Μεταφορές και κτήρια αυξάνουν τη ζήτηση
Μπροστά σε μια βαθιά αλλαγή στο ενεργειακό της μοντέλο βρίσκεται η παγκόσμια οικονομία, με τον ηλεκτρισμό να αναδεικνύεται στον βασικό άξονα ανάπτυξης της επόμενης περιόδου. Αυτό προκύπτει από τη νέα ετήσια έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (ΙΕΑ), η οποία σκιαγραφεί μια εποχή ταχείας και διαρκούς αύξησης της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης, η κατανάλωση ηλεκτρισμού αναμένεται να επιταχυνθεί αισθητά μέσα στην επόμενη πενταετία. Η πρόσθετη ζήτηση που θα καταγράφεται κάθε χρόνο θα είναι κατά 50% υψηλότερη σε σχέση με τον μέσο όρο της προηγούμενης δεκαετίας, οδηγώντας σε ετήσιο ρυθμό αύξησης 3,6%, έναντι 2,8% που ίσχυε τα προηγούμενα χρόνια.
Καθοριστικό ρόλο σε αυτή τη μεταβολή παίζουν μια σειρά από δομικούς παράγοντες. Η εκτεταμένη χρήση κλιματισμού, ο εξηλεκτρισμός της βιομηχανικής παραγωγής, η διείσδυση των ηλεκτρικών οχημάτων και η ανάπτυξη των κέντρων δεδομένων ενισχύουν σταθερά την κατανάλωση. Ωστόσο, ο ΙΕΑ εκτιμά ότι, έως το 2030, μεγαλύτερη βαρύτητα θα έχουν κυρίως ο τομέας της ψύξης και οι μεταφορές, σε αντίθεση με τα data centers που έχουν κυριαρχήσει στη δημόσια συζήτηση.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στον κτιριακό τομέα, ο οποίος αναδεικνύεται στον ισχυρότερο μοχλό αύξησης της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας. Πέρα από τα συστήματα ψύξης και τις αντλίες θερμότητας, τα κτίρια –ιδίως στις αναπτυσσόμενες οικονομίες– συγκεντρώνουν πλέον το μεγαλύτερο μέρος της νέας κατανάλωσης, συνδέοντας άμεσα τον εξηλεκτρισμό με την οικονομική και αστική ανάπτυξη.
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά συμπεράσματα της έκθεσης είναι ότι η ζήτηση ηλεκτρισμού θα αυξάνεται με ταχύτερο ρυθμό από την ίδια την παγκόσμια οικονομία. Η τάση αυτή καταδεικνύει τον σταδιακό αλλά βαθύ εξηλεκτρισμό της συνολικής οικονομικής δραστηριότητας, φαινόμενο που έχει ήδη γίνει εμφανές τα τελευταία χρόνια σε χώρες όπως η Κίνα και αναμένεται να επεκταθεί και σε άλλα κράτη.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ο ΙΕΑ προβλέπει ότι η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας θα αυξηθεί κατά 300 τεραβατώρες (TWh) έως το τέλος της τρέχουσας δεκαετίας. Οι βασικοί τομείς που θα τροφοδοτήσουν αυτή την άνοδο είναι οι μεταφορές, τα κτίρια και η βιομηχανία. Κρίσιμο ζητούμενο για τη Γηραιά Ήπειρο παραμένει, πάντως, η ανάκαμψη της βιομηχανικής δραστηριότητας, μετά το ισχυρό πλήγμα που υπέστη κατά την ενεργειακή κρίση των ετών 2022-2023.
