Το κείμενο των «14 σημείων» ως «μια κίνηση καλής θέλησης των ΗΠΑ έναντι του Ιράν» σκόρπισε αισιοδοξία στις αγορές, με τις τιμές του πετρελαίου να υποχωρούν. Ιρανός εκπρόσωπος σχολίασε ότι «το δημοσίευμα του Axios είναι περισσότερο ένα αμερικανικό ευχολόγιο, παρά κάτι πραγματικό»
Αν και οι Ουάσινγκτον και Τεχεράνη συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν η μία την άλλη με καχυποψία αναφορικά με το μέλλον των διαπραγματεύσεων που στοχεύουν στον τερματισμό της (σ.σ.: παγωμένης, πάντως, αυτή τη στιγμή) σύγκρουσης των ΗΠΑ με το Ιράν, χθες αναλυτές εκτιμούσαν πως αυτή τη φορά ενδεχομένως να υπάρχουν περισσότερες ελπίδες από ποτέ ώστε να βγει τελικά «λευκός καπνός».
- Από τον Γιώργο Τραπεζιώτη
Αιτία γι’ αυτή την έστω και συγκρατημένη αισιοδοξία στάθηκε το μονοσέλιδο κείμενο συμφωνίας των «14 σημείων» που προώθησαν την Τετάρτη οι Αμερικανοί προς τους Ιρανούς και το οποίο επικαλούνταν το Axios. Ενα κείμενο που, υπό συνθήκες, θα μπορούσε να λειτουργήσει μεν ως μια πρώτη γέφυρα συνεννόησης, αλλά, για να επισυμβεί κάτι τέτοιο, θα πρέπει -σε αρκετά μεγάλο βαθμό- να καλύψει και τις ιρανικές επιδιώξεις.
Ηδη από τα ξημερώματα της Τετάρτης, οπότε έγινε και γνωστός από την αμερικανική προεδρία ο τερματισμός της πολυδιαφημισμένης «επιχείρησης Ελευθερία», που πάντως δεν… μακροημέρευσε και αφορούσε τη συνοδεία εμπορικών πλοίων στα Στενά του Ορμούζ, αλλά και τις δηλώσεις Τραμπ που σημείωνε πως «βρισκόμαστε κοντά σε συμφωνία», ορισμένοι αναλυτές έσπευσαν να αναγνώσουν την εξέλιξη ως «μια κίνηση καλής θέλησης των ΗΠΑ έναντι του Ιράν».
Η εξέλιξη αυτή σκόρπισε αισιοδοξία στις αγορές, με τις τιμές του πετρελαίου να υποχωρούν, ιδίως μετά τις δηλώσεις Τραμπ περί μεγάλης προόδου! Πλην των πιο ρεαλιστών, οι οποίοι απλώς ταύτισαν το γεγονός με την ύπαρξη του μνημονίου κατανόησης που συνέταξε η αμερικανική πλευρά, αποτυπώνοντας σε αυτό τους όρους της για την ύπαρξη συμφωνίας. «Υποθέτοντας ότι το Ιράν συμφωνεί να δώσει ό,τι έχει συμφωνήσει, κάτι που είναι ίσως μια μεγάλη υπόθεση, η ήδη θρυλική Επική Οργή θα τελειώσει και ο εξαιρετικά αποτελεσματικός αποκλεισμός θα επιτρέψει στα Στενά του Ορμούζ να είναι ανοιχτά σε όλους, συμπεριλαμβανομένου του Ιράν» έγραφε ωστόσο χθες βράδυ ο Τραμπ στο Truth Social, προειδοποιώντας πως «αν δεν συμφωνήσουν, θα αρχίσουν οι βομβαρδισμοί και, δυστυχώς, θα είναι σε πολύ υψηλότερο επίπεδο και ένταση από ό,τι πριν».
Ο χρόνος, πάντως, ήδη τρέχει. Και μένει να φανεί αν μέσα σε αυτό το χρονικό περιθώριο των 48 ωρών που έδωσαν οι Αμερικανοί προς το Ιράν θα υπάρξει κάποιο -και σε ποιον βαθμό- αποτέλεσμα. Οπως έγινε γνωστό από το Axios, μεταξύ άλλων, η συμφωνία προβλέπει ότι το Ιράν θα δεσμευτεί βάσει μορατόριου για τον εμπλουτισμό του ουρανίου, οι ΗΠΑ θα συμφωνήσουν στην άρση των κυρώσεων και την αποδέσμευση δισεκατομμυρίων παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων, καθώς και για την άρση των εκατέρωθεν περιορισμών για τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.
Συγκεκριμένα, και υπό την παρούσα μορφή της, το κείμενο προτείνει συμφωνία στη βάση της κήρυξης του τέλους του πολέμου, μία περίοδο 30 ημερών για διαπραγματεύσεις επί λεπτομερέστερης συμφωνίας για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, την επιβολή περιορισμών στο πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης και την άρση των αμερικανικών κυρώσεων. Οσο για την «καυτή πατάτα» του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος;
Ενώ γινόταν γνωστό επίσης πως οι πιθανές διαπραγματεύσεις θα μπορούσαν να λάβουν χώρα είτε στη Γενεύη είτε στο Ισλαμαμπάντ, χθες τρεις πηγές δήλωσαν ότι η χρονική διάρκεια του μορατορίου για τον εμπλουτισμό του ουρανίου θα είναι τουλάχιστον 12 ετών, με την υποσημείωση πως το Ιράν πρότεινε μορατόριο πέντε ετών, ενώ οι ΗΠΑ ζήτησαν διάρκεια 20 ετών. Συγχρόνως, άλλες δύο καλά ενημερωμένες πηγές, σύμφωνα με το Axios, σημείωσαν ότι «το Ιράν θα αποδεχόταν την απομάκρυνση του σε υψηλά επίπεδα εμπλουτισμένου ουρανίου από το έδαφός του, μία προτεραιότητα για τις Ηνωμένες Πολιτείες που η Τεχεράνη είχε μέχρι στιγμής απορρίψει».
Αναποτελεσματικές οι απειλές
Εν πρώτοις, την Τετάρτη εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν δήλωσε ότι η Τεχεράνη «αξιολογεί» την ειρηνευτική πρόταση των Ηνωμένων Πολιτειών, όπως μετέδωσε το CNBC. Κάτι που αργότερα, στη διάρκεια της ημέρας, επιβεβαίωνε με δηλώσεις του στο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων ISNA και ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαΐ λέγοντας επίσης πως «μόλις το Ιράν οριστικοποιήσει τη θέση του, θα την ανακοινώσει στο Πακιστάν», που διαμεσολαβεί μεταξύ των δυο πλευρών.
Ο εκπρόσωπος, όμως, της επιτροπής εξωτερικής πολιτικής και εθνικής ασφάλειας του ιρανικού Κοινοβουλίου Εμπραχίμ Ρεζαϊ με ανάρτησή του στο Χ σχολίαζε ότι «το δημοσίευμα του Axios είναι περισσότερο ένα αμερικανικό ευχολόγιο, παρά κάτι πραγματικό», ενώ, παράλληλα, μια μη κατονομαζόμενη πηγή δήλωσε στο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim πως «η χρήση της γλώσσας απειλών κατά του Ιράν είναι αναποτελεσματική». Εκτιμούσε πως αμερικανικά δημοσιεύματα για μια συμφωνία Ουάσινγκτον – Τεχεράνης έχουν ως μόνο στόχο να αιτιολογήσουν την υποχώρηση Τραμπ από την περιοχή.
