτόξευση του 2026 αφορούσε τον Yaogan-50 (01), έναν δορυφόρο που, επισήμως, προορίζεται για χαρτογράφηση, γεωργικές εκτιμήσεις και διαχείριση φυσικών καταστροφών. Οπως, όμως, συμβαίνει σχεδόν πάντα με τη σειρά Yaogan, οι επίσημες περιγραφές θεωρούνται από τη Δύση ελλιπείς. Ο δορυφόρος τοποθετήθηκε σε ιδιαίτερα ανάδρομη τροχιά, με κλίση 142 μοιρών, κάτι που δεν είναι τυπικό για κινεζικές αποστολές.
Τέτοιες τροχιές απαιτούν μεγαλύτερη κατανάλωση καυσίμων και προσφέρουν πλεονεκτήματα κυρίως σε στρατιωτικές αποστολές επιτήρησης, με αυξημένη ταχύτητα κάλυψης και επαναλαμβανόμενη παρατήρηση κρίσιμων περιοχών. Σύμφωνα με αναλυτές στις ΗΠΑ, η επιλογή αυτή μόνο τυχαία δεν είναι. Το γεγονός ότι η Κίνα δεν αντιμετωπίζει γεωγραφικούς περιορισμούς εκτόξευσης, όπως το Ισραήλ που συχνά καταφεύγει σε ανάδρομες τροχιές, ενισχύει τις υποψίες ότι ο Yaogan-50 αποτελεί μέρος ευρύτερου πειραματισμού σε στρατιωτικές δυνατότητες συλλογής πληροφοριών από το Διάστημα.
Η χρήση του δείκτη (01) υποδηλώνει συνέχεια. Και η συνέχεια αυτή είναι που ανησυχεί περισσότερο.
Λίγες ώρες αργότερα, ένας Long March 8A τοποθέτησε ακόμα εννέα δορυφόρους στο δίκτυο Guowang. Πρόκειται για την κρατικά καθοδηγούμενη μεγα-συστοιχία της Κίνας, η οποία φιλοδοξεί να «απλώσει» στο Διάστημα σχεδόν 13.000 δορυφόρους σε πλήρη ανάπτυξη. Επισήμως, το Guowang είναι ένα δίκτυο επικοινωνιών. Στην πράξη, θεωρείται από τη Δύση το στρατηγικό κινεζικό αντίβαρο στο Starlink της SpaceX. Με 145 δορυφόρους ήδη σε τροχιά και στόχο τους 400 έως το 2027, η ανάπτυξη είναι ταχεία και συστηματική. Οι εκτιμώμενες μάζες των δορυφόρων οδηγούν πολλούς αναλυτές στο συμπέρασμα ότι το Guowang δεν περιορίζεται σε ευρυζωνικές υπηρεσίες. Πλοήγηση, τηλεπισκόπηση, επιτήρηση και διαχείριση διαστημικής κυκλοφορίας θεωρούνται πιθανά δευτερεύοντα -ή και κύρια- φορτία. Η ανησυχία εντείνεται από το γεγονός ότι η Κίνα έχει ήδη καταθέσει αιτήσεις στην ITU (σ.σ.: η Διεθνής Ενωση Τηλεπικοινωνιών, είναι ο οργανισμός του ΟΗΕ αρμόδιος για τις τεχνολογίες τηλεπικοινωνιών και πληροφοριών) για μελλοντικά δίκτυα άνω των 200.000 δορυφόρων, κίνηση που, αν υλοποιηθεί, θα αλλάξει δραστικά την ισορροπία ισχύος σε χαμηλή τροχιά.
Η μετάβαση
Το 2025 αποτέλεσε ορόσημο. Με πάνω από 90 τροχιακές εκτοξεύσεις και περισσότερα από 300 διαστημικά σκάφη σε τροχιά, η Κίνα λειτούργησε σε ρυθμούς που μέχρι πρόσφατα μόνο οι ΗΠΑ είχαν προσεγγίσει. Ομως, το πιο ανησυχητικό για την Ουάσινγκτον δεν ήταν ο όγκος, αλλά η ωριμότητα.
