Η νέα γεωπολιτική εξίσωση στην ανατολική Μεσόγειο: από την ελληνοτουρκική αντιπαλότητα, στη σύγκρουση Τουρκίας – Ισραήλ
Στην περιοχή μας παρατηρείται μια νέα εκδοχή ενός παραδόξου που είναι σε εξέλιξη μεταξύ δύο εταίρων των ΗΠΑ εδώ και δεκαετίες. Είναι γνωστό ότι από το 1952, που έγιναν μέλη στο ΝΑΤΟ η Ελλάδα και η Τουρκία, οι ΗΠΑ καλούνται να διαχειριστούν την αντιπαλότητα μεταξύ των δύο «εταίρων», που οφείλεται στις επεκτατικές βλέψεις της Αγκυρας εναντίον της Ελλάδας και της Κύπρου.
Περιττό είναι, δε, να πούμε ότι η Ουάσινγκτον διαχειρίζεται αυτήν την κατάσταση όχι με όρους δικαίου, ούτε καν ουδετερότητας, αλλά με όρους εξυπηρέτησης των δικών της στρατηγικών και γεωπολιτικών συμφερόντων. Θύματα αυτής της κατάστασης αυτά τα 74 χρόνια είναι η Κύπρος και η Ελλάδα. Η μεν Κύπρος έχει απολέσει το 37% του εδάφους της, η δε Ελλάδα έχει δαπανήσει εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια σε εξοπλισμούς, που της στέρησαν τη δυνατότητα να είναι μια πραγματικά αναπτυγμένη χώρα.
Το νέο παράδοξο αφορά την αντιπαλότητα που είναι σε εξέλιξη, η οποία μάλιστα έχει συγκρουσιακά χαρακτηριστικά, μεταξύ του Ισραήλ και της Τουρκίας. Η κατάσταση αυτή οφείλεται σε δύο λόγους. Από τη μία είναι η τάση του Ερντογάν προς τη σουνιτική ριζοσπαστικοποίηση και από την άλλη είναι οι κινήσεις του Νετανιάχου που εκλαμβάνονται από τον Ερντογάν ως μέρος του σχεδίου για την κατάκτηση των λεγόμενων «υπεσχημένων εδαφών» ή της «γης της Επαγγελίας», που υποσχέθηκε ο Θεός στον εβραϊκό λαό.
Καχυποψία
Αυτή η αντιπαλότητα, που μέχρι την εισβολή της Χαμάς στο Ισραήλ, τον Οκτώβριο του 2023, τον πόλεμο του Ισραήλ κατά της Χαμάς που επακουλούθησε και την ανατροπή του Ασαντ, τον Δεκέμβριο του 2024, είχε καθαρά ιδεολογικά και θεωρητικά χαρακτηριστικά. Εκτοτε η αντιπαλότητα έχει λάβει συγκρουσιακά χαρακτηριστικά, ειδικά μετά την ανάληψη της εξουσίας στη Συρία από τον Αλ Σάρα και τον αγώνα που δίνουν Τελ Αβίβ και Αγκυρα για τον έλεγχο εδαφών και την άσκηση επιρροής σε αυτήν τη χώρα-κλειδί για τις ισορροπίες στην περιοχή.
Ενα κεντρικό ζήτημα που αυξάνει την καχυποψία της Τουρκίας και του Ερντογάν έναντι του Ισραήλ και των σχεδίων που έχει για την περιοχή είναι το Κουρδικό. Η Τουρκία θεωρεί ότι το Ισραήλ και ο παγκόσμιος σιωνισμός βρίσκονται πίσω από κάθε ενέργεια που δίνει τη δυνατότητα στους Κούρδους να διεκδικήσουν σε πρώτη φάση την αυτονομία τους και σε επόμενη φάση τη δημιουργία του ανεξάρτητου Μεγάλου Κουρδιστάν. Η επίσημη κρατική ιδεολογία της Αγκυρας ερμηνεύει αυτές τις κινήσεις ως σχέδιο του Ισραήλ που θέλει να δημιουργήσει ένα κουρδικό κράτος το οποίο θα είναι υποχείριο των σιωνιστών.
Η καχυποψία της Τουρκίας έναντι του Ισραήλ έφθασε στο αποκορύφωμά της με την έναρξη της επίθεσης κατά του Ιράν, τις 28 Φεβρουαρίου 2026, ειδικά μετά την εμφάνιση δημοσιευμάτων σε μεγάλα ΜΜΕ των ΗΠΑ για την ανάμειξη της CIA και της Mossad στον εξοπλισμό των Κούρδων του Ιράν, με σκοπό την απελευθέρωσή τους. Στο θέμα αυτό αναφέρεται ο έγκυρος Τούρκος αρθρογράφος Μουράτ Γετκίν, σε άρθρο του με τίτλο «Θα μπορούσε το Ισραήλ να έχει όντως τρελαθεί τόσο ώστε να επιτεθεί στην Τουρκία;».
Σε κάποιο σημείο του άρθρου του λέει:
Πρόσφατα ο Μπράντλεϊ Μάρτιν, ένας από τους δεξιούς σιωνιστές συγγραφείς για τη «Wall Street Journal», έγραψε ότι μετά το Ιράν η συμμαχία ΗΠΑ – Ισραήλ πρέπει να «διασφαλίσει ότι η Τουρκία δεν θα αντικαταστήσει το Ιράν». Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, ενώ πρόσφατα φιλοξένησε τον Ινδό πρωθυπουργό Ναρέντρα Μόντι, αναφέρθηκε στην «αυξανόμενη σουνιτική απειλή» στην περιοχή, εξαιρουμένης της Ελλάδας και της νότιας Κύπρου, και αμέσως μετά ο πρώην πρωθυπουργός Ναφτάλι Μπένετ προχώρησε ακόμα περισσότερο, μιλώντας για την «τουρκική απειλή».
