Πώς η Μόσχα, για να παρακάμψει τις κυρώσεις της Ε.Ε., προμηθεύεται το 1/3 των οπλικών συστημάτων από τη Δύση μέσω Αγκυρας
Περίπου το ένα τρίτο του στρατιωτικού εξοπλισμού που κατασκευάζεται στην Ε.Ε. και εξακολουθεί να φτάνει στη Ρωσία διέρχεται μέσω της Τουρκίας, όπως αποκάλυψε την Πέμπτη νέα έκθεση του γερμανικού ινστιτούτου οικονομικών ερευνών Ifo.
- Παρίσι, Μαρία Δεναξά
Οι εξαγωγές της Ε.Ε. προς τη Ρωσία υπόκεινται σε 19 αυστηρά πακέτα κυρώσεων, με στόχο να αναγκάσουν τη Μόσχα να τερματίσει τον πόλεμο κατά της Ουκρανίας. Ωστόσο, η δυτική τεχνολογία συνεχίζει να υποστηρίζει την πολεμική προσπάθεια της Ρωσίας, καθώς πολλά όπλα που έχουν κατασχεθεί στο πεδίο της μάχης περιέχουν δυτικά εξαρτήματα.
Περισσότερο από το ένα τρίτο (36%) του αμυντικού εξοπλισμού της Ε.Ε. που φτάνει στη Ρωσία μεταφέρεται μέσω της Τουρκίας, ενώ ακολουθούν η Κίνα (23%), το Χονγκ Κονγκ (16%) και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (10%), σύμφωνα με την έκθεση, η οποία βασίζεται σε εμπιστευτικά ρωσικά τελωνειακά δεδομένα σε επίπεδο συναλλαγών.
Οι έμμεσες εξαγωγές προς τη Ρωσία είναι πλέον παράνομες στην Ε.Ε., ωστόσο η έκθεση επισημαίνει ότι είναι δύσκολο να αποδειχτούν. Επιπλέον, οι εταιρίες τρίτων χωρών που διευκολύνουν αυτές τις εξαγωγές αποκομίζουν σημαντικά κέρδη και είναι δύσκολο να διωχθούν νομικά, από τη στιγμή που δραστηριοποιούνται εκτός της δικαιοδοσίας της Ε.Ε.
Πρόσφατη έρευνα που διενήργησαν αρκετά ευρωπαϊκά μέσα ενημέρωσης αποκάλυψε ότι δυτικά εξαρτήματα χρησιμοποιούνται στα ρωσικά drones καμικάζι Geran-2. Από τις αρχές του 2026 περισσότερα από 4.600 τέτοια drones έχουν αναπτυχθεί εναντίον της Ουκρανίας. Αναφορικά με τις αποστολές ιρανικών όπλων προς τη Ρωσία, αυτές έχουν μειωθεί σημαντικά σε σχέση με το παρελθόν. Το διάστημα μεταξύ 2022 και 2024 οι έμμεσες εξαγωγές ευρωπαϊκού στρατιωτικού εξοπλισμού μέσω τρίτων χωρών αντιστοιχούσαν σε περίπου 13%-24% του προπολεμικού μέσου όρου, δηλαδή σε αξία 20-50 εκατομμυρίων ευρώ μηνιαίως.
Ωστόσο, η επιβολή αυστηρότερων κυρώσεων της Ε.Ε., που τέθηκε σε ισχύ το 2024, μείωσε αυτό το ποσοστό στο 6% κατά τους τελευταίους τρεις μήνες του έτους. Δεδομένου ότι τα στοιχεία που δόθηκαν στη δημοσιότητα λαμβάνουν υπόψη μόνο τις έμμεσες εξαγωγές και όχι άλλες μορφές παράνομων εισαγωγών όπως το λαθρεμπόριο, η Φεοντόρα Τέτι, ειδική σε θέματα εμπορίου του Ifo, δήλωσε ότι οι εκτιμήσεις της έκθεσης αντιπροσωπεύουν το κατώτερο όριο της «πραγματικής κλίμακας παράκαμψης των κυρώσεων».
Η έκθεση του Ifo αποκαλύπτει τις αδυναμίες των ευρωπαϊκών κυρώσεων, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για πιο αυστηρούς ελέγχους στις εξαγωγές, καλύτερη συνεργασία με τρίτες χώρες και ενίσχυση της ιχνηλασιμότητας σε επίπεδο συναλλαγών. Η Τουρκία, ως στρατηγικός εταίρος αλλά και κρίσιμος κόμβος, δέχεται πιέσεις από την Ε.Ε. και τις ΗΠΑ να περιορίσει αυτές τις δραστηριότητες, κάτι που άρχισε μερικώς από το 2024, αλλά προς το παρόν οι ενέργειές της κρίνονται αναποτελεσματικές.
