Σοβαρό παγκόσμιο πρόβλημα δημόσιας υγείας εξακολουθούν να αποτελούν τα μολυσμένα και μη ασφαλή τρόφιμα, τα οποία ευθύνονται κάθε χρόνο για εκατομμύρια ασθένειες και περίπου 1,5 εκατομμύριο θανάτους σε όλο τον κόσμο. Τα ανησυχητικά στοιχεία παρουσιάζει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ), με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα Ασφάλειας Τροφίμων που τιμάται στις 7 Ιουνίου, προειδοποιώντας ότι τα μικρά παιδιά παραμένουν η πλέον ευάλωτη ομάδα του πληθυσμού.
Σύμφωνα με τη νέα ανάλυση του Οργανισμού, η οποία αξιολόγησε 42 διαφορετικούς κινδύνους που συνδέονται με τα τρόφιμα σε 194 χώρες κατά την περίοδο 2000-2021, περίπου 866 εκατομμύρια άνθρωποι προσβάλλονται κάθε χρόνο από ασθένειες που σχετίζονται με την κατανάλωση μολυσμένων τροφίμων. Από αυτούς, περίπου 1,5 εκατομμύριο χάνουν τη ζωή τους.
Ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ, Tedros Adhanom Ghebreyesus, υπογράμμισε ότι η ασφάλεια των τροφίμων δεν αποτελεί ένα θεωρητικό ζήτημα, αλλά αφορά την καθημερινότητα δισεκατομμυρίων ανθρώπων σε ολόκληρο τον πλανήτη, καθώς συνδέεται άμεσα με κάθε γεύμα και κάθε οικογένεια.
Ανησυχητικά τα στοιχεία για τα παιδιά
Ιδιαίτερα ανησυχητικά είναι τα στοιχεία για τα παιδιά ηλικίας κάτω των πέντε ετών. Όπως επισημαίνει ο ΠΟΥ, η πιθανότητα να νοσήσουν από επικίνδυνα τρόφιμα είναι σχεδόν τρεις φορές μεγαλύτερη σε σχέση με τα μεγαλύτερα παιδιά και τους ενήλικες, γεγονός που καθιστά τη συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα εξαιρετικά ευάλωτη στις συνέπειες της τροφιμογενούς μόλυνσης.
Παρά τη συνολική μείωση του παγκόσμιου φορτίου των ασθενειών που συνδέονται με τα τρόφιμα σε σύγκριση με το 2000, οι γεωγραφικές ανισότητες παραμένουν έντονες. Η Αφρική και η Νοτιοανατολική Ασία εξακολουθούν να καταγράφουν τα υψηλότερα ποσοστά, συγκεντρώνοντας σχεδόν τα τρία τέταρτα των κρουσμάτων παγκοσμίως και περίπου το 60% των θανάτων.
Η πλειονότητα των περιστατικών οφείλεται σε βιολογικούς παράγοντες, όπως βακτήρια, ιοί και παράσιτα που μολύνουν τα τρόφιμα. Μόνο το 2021, οι συγκεκριμένοι κίνδυνοι συνδέθηκαν με περίπου 860 εκατομμύρια περιπτώσεις ασθενειών διεθνώς.
Ωστόσο, ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η έκθεση σε επικίνδυνες χημικές ουσίες μέσω της διατροφής. Σύμφωνα με την έκθεση, το ανόργανο αρσενικό και ο μόλυβδος ευθύνονται για σημαντικό ποσοστό των θανάτων που σχετίζονται με χημικές μολύνσεις τροφίμων. Η μακροχρόνια έκθεση στις ουσίες αυτές συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών νοσημάτων και καρκίνου.
Αυξανόμενη αντοχή των μικροβίων στα αντιβιοτικά
Οι ειδικοί του ΠΟΥ προειδοποιούν ότι το πρόβλημα ενδέχεται να επιδεινωθεί τα επόμενα χρόνια. Η κλιματική αλλαγή δημιουργεί ευνοϊκότερες συνθήκες για τη μόλυνση τροφίμων, ενώ η αυξανόμενη αντοχή των μικροβίων στα αντιβιοτικά καθιστά δυσκολότερη τη θεραπεία πολλών λοιμώξεων που προκαλούνται από μολυσμένες τροφές.
Πέρα από τις επιπτώσεις στην υγεία, το οικονομικό κόστος είναι τεράστιο. Ο ΠΟΥ εκτιμά ότι οι ασθένειες που σχετίζονται με την κατανάλωση μη ασφαλών τροφίμων προκαλούν απώλειες παραγωγικότητας που φτάνουν τα 647 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως σε παγκόσμιο επίπεδο.
Ο Οργανισμός τονίζει ότι τα νέα στοιχεία αποκαλύπτουν με μεγαλύτερη σαφήνεια από ποτέ το πραγματικό μέγεθος του προβλήματος, υπογραμμίζοντας την ανάγκη ενίσχυσης των συστημάτων ελέγχου, της επιστημονικής παρακολούθησης και της ενημέρωσης των πολιτών, ώστε να μειωθούν οι κίνδυνοι που εξακολουθούν να απειλούν τη δημόσια υγεία.
