Η διεύρυνση της «ψαλίδας» στα επιτόκια φέρνει στο προσκήνιο τις ευθύνες της κυβέρνησης και της Τράπεζας της Ελλάδος, καθώς η απουσία παρεμβάσεων επιτρέπει στα τραπεζικά ιδρύματα να σωρεύουν κέρδη εις βάρος των πολιτών.
Η πρόσφατη έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος για τον Ιανουάριο του 2026, που δείχνει το επιτοκιακό περιθώριο να εκτοξεύεται στο 4,35%, προκαλεί έντονες πολιτικές αντιδράσεις. Στο επίκεντρο της κριτικής βρίσκονται πλέον ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης και ο διοικητής της ΤτΕ, Γιάννης Στουρνάρας, στους οποίους καταλογίζεται ανοχή απέναντι στις πρακτικές των τραπεζικών ομίλων.
Η στάση της κυβέρνησης Μητσοτάκη
Παρά τις επανειλημμένες δημόσιες συστάσεις προς τους τραπεζίτες για μείωση των προμηθειών και αύξηση των επιτοκίων καταθέσεων, η κυβέρνηση επιλέγει τη γραμμή της «μη παρέμβασης» στην ελεύθερη αγορά.
Απουσία νομοθετικών πρωτοβουλιών: Η κυβέρνηση αποφεύγει τη λήψη μέτρων, όπως η έκτακτη φορολόγηση των υπερκερδών (μοντέλο που εφαρμόστηκε σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες), επικαλούμενη τη δημοσιονομική σταθερότητα και την ανάγκη για ισχυρά κεφάλαια στις τράπεζες.
Πολιτική επιρροή: Σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες κοινής γνώμης, η εμπιστοσύνη των πολιτών βρίσκεται στο ναδίρ, καθώς θεωρούν ότι η κυβερνητική πολιτική ευνοεί τα ολιγοπώλια αντί για την προστασία των δανειοληπτών.
Ο ρόλος του Γιάννη Στουρνάρα και της ΤτΕ
Ως ο επικεφαλής της εποπτικής αρχής, ο Γιάννης Στουρνάρας δέχεται επικρίσεις για το γεγονός ότι η Τράπεζα της Ελλάδος παραμένει σε ρόλο «παρατηρητή» των εξελίξεων.
Ενώ η ΤτΕ καταγράφει με ακρίβεια τη διεύρυνση της «ψαλίδας» (0,32% επιτόκιο καταθέσεων έναντι 4,67% στα δάνεια), οι παρεμβάσεις της περιορίζονται σε εκθέσεις και διαπιστώσεις, χωρίς να ασκείται η απαιτούμενη πίεση για εξορθολογισμό της αγοράς.
Το αποτέλεσμα της πολιτικής ανοχής
Η επιλογή να αφεθούν οι τράπεζες να εφαρμόζουν τη «συνταγή» των παγωμένων καταθέσεων και του ακριβού δανεισμού έχει άμεσες συνέπειες:
Ακούραστα κέρδη: Τα ιδρύματα αποκομίζουν δισεκατομμύρια ευρώ, τα οποία οδηγούνται σε γενναιόδωρα μερίσματα (2,8 δισ. ευρώ για το 2025).
Ασφυξία στην αγορά: Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά επωμίζονται το βάρος της ακριβής χρηματοδότησης, την ώρα που οι αποταμιεύσεις τους απαξιώνονται.
Η κατάσταση αυτή ενισχύει την πεποίθηση ότι η τραπεζική κερδοφορία δεν είναι απλώς αποτέλεσμα της αγοράς, αλλά προϊόν μιας συγκεκριμένης πολιτικής και εποπτικής κατεύθυνσης που επιτρέπουν οι κ.κ. Μητσοτάκης και Στουρνάρας.
