Σε ένα εκτενές ρεπορτάζ, το διεθνές πρακτορείο Reuters κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για την ανεξέλεγκτη εκτόξευση των ενοικίων που μετατρέπεται σε τροχοπέδη για τη χώρα, εξανεμίζοντας τα εισοδήματα των πολιτών και βυθίζοντας τη μεσαία τάξη σε οικονομική ασφυξία.
Το χάσμα μισθών και ενοικίων
Η έρευνα του Reuters αναδεικνύει μια ζοφερή πραγματικότητα. Πολλοί Έλληνες χάνουν χρήματα καθημερινά, καθώς η άνοδος των τιμών στα ακίνητα είναι κατά πολύ ταχύτερη από την αύξηση των εισοδημάτων. Αυτό αναγκάζει τα νοικοκυριά σε επώδυνες επιλογές όπως περικοπές σε βασικά αγαθά, στη θέρμανση και το φαγητό, περιορισμό της ψυχαγωγίας και συχνά, ανάληψη νέων χρεών για την κάλυψη των τρεχουσών αναγκών.
Τα στοιχεία που παραθέτει το πρακτορείο από το Ινστιτούτο Μικρών Επιχειρήσεων (ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ) σοκάρουν:
Η επάρκεια εισοδήματος βρίσκεται σε ιστορικό χαμηλό.
Έξι στα δέκα νοικοκυριά δηλώνουν πλέον επίσημα ότι το μηνιαίο εισόδημά τους δεν επαρκεί για να βγει ο μήνας.
Περισσότερο από το 83% των Ελλήνων δηλώνουν αδυναμία αποταμίευσης.
Ο Θεμιστοκλής Μπάκας, πρόεδρος του E-Real Estate Network, μεταφέρει στο Reuters μια εικόνα που προκαλεί ανατριχίλα, παραβάλλοντας το σήμερα με τις πιο σκοτεινές περιόδους της ελληνικής ιστορίας. «Είναι σαν τους ανθρώπους που περίμεναν στην ουρά σε ένα παντοπωλείο τη δεκαετία του 1940. Τότε, έκαναν ουρά για φαγητό, λάδι, ψωμί. Σήμερα, η Ελλάδα φαίνεται να περιμένει στην ουρά για ένα σπίτι», δηλώνει χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι για ένα και μόνο διαμέρισμα μπορεί να εκδηλώσουν ενδιαφέρον εκατοντάδες απεγνωσμένοι πολίτες.
Η ανάλυση του Reuters εντοπίζει τις αιτίες της έλλειψης στέγης σε μια σειρά από παράγοντες που κληρονομήθηκαν από τα χρόνια της κρίσης και επιδεινώθηκαν από τη νέα διεθνή πραγματικότητα.
Κατά τη διάρκεια της οικονομικής κατάρρευσης, η οικοδομή «πέθανε». Σύμφωνα με στοιχεία της Τράπεζας Πειραιώς, υπάρχει σήμερα έλλειμμα 180.000 κατοικιών στις μεγάλες πόλεις.
Περίπου 150.000 ακίνητα έχουν μετατραπεί σε καταλύματα τύπου Airbnb, αφαιρώντας πολύτιμο απόθεμα από την αγορά μακροχρόνιας μίσθωσης.
Από το 2014, περισσότερα από 20.000 ακίνητα, κυρίως στην Αθήνα, έχουν πωληθεί σε αλλοδαπούς επενδυτές, σύμφωνα με το Υπουργείο Μετανάστευσης, ανεβάζοντας τις τιμές σε απρόσιτα επίπεδα.
Η αρνητική πρωτιά στην Ευρώπη
Ενώ η αύξηση των ενοικίων πλήττει ολόκληρη την Ευρώπη, η περίπτωση της Ελλάδας είναι ακραία. Από το 2019 έως το 2024, τα ενοίκια στην Αθήνα αυξήθηκαν κατά 50%. Συγκριτικά, την ίδια περίοδο στη Μαδρίτη η αύξηση ήταν 26% και στο Παρίσι μόλις 14%.
Αποτέλεσμα; Οι Έλληνες ξοδεύουν πλέον το μεγαλύτερο ποσοστό του εισοδήματός τους για στέγαση σε ολόκληρη την ΕΕ. Το ποσοστό ιδιοκατοίκησης, άλλοτε πυλώνας της ελληνικής κοινωνίας, κατρακύλησε κάτω από το 70% το 2024, το χαμηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί ποτέ (από 77% το 2009).
