Πλείστα όσα έχουν διατυπωθεί για το σκάνδαλο των υποκλοπών. Ας δούμε, όμως, ad rem: Ποιο έγκλημα συνιστά η ταυτόχρονη παγίδευση ή/και η απόπειρα παγίδευσης, με παράνομο λογισμικό υποκλοπών, εκπροσώπων και των τριών Εξουσιών της συντεταγμένης πολιτείας: Νομοθετικής, Εκτελεστικής και Δικαστικής; Ποιο έγκλημα συνιστά η ταυτόχρονη παγίδευση ή/και η απόπειρα παγίδευσης εκπροσώπων της τέταρτης Εξουσίας, του Τύπου; Ποιο έγκλημα συνιστά η επίσης ταυτόχρονη παγίδευση ή/και η απόπειρα παγίδευσης της ηγεσίας του Στρατεύματος;
- της Αρτεμησίας Παπαδάκη
Δικηγόρου Παρ’ Αρείω Πάγω, Συνηγόρου
Ενώπιον της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου, πάντως, εκκρεμεί ήδη το από 07.05.2026 Αίτημα του Χρήστου Σπίρτζη περί ανάσυρσης της υπόθεσης από το αρχείο και επανεξέτασης για το αδίκημα της κατασκοπείας. Το αίτημα έχει χρεωθεί στον Αντιεισαγγελέα ΑΠ Μπακέλα, χωρίς καμία μέχρι σήμερα εξέλιξη.
Κι αν δικαστικά η υπόθεση εκκρεμεί κατ’ έφεσιν, πάντως, το ζήτημα άπτεται εκ παραλλήλου και ευθέως της «διαφάνειας της πολιτικής και γενικότερα της δημόσιας ζωής της χώρας», κατά την έννοια του άρθρου 43Α του Κανονισμού της Βουλής (ΚτΒ), ώστε η συνεδρίαση της αρμόδιας Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας να είναι επιβεβλημένη.
Από 11.06.2026 η Αντιπολίτευση έχει καταθέσει αίτημα να κληθούν προς ακρόαση στην Επιτροπή τόσο ο κ. Δημητριάδης όσο και ο κ. Ντίλιαν, μετά τις εμπρηστικές δηλώσεις του τελευταίου ότι το λογισμικό διατίθεται σε Κράτη-πελάτες αλλά και δημοσιεύματα που αναφέρονται σε ύπαρξη συμφωνητικού συνεργασίας με την Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών και κρατικών συστατικών επιστολών περί καλής λειτουργίας του λογισμικού.
Η συνεδρίαση είναι υποχρεωτική, δεδομένου ότι το αίτημα συγκεντρώνει τα 2/5 των μελών της Επιτροπής. Επίσης, η συνεδρίαση θα όφειλε να λάβει χώρα εντός Ιουνίου, αφού σε αντίθετη περίπτωση, θα τίθετο εκ ποδών ο ΚτΒ, ο οποίος προβλέπει την άσκηση του σχετικού δικαιώματος κλήσης σε ακρόαση ανά μήνα (παρ.4-5, άρθρο 41Α ΚτΒ).
Επιχειρήματα δε τύπου ότι ο Ταλ Ντιλιαν δεν συνιστά «δημόσιο πρόσωπο» είναι όχι μόνο νομικά έωλα (ίδετε νομολογία ΕΔΔΑ von Hannover κλπ) αλλά και δηλωτικά της προφανούς αμηχανίας όσων τυχόν θα τα επιστρατεύσουν, δεδομένου ότι ο Τ. Ντίλιαν ήδη το 2022 είχε κληθεί για τις υποκλοπές ενώπιον της ίδιας Επιτροπής υπό το αυτό νομικό πλαίσιο.
Σε αμέσως επόμενο χρόνο από την κατάθεση των σχετικών αιτημάτων προς ακρόαση, πάντως, η «Κυριακάτικη Δημοκρατία» της 14ης.06.2026 αποκάλυψε ότι εξυφαίνεται/δρομολογείται η θέσπιση διάταξης, εν μέσω θέρους, για να αποδοθεί στον πρωτοδίκως καταδικασθέντα για το σκάνδαλο των υποκλοπών, αλλοδαπού με πολλαπλές υπηκοότητες, Ταλ Ντίλιαν, το προνόμιο της ετεροδικίας.
Τί είναι, όμως, η ετεροδικία; Πρόκειται για την αξίωση μιας αλλοδαπής πολιτείας να ασκήσει προνομιακά την αρμοδιότητά της, κατ’ αποκλεισμό του forum. Κοινώς: η σχετική δίκη «μεταφέρεται» στο εξωτερικό, κατ’ αποκλεισμό της Ελλάδας. Και πότε συντρέχει τέτοιος λόγος;
Όταν πρόκειται για πράξεις κατ’ ενάσκηση κρατικής εξουσίας ή (υπό προϋποθέσεις) όταν ο ύποπτος συνιστά αλλοδαπό κρατικό υπάλληλο/όργανο. Κατά τη νομολογία του Αρείου Πάγου 11/2000 (Ολομέλεια): «ετεροδικία [είναι] η κυριαρχική ασυλία των αλλοδαπών κρατών, δηλαδή, η μη υπαγωγή τους στη διεθνή δικαιοδοσία των δικαστηρίων του forum. Υπό τη σύγχρονη εκδοχή του ο θεσμός αποτελεί συνέπεια της κυριαρχίας, ανεξαρτησίας και ισότητας μεταξύ των κρατών, αποσκοπεί δε στην αποφυγή διαταραχής των διεθνών σχέσεων.»
