Τεκμήρια, ενοίκια και e-δαπάνες στο μικροσκόπιο
Μόλις λίγες ημέρες απέμειναν για την διαδικασία υποβολής των φορολογικών δηλώσεων για περισσότερους από 1,5 εκατομμύριο φορολογούμενους, καθώς η ΑΑΔΕ αναμένεται την επόμενη Πέμπτη να προχωρήσει στην αυτόματη οριστικοποίηση των προσυμπληρωμένων δηλώσεων για όσους δεν έχουν παρέμβει έως τότε.
Η εξέλιξη αυτή αφορά κυρίως σε μισθωτούς, συνταξιούχους, αλλά και φορολογούμενους με εισοδήματα από ακίνητα, με βασικό χαρακτηριστικό ότι τυχόν λάθη «κλειδώνουν» μαζί με την υποβολή.
Πώς λειτουργεί η διαδικασία
Για τρίτη συνεχόμενη χρονιά, το σύστημα εμφανίζει τις δηλώσεις προσυμπληρωμένες και προεκκαθαρισμένες, με περίπου 1,5 εκατομμύριο φορολογούμενους να βρίσκουν από την πρώτη στιγμή το έντυπο Ε1 έτοιμο προς υποβολή. Φέτος, ωστόσο, η διαδικασία επεκτείνεται περαιτέρω, καθώς περιλαμβάνει και τα εισοδήματα από ακίνητα, μέσω αυτόματης μεταφοράς στοιχείων από το έντυπο Ε2 στο Ε1. Έτσι, ο συνολικός αριθμός των φορολογούμενων που εντάσσονται στην αυτόματη διαδικασία πλησιάζει τα 2 εκατομμύρια, έναντι περίπου 1,3 εκατομμυρίων την προηγούμενη χρονιά.
Η ενημέρωση των φορολογούμενων γίνεται μέσω της πλατφόρμας myAADE, της σχετικής εφαρμογής ή με ηλεκτρονικό μήνυμα, γνωστοποιώντας ότι η δήλωσή τους είναι διαθέσιμη. Από εκείνη τη στιγμή, ενεργοποιείται ένα κρίσιμο χρονικό παράθυρο περίπου 30 ημερών, εντός του οποίου ο φορολογούμενος οφείλει να ελέγξει τα στοιχεία. Εάν δεν πραγματοποιηθεί καμία ενέργεια, η δήλωση οριστικοποιείται αυτόματα και εκδίδεται το εκκαθαριστικό με τον φόρο που προκύπτει.
Παρά τη διευκόλυνση της προσυμπλήρωσης, η ευθύνη για την ορθότητα των στοιχείων παραμένει αποκλειστικά στον φορολογούμενο. Οποιοδήποτε σφάλμα δεν εντοπιστεί εγκαίρως, μεταφέρεται αυτούσιο στο εκκαθαριστικό, επηρεάζοντας άμεσα τη φορολογική επιβάρυνση.
Μεταξύ των βασικών σημείων που απαιτούν προσοχή συγκαταλέγονται τα δηλωθέντα εισοδήματα και οι παρακρατηθέντες φόροι. Σε περίπτωση λάθους, οι σχετικοί κωδικοί είναι «κλειδωμένοι» και δεν μπορούν να διορθωθούν απευθείας από τον φορολογούμενο. Η διόρθωση προϋποθέτει παρέμβαση του εργοδότη ή του αρμόδιου φορέα, ο οποίος θα πρέπει να αποστείλει νέο διορθωμένο αρχείο στην ΑΑΔΕ.
Η ορθή αποτύπωση των εισοδημάτων και ο έλεγχος τεκμηρίων διαβίωσης
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει φέτος και η ορθή αποτύπωση των εισοδημάτων από ενοίκια, καθώς η αυτόματη μεταφορά από το Ε2 στο Ε1 σημαίνει ότι οποιοδήποτε λάθος στη δήλωση των ακινήτων μεταφέρεται αυτούσιο, οδηγώντας συχνά σε αυξημένο φόρο.
Εξίσου κρίσιμος είναι ο έλεγχος των τεκμηρίων διαβίωσης. Παρότι σε αρκετές περιπτώσεις εμφανίζονται μειωμένα, υπάρχει ενδεχόμενο το τεκμαρτό εισόδημα να υπερβαίνει το πραγματικό, γεγονός που οδηγεί σε πρόσθετη φορολόγηση, εφόσον δεν καλυφθεί με ανάλωση κεφαλαίου ή άλλα δηλωμένα ποσά.
Στο ίδιο πλαίσιο, σημαντικό ρόλο παίζει και η κάλυψη του απαιτούμενου ποσοστού ηλεκτρονικών δαπανών, το οποίο ανέρχεται στο 30% του εισοδήματος. Σε διαφορετική περίπτωση, επιβάλλεται πρόσθετος φόρος 22% επί της διαφοράς. Αν και τα σχετικά ποσά μπορούν να διορθωθούν, απαιτείται επαρκής τεκμηρίωση.
Αναγκαίος είναι και ο έλεγχος των τόκων, των εισοδημάτων κεφαλαίου και των παρακρατηθέντων φόρων, ώστε να διαπιστωθεί η ορθή καταχώρισή τους, καθώς και των φοροαπαλλαγών, οι οποίες δεν αποδίδονται πάντοτε πλήρως από το σύστημα.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η σωστή δήλωση των προστατευόμενων τέκνων, καθώς μπορεί να επιφέρει μείωση φόρου που κυμαίνεται από 900 έως και άνω των 1.800 ευρώ. Στις περιπτώσεις κοινών δηλώσεων, εφόσον δεν έχει επιλεγεί χωριστή υποβολή, η εκκαθάριση πραγματοποιείται αυτόματα σε επίπεδο ζευγαριού.
Λάθη, εξόφληση και εκπτώσεις
Σε περίπτωση που διαπιστωθούν λάθη, παρέχεται η δυνατότητα διόρθωσης είτε πριν από την αυτόματη υποβολή είτε μεταγενέστερα, μέσω τροποποιητικής δήλωσης, χωρίς την επιβολή κυρώσεων.
Όσον αφορά την εξόφληση του φόρου, αυτή πραγματοποιείται σε οκτώ μηνιαίες δόσεις, με την πρώτη να καταβάλλεται έως το τέλος Ιουλίου 2026 και την τελευταία έως τον Φεβρουάριο του 2027. Παράλληλα, προβλέπονται εκπτώσεις για όσους επιλέξουν την εφάπαξ καταβολή, οι οποίες διαφοροποιούνται ανάλογα με τον χρόνο υποβολής της δήλωσης.
