Σήμερα η κατάσταση είναι ακόμα χειρότερη. Τα κόμματα λειτουργούν με όρους αρχηγικών μηχανισμών. Η εσωκομματική δημοκρατία είναι φράση χωρίς περιεχόμενο και κάθε βουλευτής χτίζει τον δικό του μικρό μηχανισμό εξουσίας πάνω σε ρουσφέτια, εξυπηρετήσεις και εξαρτήσεις.
• Με αφορμή τις αποκαλύψεις για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, η κυβέρνηση επιχειρεί κάτι εξαιρετικά επικίνδυνο: να τα βαφτίσει όλα αυτά «κανονικότητα», να τα ξεπλύνει πολιτικά και να τα σερβίρει ως δήθεν θεμιτή και πάγια πρακτική εξυπηρέτησης πολιτών…
- Του Ανδρέα Καψαμπέλη
• Μόνο που εδώ δεν μιλάμε απλώς για το γνωστό, πατροπαράδοτο ρουσφέτι. Μιλάμε για κάτι πολύ πιο βαθύ: για έναν μηχανισμό που λειτουργεί με όρους οργανωμένης λεηλασίας. Και η προσπάθεια να συγχωνευτούν αυτά τα δύο -το «αθώο» ρουσφέτι και η συστηματική διασπάθιση- δεν είναι αθώα, αλλά πολιτική μεθόδευση.
• Και βεβαίως βρίσκεται σε εξέλιξη μια προσπάθεια-παγίδα να περιοριστεί σε αυτό το πεδίο η συζήτηση. Ηδη οι εμπλεκόμενοι επιχειρούν να φορέσουν τον μανδύα του «διωκόμενου ευεργέτη». Να εμφανιστούν ως ήρωες που «βοήθησαν τον κόσμο» και τώρα στοχοποιούνται. Και ταυτόχρονα να διαχωρίσουν το ποινικό από το πολιτικό, λες και το ένα δεν γεννά το άλλο…
• Ειδικά ο Κ. Μητσοτάκης δεν δικαιούται να μιλά για «νέα αφετηρία απέναντι στο βαθύ κράτος». Οχι απλώς γιατί δεν το πολέμησε αλλά γιατί επί των ημερών του το φαινόμενο όχι μόνο επιβίωσε, γιγαντώθηκε. Ρουσφέτια, απευθείας αναθέσεις, εκτίναξη μετακλητών, ενίσχυση ολιγοπωλίων: ένα σύστημα που, αντί να περιοριστεί, έγινε κανόνας.
• Η αλήθεια είναι απλή και ενοχλητική: κανείς δεν θέλει να αγγίξει τον πυρήνα του προβλήματος που είναι το ίδιο το πολιτικό σύστημα. Η μοναδική φορά που επιχειρήθηκε να τεθεί ζήτημα -το 1985- ήταν προσχηματική. Ο Ανδρέας Παπανδρέου δεν κατάργησε τον σταυρό για να χτυπήσει τον πελατειασμό, αλλά για να ελέγξει απόλυτα την Κοινοβουλευτική του Ομάδα. Και λίγο μετά το σύστημα επανήλθε δριμύτερο.
• Σήμερα η κατάσταση είναι ακόμα χειρότερη. Τα κόμματα λειτουργούν με όρους αρχηγικών μηχανισμών. Η εσωκομματική δημοκρατία είναι φράση χωρίς περιεχόμενο και κάθε βουλευτής χτίζει τον δικό του μικρό μηχανισμό εξουσίας πάνω σε ρουσφέτια, εξυπηρετήσεις και εξαρτήσεις. Ακόμη και όποιες απόπειρες εξορθολογισμού -όπως το επαγγελματικό ασυμβίβαστο- σχεδιάστηκαν έτσι ώστε να αποτύχουν. Και απέτυχαν…
• Αν υπήρχε στοιχειώδης σοβαρότητα, η συζήτηση θα ξεκινούσε από αλλού: Από τη ριζική αναθεώρηση του τρόπου λειτουργίας του πολιτικού συστήματος. Από θητείες με όρια. Από σαφή διάκριση ρόλων. Από διαφάνεια στις επαφές με τη διοίκηση. Και κυρίως από το σπάσιμο των πελατειακών δικτύων που καθορίζουν ποιος εκλέγεται και ποιος όχι…
• Αλλά αυτό προϋποθέτει κάτι σχεδόν αδιανόητο: να ψηφίσουν οι ίδιοι οι βουλευτές μέτρα που θα περιορίσουν την εξουσία τους. Γι’ αυτό και η συζήτηση για μονοεδρικές περιφέρειες -που θα μπορούσε να αποδυναμώσει τους μηχανισμούς- παραμένει στο περιθώριο. Οχι γιατί δεν έχει αξία, αλλά γιατί απειλεί το σύστημα στην καρδιά του…
• Και κάπως έτσι η χώρα παραμένει δέσμια ενός φαύλου κύκλου που όλοι καταγγέλλουν και κανείς δεν σπάει. Ισως γιατί, τελικά, οι σημερινοί «μαυρογιαλούροι» δεν έχουν ούτε καν το ελάχιστο φιλότιμο που διέθετε ο κινηματογραφικός τους πρόγονος…
Από τη στήλη «Ο κοριός» της «δημοκρατίας»
