Η πρόσφατη έκθεση με τα Ετήσια Σωφρονιστικά Στατιστικά Στοιχεία 2025 (SPACE I) του Συμβουλίου της Ευρώπης φέρνει στο φως της δημοσιότητας ανησυχητικά στοιχεία για το σωφρονιστικό σύστημα της Ελλάδας, η οποία βρίσκεται αντιμέτωπη με έντονες πιέσεις και σοβαρά προβλήματα υπερπλήρωσης των φυλακών της. Με τον ρυθμό φυλάκισης να αγγίζει τους 111 κρατούμενους ανά 100.000 κατοίκους, η χώρα μας ξεπερνά ελαφρώς τον ευρωπαϊκό διάμεσο όρο. Το πλέον ανησυχητικό εύρημα, ωστόσο, εστιάζεται στην ταχύτητα με την οποία διογκώνεται το πρόβλημα, καθώς μέσα σε ένα μόλις έτος, από τον Ιανουάριο του 2024 έως τον Ιανουάριο του 2025, ο ρυθμός φυλάκισης στην Ελλάδα σημείωσε κατακόρυφη αύξηση κατά 14%, γεγονός που αποτελεί την πέμπτη υψηλότερη άνοδο σε ολόκληρη την Ευρώπη. Η εξέλιξη αυτή οδηγεί τις ελληνικές φυλακές σε κατάσταση μέτριας υπερπλήρωσης, με την πυκνότητα να φτάνει τους 108 κρατούμενους ανά 100 διαθέσιμες θέσεις.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα του ertnews.gr, ιδιαίτερη βαρύτητα και προβληματισμό προκαλούν τα δεδομένα που αφορούν τη σύνθεση του φυλακισμένου πληθυσμού. Η Ελλάδα κατατάσσεται στη δεύτερη θέση πανευρωπαϊκά όσον αφορά το ποσοστό των αλλοδαπών κρατουμένων, καθώς το 52% των ανθρώπων που εκτίουν ποινές στα εγχώρια σωφρονιστικά ιδρύματα είναι μη Έλληνες υπήκοοι. Το εντυπωσιακό αυτό ποσοστό είναι σχεδόν τριπλάσιο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ο οποίος περιορίζεται μόλις στο 17%, και τοποθετεί τη χώρα στο ίδιο επίπεδο με την Καταλονία και τη Σλοβενία, ελάχιστα πίσω από το Λουξεμβούργο, την Ελβετία, την Κύπρο και την Αυστρία. Η συγκεκριμένη στατιστική ιδιαιτερότητα δεν είναι τυχαία, αλλά αντανακλά άμεσα τις έντονες μεταναστευτικές πιέσεις που δέχεται η Ελλάδα, καθώς και τα γεωγραφικά της χαρακτηριστικά ως μιας από τις βασικές πύλες εισόδου προς την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Παράλληλα με το μεταναστευτικό ζήτημα, οι ελληνικές φυλακές καλούνται να διαχειριστούν και το νέο διαρθρωτικό πρόβλημα της γήρανσης των κρατουμένων. Στη χώρα μας, το 3,5% του σωφρονιστικού πληθυσμού αποτελείται από άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω, ξεπερνώντας τον αντίστοιχο ευρωπαϊκό μέσο όρο. Αντίθετα, μια πιο ευνοϊκή τάση καταγράφεται στο πεδίο της προφυλάκισης, όπου η Ελλάδα παρουσιάζει μια πιο συγκρατημένη στάση σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη. Οι προφυλακισμένοι αποτελούν το 25% του συνολικού αριθμού των κρατουμένων στην επικράτεια, ποσοστό που κινείται ελαφρώς κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 26%, γεγονός που δείχνει μια τάση ηπιότερης χρήσης του συγκεκριμένου περιοριστικού μέτρου πριν από την τελική καταδίκη.
