Σε έναν αγώνα δρόμου μετ’ εμποδίων, όπου το «νήμα» μοιάζει να απομακρύνεται αντί να πλησιάζει, έχει εξελιχθεί το πρόγραμμα «Εξοικονομώ 2025».
Παρά τις προσδοκίες χιλιάδων πολιτών για ενεργειακή θωράκιση των σπιτιών τους, το πρόγραμμα βρίσκεται αντιμέτωπο με τον εφιάλτη της μηδενικής απορρόφησης, απειλώντας να αφήσει ανεκμετάλλευτα πολύτιμα ευρωπαϊκά κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης.
Το χρονικό ενός προαναγγελθέντος «αλαλούμ»
Η κατάσταση που περιγράφουν παράγοντες της αγοράς και το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ) αγγίζει τα όρια του παραλόγου. Ενώ οι αιτήσεις υποβλήθηκαν πριν από σχεδόν έναν χρόνο (Απρίλιος 2025), η γραφειοκρατία και οι συνεχείς τροποποιήσεις οδήγησαν σε μια πρωτοφανή καθυστέρηση: Ο Μάρτιος 2026 είναι η καταληκτική ημερομηνία για την έκδοση των αποφάσεων υπαγωγής και η 31η Μαΐου 2026 το αμετακίνητο ευρωπαϊκό ορόσημο για την ολοκλήρωση των έργων και των πληρωμών.
Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι οι δικαιούχοι θα έχουν στη διάθεσή τους μόλις 2,5 μήνες για να βρουν συνεργεία, να προμηθευτούν υλικά και να ολοκληρώσουν τις εργασίες, την ώρα που η αγορά στενάζει από ελλείψεις και καθυστερήσεις.
Η κραυγή αγωνίας του ΤΕΕ και οι δομικές προτάσεις
Ο πρόεδρος του ΤΕΕ, Γιώργος Στασινός, έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου από το Ζάππειο, χαρακτηρίζοντας απίθανο το ενδεχόμενο να απορροφηθούν όλοι οι πόροι υπό αυτές τις συνθήκες. Το ΤΕΕ επισημαίνει ότι η ψηφιακή πλατφόρμα παρουσιάζει δυσλειτουργίες, ενώ οι συνεχείς αλλαγές στους «οδηγούς» των προγραμμάτων δημιουργούν οικονομική ανασφάλεια σε μηχανικούς και πολίτες.
Οι προτάσεις του Επιμελητηρίου
Πρώτον, είναι επιτακτική η θέσπιση ενός σταθερού «οδικού χάρτη» έως το 2030, ώστε να μπει ένα οριστικό τέρμα στα πολιτικά παιχνίδια και τις αιφνίδιες αλλαγές κανόνων που μεταβάλλονται ανάλογα με το ποιος κάθεται στον υπουργικό θώκο. Οι μηχανικοί και οι πολίτες απαιτούν σοβαρότητα και προβλεψιμότητα, και όχι κανόνες που λιώνουν σαν κερί κάθε φορά που αλλάζει η πολιτική κατεύθυνση.
Παράλληλα, το ΤΕΕ ζητά μια πλαφόρμα «ανοιχτή» 365 μέρες τον χρόνο, με ένα σύστημα διαρκούς υποβολής αιτήσεων που θα επιτρέπει σε κάθε διαθέσιμο ευρώ από τα ευρωπαϊκά ταμεία να διοχετεύεται άμεσα στην πραγματική οικονομία και στα σπίτια των Ελλήνων, χωρίς τεχνητά «παράθυρα» και γραφειοκρατικούς αποκλεισμούς.
Τέλος, απαιτείται η πάταξη της γραφειοκρατικής τρομοκρατίας μέσω της απλοποίησης των διαδικασιών και της τυποποίησης των δικαιολογητικών. Το Κράτος οφείλει να δεσμευτεί σε αυστηρά χρονοδιαγράμματα για τους ελέγχους και τις πληρωμές, καθώς δεν νοείται ο πολίτης να είναι ο μόνος συνεπής στις ημερομηνίες, την ώρα που η διοίκηση πληρώνει «όποτε θυμηθεί», οδηγώντας την αγορά σε οικονομική ασφυξία και απαξίωση.
Το διακύβευμα δεν είναι μόνο η απορρόφηση των 434 εκατομμυρίων ευρώ, αλλά η ανακούφιση 15.720 νοικοκυριών, ανάμεσά τους και 3.144 ευάλωτων που βλέπουν το κόστος ενέργειας να εξανεμίζει το εισόδημά τους. Η περίπτωση του «Εξοικονομώ 2025» αναδεικνύει το διαχρονικό έλλειμμα θεσμικής συνέχειας στην Ελλάδα, όπου η διοίκηση αδυνατεί να συμβαδίσει με τις ανάγκες της κοινωνίας και τις απαιτήσεις των Βρυξελλών.
