Σήμερα αρχίζει η συζήτηση του νομοσχεδίου. Οι βασικοί άξονες και οι περιορισμοί που αίρονται. Οι ΣΣΕ καταργήθηκαν από το πρώτο Μνημόνιο
Στην επικύρωση από τη Βουλή της συμφωνίας που επετεύχθη ανάμεσα στο υπουργείο Εργασίας και στους κοινωνικούς εταίρους προχωρά η κυβέρνηση. Σήμερα ξεκινά η διαδικασία της συζήτησης επί του νομοσχεδίου 16 άρθρων, το οποίο περιλαμβάνει σαφείς βελτιώσεις στο πλαίσιο των συλλογικών διαπραγματεύσεων και συμβάσεων, οι οποίες -με ελάχιστες εξαιρέσεις- έπαψαν να ισχύουν για πάνω από μία δεκαετία.
Μέχρι τις επώδυνες μνημονιακές αλλαγές του 2012, οι μισθοί για τη συντριπτική πλειονότητα των εργαζομένων του ιδιωτικού τομέα καθορίζονταν από περίπου 150 συλλογικές συμβάσεις -κατά κύριο λόγω κλαδικές-, ενώ το ύψος του κατώτατου μισθού αφορούσε μόνο τους ανειδίκευτους και τους νεοεισερχόμενους στην αγορά εργασίας.
Ωστόσο, η τρόικα πέτυχε τη νομοθέτηση της ουσιαστικής κατάργησης των συμβάσεων και προέτασσε μόνο την υπογραφή επιχειρησιακών, κάτι που οδήγησε στην κατακρήμνιση των μισθών, σε συνδυασμό πάντα με το πάγωμα των τριετιών. Η Ευρωπαϊκή Ενωση επέβαλε στα κράτη-μέλη την εφαρμογή κοινοτικής οδηγίας που συστήνει ότι θα πρέπει το 60% των εργαζομένων να καλύπτεται από συλλογικές συμβάσεις, όταν στη χώρα μας το ποσοστό είναι μόλις στο 20%.
Εν τέλει, η κυβέρνηση ενσωμάτωσε στο εθνικό Δίκαιο την οδηγία πέρυσι και τώρα φέρνει στη Βουλή ένα δεύτερο νομοσχέδιο, προϊόν συμφωνίας μεταξύ της ΓΣΕΕ και των εργοδοτικών εταίρων (ΣΕΒ, ΓΣΕΒΕΕ, ΕΣΕΕ, ΣΕΤΕ, ΣΒΕ), το οποίο άρει κάποιους από τους περιορισμούς που είχαν θεσπιστεί.
Οι βασικοί άξονες του νομοσχεδίου:
1 Πιο εύκολη επέκταση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας (ΣΣΕ)
• Μείωση του απαιτούμενου ποσοστού κάλυψης
Σήμερα η επέκταση μίας ΣΣΕ είναι δυνατή μόνο εφόσον δεσμεύει εργοδότες που απασχολούν ποσοστό μεγαλύτερο του 50% των εργαζομένων του κλάδου ή του επαγγέλματος. Με την Εθνική Κοινωνική Συμφωνία το ποσοστό αυτό μειώνεται από 50% σε 40%.
• Δημιουργείται μια νέα δυνατότητα για την επέκταση Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας, καθώς το ποσοτικό κριτήριο του 40% δεν θα εξετάζεται καθόλου όταν τη ΣΣΕ συνυπογράφουν εθνικοί κοινωνικοί εταίροι.
• Δυνατότητα στη ΓΣΕΕ να μπορεί να συνυπογράφει κλαδικές ΣΣΕ επικουρικά, εφόσον προσκληθεί από αρμόδιο πρωτοβάθμιο ή δευτεροβάθμιο σωματείο να το κάνει, ώστε να εφαρμόζεται η νέα δυνατότητα της επέκτασης.
• Προσδιορισμός πεδίου εφαρμογής ΣΣΕ για τον εντοπισμό του πεδίου της επέκτασης με την αναφορά στο κείμενο των κλαδικών συμβάσεων των ΚΑΔ και άλλων στοιχείων που προσδιορίζουν τον εκάστοτε κλάδο.
• Λειτουργικά Μητρώα Οργανώσεων (ΓΕΜΗΣΟΕ και ΓΕΜΗΟΕ) για τον εντοπισμό του ποσοστού κάλυψης.
• Μείωση των στοιχείων που απαιτούνται για την εγγραφή στα απολύτως απαραίτητα.
• Επαναπροσδιορισμός των έννομων συνεπειών που συνεπάγεται η μη εγγραφή στα Μητρώα – Μη αναστολή των δικαιωμάτων που απορρέουν από τη συνδικαλιστική δράση.
• Η εγγραφή οργάνωσης απαιτείται μόνο για την επέκταση μιας ΣΣΕ και για την προσφυγή στον ΟΜΕΔ.
• Τα εκλογικά έγγραφα θα παραδίδονται από τις συνδικαλιστικές οργανώσεις στο Πρωτοδικείο, αντί για το Μητρώο.
2 Πλήρης προστασία των εργαζομένων μετά τη λήξη των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας
• Ολοι οι όροι μίας ΣΣΕ που αφορούν τους εργαζομένους εξακολουθούν να ισχύουν και μετά τη λήξη της.
• Παράταση για τρεις μήνες στις ΣΣΕ.
• Μετά το τρίμηνο, εξακολουθούν να ισχύουν όλοι οι όροι της ΣΣΕ μέχρι τη σύναψη νέας συλλογικής ή ατομικής σύμβασης εργασίας (πλήρης μετενέργεια).
• Καταργείται η μνημονιακή ρύθμιση για τη μερική μετενέργεια που ισχύει από το 2012.
• Επαναφέρεται το προμνημονιακό καθεστώτος της πλήρους μετενέργειας.
• Προστασία των νεοπροσλαμβανομένων, οι οποίοι θα καλύπτονται από την ΣΣΕ εάν προσλαμβάνονται κατά την τρίμηνη παράτασή της.
3 Επιτάχυνση διαδικασιών σε περίπτωση διαφωνίας εργαζομένων και εργοδοτών
• Μηχανισμός προελέγχου των μονομερών αιτήσεων προσφυγής στη Μεσολάβηση και τη Διαιτησία.
• Σύσταση και λειτουργία τριμελούς επιτροπής στον ΟΜΕΔ.
• Ελεγχος αυστηρά και μόνο των νόμιμων προϋποθέσεων για μεσολάβηση και μονομερή προσφυγή.
• Κατάργηση του δεύτερου βαθμού διαιτησίας του ΟΜΕΔ για την γρηγορότερη επίλυση διαφορών αλλά με ταυτόχρονη διατήρηση της δυνατότητας δικαστικής προσβολής της διαιτητικής απόφασης.