Μπορεί το Ισραήλ να είναι τόσο παράφρον; Μπορεί το υπό την ηγεσία του Νετανιάχου Ισραήλ, πιστεύοντας ότι έχει εξασφαλίσει την απεριόριστη πολιτική, στρατιωτική και οικονομική υποστήριξη από τις ΗΠΑ, να είναι πραγματικά τόσο τρελαμένο ώστε να τολμήσει να επιτεθεί στην Τουρκία; Παρότι η Αγκυρα απολαμβάνει της προστασίας του ΝΑΤΟ από τους ιρανικούς πυραύλους και παρά τον αυξημένο ρόλο της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ μετά τον πόλεμο Ρωσίας – Ουκρανίας, μπορούμε να πούμε ότι το Ισραήλ είναι έτοιμο για μια πράξη τρέλας, βασιζόμενο στην αρχή «Πρώτα το Ισραήλ», που επικρατεί στην Ουάσινγκτον του Τραμπ, η οποία τώρα προκαλεί προβλήματα και στο εσωτερικό των ΗΠΑ. Πώς το γνωρίζουμε αυτό;
Κατά την εναρκτήρια ομιλία της νέας κοινοβουλευτικής περιόδου στη Μεγάλη Εθνοσυνέλευση της Τουρκίας την 1η Οκτωβρίου 2024, ο Ερντογάν είχε πει τα εξής:
■ «Η ισραηλινή κυβέρνηση, ενεργώντας με την αυταπάτη της “γης της Επαγγελίας”, θα στρέψει, το λέω ανοιχτά, το βλέμμα της στην πατρίδα μας μετά την Παλαιστίνη και τον Λίβανο, καθοδηγούμενη από καθαρά θρησκευτικό φανατισμό. Ολοι οι υπολογισμοί βασίζονται επί του παρόντος σε αυτό.
■ Αυτό δεν καταλαβαίνουν ορισμένοι φίλοι του Ισραήλ στην Τουρκία, ορισμένοι συμπαθούντες σιωνιστές και οι μηχανισμοί που εθελοντικά ή για χρήματα ασχολούνται με τη σιωνιστική προπαγάνδα εντός της Τουρκίας.
■ Παρόλο που κάποιοι αρνούνται πεισματικά να το δουν, η κυβέρνηση Νετανιάχου τρέφει ένα όνειρο, επιδιώκοντας μια ουτοπία που περιλαμβάνει την Ανατολία, και αποκαλύπτει αυτές τις προθέσεις σε διάφορες περιπτώσεις».
Ισως ο Ερντογάν δεν είχε προβλέψει, τότε, ότι οι ΗΠΑ υπό την κυβέρνηση Τραμπ, καθοδηγούμενες από την επιμονή και την υποκίνηση του Ισραήλ, θα επιτίθεντο στο Ιράν και ότι μετά την Παλαιστίνη και τον Λίβανο θα έστρεφαν το βλέμμα τους στην Τουρκία με «θρησκευτικό φανατισμό».
Μπορούμε να πούμε ότι οι πρόσφατες προσπάθειες της Αγκυρας να επιτύχει ανεξαρτησία από τις ΗΠΑ στη στρατιωτική βιομηχανία, σε κάποιο βαθμό, καθοδηγούνται από την προσδοκία μιας πιθανής τρέλας από την ισραηλινή κυβέρνηση. Πριν από 35 χρόνια: Ισραήλ και Μέση Ανατολή
Γιατί 35 χρόνια; Επειδή αναφέρομαι στην κατάρρευση της Σοβιετικής Ενωσης. Ας θυμηθούμε τις μουσουλμανικές χώρες της περιοχής που ήταν εχθρικές προς το Ισραήλ το 1991 και στις αρχές της δεκαετίας του 1990, αρχίζοντας εκ Δυσμών προς Ανατολάς: Μαρόκο, Αλγερία, Τυνησία, Αίγυπτος, Ιορδανία, Σαουδική Αραβία, χώρες του Κόλπου, Συρία, Ιράκ και Ιράν. Εκείνη την εποχή η μόνη περιφερειακή χώρα που δεν ήταν εχθρική προς το Ισραήλ ήταν η Τουρκία.
Επειτα από 35 χρόνια όλες αυτές οι χώρες, εκτός από το Ιράν, έχουν ευθυγραμμιστεί μέσω της βίας, ως αποτέλεσμα εισβολών υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, εσωτερικών αναταραχών και εξεγέρσεων και δολοφονιών που υποστήριξαν οι ΗΠΑ. Σήμερα, εκτός από το Ιράν και την Υεμένη, η οποία βρίσκεται υπό ιρανική επιρροή, η Τουρκία παραμένει η μόνη χώρα στην περιοχή που δεν έχει ευθυγραμμιστεί με το Ισραήλ και αρνείται να το κάνει.
Δεδομένου αυτού του ιστορικού γεγονότος και της γνώσης ότι η Τουρκία έχει ενσωματώσει στους στρατηγικούς της υπολογισμούς, μια τέτοια τρέλα του Ισραήλ, ας αναρωτηθούμε ξανά: Θα μπορούσε το Ισραήλ να έχει πραγματικά τρελαθεί σε τέτοιο βαθμό, ώστε να επιτεθεί στην Τουρκία;
Ενδιαφέροντες συλλογιστική και προβληματισμοί, που αξίζουν μελέτη και παρακολούθηση από την Κύπρο και την Ελλάδα.