Πρόκειται για την αρχή par in parem non habet imperium/judicium”, για πράξεις ενάσκησης δημόσιας εξουσίας (“acta jure imperii”) – ενώ για τις περιπτώσεις που το ξένο Κράτος δρα ως ιδιώτης, το προνόμιο της ετεροδικίας κάμπτεται.
Κατ’ εφαρμογή της αρχής της κυριαρχικής ασυλίας των Κρατών, χαίρουν ασυλίας οι εν ενεργεία κρατικοί αξιωματούχοι, τα μέλη των διπλωματικών αποστολών (άρθρο 2 ΚΠΔ, Συμβάσεις Βιέννης του 1961 και 1963 για τις Διπλωματικές και Προξενικές Σχέσεις αντίστοιχα κ.ο.κ.).
Ακόμη, προβλέπεται και το καθεστώς ετεροδικίας του στρατιωτικού (κατ’ αρχήν) προσωπικού στις νατοϊκές βάσεις – ν. 3801/2003, όπου στο άρθρο 4 προβλέπεται συντρέχουσα ποινική δικαιοδοσία ενώ υπάρχει και πρόβλεψη για παραίτηση των ελληνικών Αρχών από την άσκηση της ποινικής τους δικαιοδοσίας.
Σε μια ακόμη περίπτωση χρησιμοποιήθηκε ο θεσμός της ετεροδικίας: Με το ν.3933 της 18/19.2.1959 «Περί αναστολής διώξεως εγκληματιών πολέμου» ανεστάλη «αυτοδικαίως» κάθε δίωξη Γερμανών υπηκόων. Η παραπάνω ρύθμιση είχε τον χαρακτήρα της προσωρινής παραίτησης της χώρας από το δικαίωμα δίωξης εγκληματιών πολέμου και εις αποκατάστασιν της διεθνούς νομιμότητας καταργήθηκε με το άρθρο 22 του ν.3849/2010. Το εντελώς άτοπο της καταργούμενης ρύθμισης αναδεικνύει η Αιτιολογική Έκθεση του ν.3849/2010:
«Με το ανωτέρω νοµοθετικό πλαίσιο, το ελληνικό κράτος, το οποίο µόλις εξερχόταν από έναν καταστροφικό πόλεµο, παρείχε µια µορφή αµνήστευσης στους εγκληµατίες πολέµου υπό το δικαιολογητικό λόγο της προστασίας ανώτερων δηµοσίων συµφερόντων της χώρας. Ωστόσο, η υιοθέτηση της ανωτέρω νοµοθεσίας, που προκρίθηκε ως αναγκαία σύµφωνα µε τις τότε ιδιαίτερα ευαίσθητες ιστορικές συγκυρίες, δεν ισοδυναµεί και δεν δύναται σε καµία περίπτωση να ερµηνευτεί ως ισόβια παραίτηση του δικαιώµατος της Ελληνικής Πολιτείας να επιδιώκει την έκδοση και τη δίωξη των εγκληµατιών πολέµου. Και τούτο, διότι το γενικότερο δικαίωµα ποινικής δίωξης ανήκει στο σκληρό πυρήνα της κρατικής εξουσίας κάθε κυρίαρχου και ανεξάρτητου κράτους, µε το οποίο εκδηλώνεται η αντίδραση του συντεταγµένου κράτους δικαίου εναντίον της οποιασδήποτε προσβολής των βασικών αγαθών της κοινωνικής ζωής. […]»
Εκφράζει, άραγε λοιπόν, ο πρωτοδίκως καταδικασθείς για τις υποκλοπές, αλλοδαπός «ιδιώτης», το προνόμιο κυριαρχικής ασυλίας ξένου Κράτους;
Συντρέχουν, μήπως, συνθήκες / ανώτερα δημόσια συμφέροντα του Κράτους για να του αποδοθεί ετεροδικία – συμφέροντα ανώτερα από το «κυριαρχικό δικαίωμα ποινικής δίωξης [το οποίο] ανήκει στο σκληρό πυρήνα της κρατικής εξουσίας κάθε κυρίαρχου και ανεξάρτητου Κράτους»;
Θα είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον να επιχειρηθεί, όντως, να χρησιμοποιηθεί ο θεσμός της ετεροδικίας. Και εξαιρετικά αποκαλυπτικό για τις διαστάσεις της υπόθεσης.