Η Κίνα διαχειρίστηκε κρίσεις σε τροχιά, διατήρησε επανδρωμένες αποστολές μεγάλης διάρκειας και απέδειξε ότι δεν ήταν απλά μια χρονιά σταδιακής προόδου, αλλά μια χρονιά όπου η κλίμακα, η πολυπλοκότητα και οι αυξημένοι κίνδυνοι διαχειρίζονται με… μαεστρία από τα στελέχη της κινεζικής διαστημικής υπηρεσίας. Το οικοσύστημα λειτουργεί πλέον ολιστικά: κρατικά προγράμματα, στρατιωτικές ανάγκες και εμπορικές εταιρίες κινούνται παράλληλα.
Το 2026 αναμένεται κλιμάκωση. Οι ενδείξεις δείχνουν πάνω από 100 εκτοξεύσεις, με περαιτέρω επιτάχυνση του Guowang, περισσότερες εμπορικές αποστολές και είσοδο νέων επαναχρησιμοποιήσιμων πυραύλων από ιδιωτικές εταιρίες, όπως η Landspace και η Galactic Energy.
Στις μεγάλες αποστολές περιλαμβάνονται οι Shenzhou-23 και 24, με την τελευταία πιθανώς να μεταφέρει τον πρώτο διεθνή αστροναύτη στο Tiangong, καθώς και το Chang’e-7 στον νότιο πόλο της Σελήνης – περιοχή τεράστιου στρατηγικού ενδιαφέροντος λόγω πιθανών αποθεμάτων πάγου.
Από τον ανταγωνισμό στην υπεροχή
Η επιτάχυνση που έχει αναπτύξει η Κίνα δεν αντιμετωπίζεται από τις ΗΠΑ πλέον ως απλός τεχνολογικός ανταγωνισμός. Εκθεση της Επιτροπής Οικονομικής και Ασφαλείας ΗΠΑ – Κίνας προειδοποίησε ότι το Πεκίνο επιδιώκει μια διαστημική κυριαρχία μέσω ενοποιημένης στρατηγικής που συνδυάζει στρατιωτικά, εμπορικά και διπλωματικά εργαλεία.
Στελέχη της United States Space Force (ο κλάδος διαστημικών υπηρεσιών των Ενόπλων Δυνάμεων των ΗΠΑ) έχουν εκφράσει ανοιχτά ότι πρόκειται για «πρωτοφανή ρυθμό επέκτασης», τονίζοντας ότι τα πυκνά κινεζικά δίκτυα δορυφόρων και οι αυξανόμενες δυνατότητες θα μπορούσαν να περιορίσουν την ελευθερία δράσης των ΗΠΑ σε περίπτωση κρίσης, ιδιαίτερα στον Ινδο-Ειρηνικό. Με την ανησυχία να μην αφορά μόνο το παρόν, αλλά και το πώς το Πεκίνο φαίνεται διατεθειμένο να αποδεχθεί αποτυχίες -όπως συνέβη στις πρώτες προσπάθειες ανάκτησης πυραύλων- ως τίμημα για μακροπρόθεσμη υπεροχή. Για την Ουάσινγκτον αυτό θυμίζει τη φιλοσοφία που επέτρεψε στη SpaceX να αλλάξει τα δεδομένα την προηγούμενη δεκαετία.
Με το… καλημέρα του νέου έτους, γίνεται όλο και πιο σαφές ότι η Κίνα δεν επιδιώκει απλώς παρουσία στο Διάστημα, αλλά θέλει να έχει κυριαρχικό ρόλο εκεί, να διαμορφώσει τις νέες συνθήκες στο Διάστημα! Με συστοιχίες δορυφόρων, επανδρωμένες αποστολές και αποστολές στο «βαθύ» Διάστημα να εξελίσσονται ταυτόχρονα, το Πεκίνο χτίζει τις βάσεις για διαστημική ισχύ μακράς διάρκειας. Για τις ΗΠΑ τα μηνύματα είναι ανησυχητικά: το Διάστημα δεν είναι πλέον ένα ουδέτερο κοινό αγαθό, αλλά ακόμα ένα πεδίο ανταγωνισμού, όπου η Κίνα κινείται γρήγορα, συστηματικά και χωρίς να κοιτάζει πίσω.
Το 2026 ενδέχεται να μην είναι η χρονιά της μεγάλης σύγκρουσης, αλλά ίσως αποδειχθεί η χρονιά κατά την οποία η ισορροπία σε τροχιά άρχισε να γέρνει.
